عصر قم - آیین اختتامیه کنفرانس بینالمللی «فقه و حقوق حکمرانی جنگ» در قم برگزار شد و در این مراسم، ضمن تشریح دیدگاه‌های فقهی و حقوقی درباره مدیریت جنگ و دفاع، از مجموعه مقالات برگزیده این رویداد علمی با ۳۱ مقاله پذیرفته‌شده رونمایی شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ آیین اختتامیه کنفرانس بینالمللی «فقه و حقوق حکمرانی جنگ» صبح امروز با حضور جمعی از اندیشمندان بینالمللی، استادان و مسئولان حوزوی و نظامی در مجتمع عالی محمدیه قم برگزار شد و در پایان این مراسم، از کتاب مجموعه مقالات این کنفرانس رونمایی به عمل آمد.
در این آیین، حجت‌الاسلام والمسلمین محمداسماعیل عبداللهی، مدیر مجتمع عالی محمدیه و دبیر کنفرانس، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیت‌الله عباس کعبی، نایب‌رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری، سردار سیدمحمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح و حجت‌الاسلام والمسلمین طیبی‌فر، جانشین نماینده ولی‌فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به بیان دیدگاه‌های خود درباره ابعاد فقهی و حقوقی حکمرانی جنگ پرداختند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عبداللهی در تشریح فعالیت‌های دبیرخانه کنفرانس اظهار داشت: ۱۱۲ مقاله علمی به دبیرخانه ارسال شد که از میان آن‌ها، ۳۱ مقاله موفق به کسب پذیرش علمی شدند.
وی افزود: داوری آثار با همکاری هیئت داوران مستقر در دانشگاه عالی دفاع و ستاد فرماندهی کل انجام گرفت و مقالات برگزیده در قالب کتاب «مجموعه مقالات کنفرانس بینالمللی فقه و حقوق حکمرانی جنگ» منتشر شد.
دبیر کنفرانس با اشاره به اینکه این رویداد به ابتکار سردار باقرزاده و همکاران وی شکل گرفت، اجرای آن را حاصل همکاری بنیاد حیات طیبه و مجتمع عالی محمدیه دانست و از نویسندگان، داوران و مجموعه‌های همکار در برگزاری این کنفرانس قدردانی کرد.
وی هدف از این حرکت علمی را فراتر از بازخوانی احکام جنگ دانست و تصریح کرد: مسئله اصلی، تبدیل ظرفیت اجتهاد اسلامی به دانشی نظام‌مند برای تشخیص تجاوز، مدیریت تهدید، تنظیم دفاع و پاسخگو کردن قدرت است.
حجت‌الاسلام والمسلمین عبداللهی همچنین مسئولیت دولت‌های ثالث در مخاصمات، حدود دفاع و پاسخ مشروع و مسائل ناشی از جنگ‌های فناورانه، عملیات سایبری و کاربرد الگوریتم‌ها در انتخاب اهداف را از جمله موضوعات نیازمند بررسی برشمرد.
وی با تأکید بر اینکه رونمایی از مجموعه مقالات به معنای پایان فعالیت علمی کنفرانس نیست، سه پیشنهاد برای ادامه این مسیر مطرح کرد که شامل تدوین نقشه مسائل جنگ معاصر، تشکیل کارگروه مشترک مجتهدان و حقوق‌دانان و تهیه پیش‌نویس منشور فقهی و حقوقی حکمرانی مسئولانه جنگ است.
خسروپناه: «حکمرانی جهاد» به‌جای «حکمرانی جنگ»
حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با نقد اصطلاح «حکمرانی جنگ»، تعبیر «حکمرانی جهاد» را شایسته‌تر دانست و با تشریح دو اصل قرآنی «اصالت صلح» و «اصالت جهاد»، بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف حکمرانی جهادی تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه صلح در قرآن کریم، پذیرش پیشنهاد صلح را در صورت نبود خدعه و فریب ضروری دانست و با تأکید بر اینکه صلح و جهاد با یکدیگر تعارض ندارند، تفرقه‌افکنی و تخریب شخصیت مجاهدان را از رفتارهای ناپسند برشمرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین جهاد را مفهومی فراتر از عرصه نظامی دانست و جهاد علمی، اقتصادی و تبیینی را از مصادیق آن معرفی کرد. وی با تبیین ارکان پنج‌گانه حکمرانی جهادی، سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری، راهبری، اجرا و نظارت را از مراحل این الگو برشمرد و بر ضرورت صبر، استقامت و رعایت حدود الهی تأکید کرد.
خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود، تبعیت از ولی‌فقیه در تصمیم‌گیری‌های کلان اجتماعی و دفاعی را ضروری دانست و با تأکید بر نقش عقل جمعی و نظر کارشناسان در تصمیم‌سازی‌ها، برداشت‌های نادرست از ولایت فقیه را نقد کرد. وی همچنین با تشریح دیدگاه فقهی خود درباره مواجهه با دولت‌هایی که در جنگ علیه یک کشور اسلامی با دشمن همکاری مؤثر دارند، بر لزوم رعایت حدود الهی و منوط بودن تصمیمات عملیاتی به اذن ولی‌فقیه تأکید کرد.
آیت‌الله کعبی: پایان سایه جنگ تنها با تولید مستمر قدرت ممکن است
آیت‌الله عباس کعبی، عضو مجلس خبرگان رهبری و نایب‌رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در این کنفرانس با تشریح نظریه «جهاد تمدنی»، تولید مستمر قدرت مشروع در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، دفاعی، امنیتی، اقتصادی و فناورانه را از الزامات دستیابی به امنیت پایدار دانست.
وی با اشاره به پیامدهای وضعیت «نه جنگ و نه صلح»، تأکید کرد که آمادگی نظامی به‌تنهایی برای تأمین امنیت پایدار کافی نیست و باید با تقویت ظرفیت‌های ملی و مردمی، افزایش تاب‌آوری، توسعه توان علمی و فناورانه و گسترش ظرفیت‌های حقوقی و دیپلماتیک، زمینه پایان دادن به سایه جنگ فراهم شود.
عضو مجلس خبرگان رهبری همچنین پنج محور فقهی و حقوقی شامل دفاع مشروع، تنبیه متجاوز، دریافت غرامت و خسارات جنگی، تنظیم کیفرخواست بینالمللی و مجازات جنایتکاران جنگی را از حقوقی دانست که به گفته وی، باید در چارچوب حکمرانی جنگ پیگیری شوند.
آیت‌الله کعبی با تأکید بر اینکه هدف مذاکرات باید اخذ تضمین برای پایان دائمی جنگ و تهدید باشد، اظهار داشت که عبور از وضعیت فرسایشی نه جنگ و نه صلح، نیازمند تضمین پایان تهدید از سوی دشمن است. وی همچنین بر ضرورت مستندسازی جنایات جنگی، تقویت جهاد دیپلماتیک و افزایش همکاری‌های حقوقی و بینالمللی تأکید کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، چهار مؤلفه نظریه جهاد تمدنی را تولید مستمر قدرت، جهت‌دهی قدرت به سوی توحید و عدالت و کرامت انسانی، مقابله با تجاوز و استعمار و هدایت و فرماندهی مشروع و عادلانه برشمرد و پیشنهاد تشکیل «قرارگاه جهاد تمدنی» را برای هماهنگی ظرفیت‌های دولت و مردم مطرح کرد.
در ادامه این مراسم، سردار سیدمحمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، بر ضرورت پیوند پژوهش‌های حوزوی با نیازهای عملی عرصه دفاع تأکید کرد و برگزاری این کنفرانس را گامی اولیه برای شکل‌گیری فعالیت علمی گسترده‌تر در این حوزه دانست.
وی همچنین خواستار تداوم نظریه‌پردازی فقهی و توسعه همکاری‌های علمی و بینالمللی شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین طیبی‌فر، جانشین نماینده ولی‌فقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیز با تشریح مبانی حاکمیت دینی، رهبری، قانون و پشتوانه مردمی را سه رکن اساسی تحقق آن برشمرد و بر اهمیت حضور مردم و تقویت توان دفاعی جامعه اسلامی تأکید کرد.
رونمایی از مجموعه مقالات کنفرانس بینالمللی «فقه و حقوق حکمرانی جنگ» بخش دیگری از این مراسم بود که طی آن، دستاورد مکتوب این رویداد علمی در اختیار جامعه علمی قرار گرفت.
.............
پایان پیام