جهان اسلام برای اثرگذاری علمی به دیپلماسی معرفتی و جوایز تخصصی نیاز دارد

عصر قم - معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباطات علمی میان کشورهای اسلامی، گفت: ضعف جهان اسلام در عرصه علم، کمبود دانشمند نیست، بلکه نبود دیپلماسی علمی و معرفتی و پراکندگی داده‌های علمی است؛ ظرفیتی که می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری هوش مصنوعی مبتنی بر داده‌های جهان اسلام باشد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی در آیین اختتامیه هجدهمین جشنواره علمی‌پژوهشی «بانوی کرامت» که در سالن آیت‌الله شرعی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران برگزار شد، با اشاره به نقش جوایز علمی در توسعه دانش، اظهار کرد: جوایز علمی در دنیای امروز صرفاً نشان یا نمادی از پایان یک پژوهش نیستند، بلکه بخشی مهم از فرایند پژوهش به شمار می‌روند؛ چراکه به توسعه علم و گسترش دامنه اثرگذاری آن کمک می‌کنند.
وی افزود: برگزاری صحیح و هدفمند جشنواره‌های علمی می‌تواند نقطه عطفی برای جهش علمی و توسعه دانش باشد و زمینه دیده‌شدن ظرفیت‌های علمی و پژوهشی را فراهم کند.
جوایز علمی؛ فراتر از تقدیر از پژوهشگران
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با اشاره به نقش سیاست‌گذاری‌های قدرت در تعریف و جهت‌دهی برخی جوایز جهانی، اظهار کرد: بسیاری از جوایز بین‌المللی در چارچوب سیاست‌گذاری‌های نهادهای قدرت تعریف شده‌اند و جایزه نوبل نیز به یک معیار سنجش و ابزار رسانه‌ای تبدیل شده است.
بابایی با انتقاد از تصویری که به گفته وی در برخی روایت‌های رسانه‌ای غرب از برتری علمی ارائه می‌شود، افزود: چنین رویکردی می‌تواند این تصور را القا کند که علم برتر متعلق به غرب است و مسلمانان در این عرصه نقش اثرگذاری ندارند؛ در نتیجه، نخبگان مسلمان به سمت ارزیابی توان علمی خود بر اساس معیارهای غربی سوق داده می‌شوند.
وی با بیان اینکه نوبل به یک برند علمی در عرصه بین‌المللی تبدیل شده است، گفت: در مقابل، جایزه مصطفی(ص) را می‌توان پاسخی به این وضعیت دانست؛ جایزه‌ای که بر توانمندی‌ها و وجود دانشمندان برجسته در جهان اسلام تأکید می‌کند.
ضرورت دیپلماسی علمی میان کشورهای اسلامی
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور در ادامه، فقدان ارتباطات مؤثر علمی میان پژوهشگران کشورهای اسلامی را یکی از چالش‌های مهم جهان اسلام دانست و تصریح کرد: ضعف جهان اسلام در عرصه علم، ناشی از کمبود دانشمند نیست، بلکه از نبود دیپلماسی علمی و معرفتی میان ایران، جهان عرب و دیگر مناطق اسلامی ناشی می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه تفرقه در جهان اسلام را نباید صرفاً سیاسی دانست، اظهار کرد: نوعی تفرقه داده‌ای نیز در جهان اسلام شکل گرفته است؛ در حالی که کشورهای اسلامی از مجموعه‌های گسترده‌ای از داده‌ها و ظرفیت‌های علمی برخوردارند که می‌توانند مبنای توسعه فناوری‌های نوین و شکل‌گیری هوش مصنوعی متناسب با نیازها و مبانی تمدن اسلامی قرار گیرند.
بابایی ادامه داد: به دلیل پراکندگی داده‌ها و نبود ارتباط و هم‌افزایی کافی، بخش مهمی از توسعه هوش مصنوعی امروز بر داده‌ها و چارچوب‌های شکل‌گرفته در جهان غرب استوار است.
وی با هشدار نسبت به پیامدهای جدایی و پراکندگی در جهان اسلام گفت: هنگامی که پیوندهای درونی و ریشه‌ای از هم گسسته شود، جامعه به مجموعه‌ای ضعیف تبدیل می‌شود که از نظر گفتمانی، فرهنگی و اخلاقی در معرض آسیب و غارت ظرفیت‌های خود قرار می‌گیرد.
جشنواره‌های علمی باید مسائل آینده را هدف بگیرند
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با تأکید بر ضرورت تخصصی‌تر شدن جوایز و جشنواره‌های علمی، خاطرنشان کرد: باید از جوایز عمومی که موضوعات گسترده‌ای مانند علوم اسلامی را دربرمی‌گیرند، به سمت جوایز تخصصی در حوزه‌هایی همچون تفسیر، حدیث، کلام و تاریخ حرکت کرد.
وی افزود: جشنواره‌های علمی نباید صرفاً به دستاوردهای گذشته نگاه کنند، بلکه باید چالش‌های آینده را نیز رصد کرده و با تعریف موضوعات مسئله‌محور، پژوهشگران را برای یافتن راه‌حل مسائل سال‌های پیش‌رو برانگیزند.
بابایی با اشاره به ظرفیت ویژه حوزه‌های علمیه در عرصه پژوهش، معنویت و طهارت را از مزیت‌های فعالیت علمی در این نهاد دانست و گفت: این ویژگی باید به‌عنوان نقطه قوت حوزه‌های علمیه در سازوکار برگزاری جشنواره‌ها و ارزیابی آثار پژوهشی نهادینه شود.
حمایت از آثار برگزیده جشنواره بانوی کرامت
وی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات حمایتی برای انتشار آثار برگزیدگان اشاره کرد و گفت: سه اثر برتر جشنواره با حمایت انتشارات هاجر در قالب کتاب منتشر خواهد شد و مقالات تأییدشده نیز در مجلات تخصصی به چاپ می‌رسند.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور همچنین با اشاره به تفاهم‌نامه منعقدشده با حوزه‌های علمیه برادران اظهار کرد: بر اساس این تفاهم‌نامه، جشنواره بانوی کرامت امتداد می‌یابد و آثار پذیرفته‌شده آن وارد جشنواره علامه حلی خواهد شد.
..............................
پایان پیام