عصر قم - نایب‌رئیس دوم مجمع نمایندگان و فضلای حوزه علمیه، با تأکید بر مشروعیت فقهی دفاع پیشگیرانه، گفت: اسلام اجازه می‌دهد در صورت احراز توطئه و آمادگی دشمن برای حمله، با پیش‌دستی، فرصت اقدام را از او سلب کرد و مانع تجاوز شد.
حجت‌الاسلام محمد سعیدی، نایب‌رئیس دوم مجمع نمایندگان و فضلای حوزه علمیه، در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، با اشاره به مبانی فقهی و اصولی دفاع پیشگیرانه در اندیشه اسلامی، تأکید کرد: اسلام ضمن تأکید بر دفاع مشروع و مقابله با تجاوز، این اجازه را می‌دهد که در صورت احراز توطئه و آمادگی دشمن برای حمله، با پیش‌دستی، فرصت اقدام را از او سلب کرد.
وی با اشاره به حوادث صدر اسلام اظهار کرد: اگر به حوادث صدر اسلام نگاهی بیندازیم، می‌بینیم که در زمان رسول گرامی اسلام(ص)، بسیاری از حوادثی که از سوی مشرکان، منافقان و اصحاب فتنه انجام می‌شد، با پیشگیری‌های پیامبر گرامی اسلام(ص) و امیرالمؤمنین(ع) مهار شد و مستندات تاریخی فراوانی در این زمینه وجود دارد. در طول تاریخ نیز کشورهای اسلامی بارها مورد تهاجم قدرت‌های شیطانی قرار گرفته‌اند که در برخی موارد دشمنان موفق به تجاوز شدند و در برخی موارد نیز ناکام ماندند، اما آنچه اهمیت دارد، وجود عوامل پیشگیرانه‌ای است که مبانی فقهی و حقوقی اسلام از آن حمایت می‌کند.
حجت‌الاسلام سعیدی با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری درباره دفاع پیشگیرانه و پاسخ متقابل بدون محدودیت جغرافیایی، تصریح کرد: این فرمایشات به اندازه‌ای تأثیرگذار بوده که تردید و ابهام را در طرف مقابل و دشمن ایجاد کرده است که شاید اتفاقاتی در حال وقوع باشد. فرمایشات رهبر انقلاب از مبانی فقهی و حقوقی برخوردار است و اسلام به انسان اجازه می‌دهد برای دفاع از خود و کیان خویش مراقب باشد که دشمن پیش‌دستی نکند؛ چراکه ما تاکنون از این ناحیه ضرباتی خورده‌ایم.
وی ادامه داد: وقتی رهبر انقلاب با تأکید بر مبانی فقهی، این فرمایشات را خطاب به فرماندهان ارشد مطرح می‌کنند، معنای آن این است که اسلام اجازه می‌دهد اگر دشمن در کمین نشسته و منتظر فرصت برای آسیب‌زدن است، بتوان با اتکا به مبانی فقهی، این فرصت را از او گرفت و مانع از اقدام جنایت‌بار و خطرناک دشمن شد. این آمادگی که در کشور برای مقابله با تهدیدات دشمن وجود دارد، یک مبنای ارزشی و فقهی دارد و اگر بدانیم دشمن در حال انجام اقدامات خطرناک و پرهزینه است، می‌توان با رعایت ملاحظات فقهی و حقوقی و بر اساس فرمایشات پیشگیرانه رهبر انقلاب، جلوی اقدامات او را گرفت.
دفاع مشروع؛ مرز میان مقابله با تجاوز و آغاز جنگ
نایب‌رئیس دوم مجمع نمایندگان و فضلای حوزه علمیه در پاسخ به پرسشی درباره خط قرمزهای شرعی میان دفاع مشروع و تجاوز، گفت: آنچه اهمیت دارد این است که اسلام هیچ‌گاه آغاز جنگ را به‌عنوان یک حرکت مجاز تأیید نمی‌کند؛ به این معنا که فرد یا گروهی صرفاً برای تأمین منافع خود به دیگران حمله کند. اسلام بر دفاع تأکید فراوان دارد و جنگ‌های مختلفی که در کشور و تاریخ انقلاب اسلامی رخ داده، در چارچوب دفاع بوده است.
حجت‌الاسلام سعیدی با اشاره به اینکه اسلام در عین حال برای مقابله با توطئه و فتنه نیز دستوراتی دارد، اظهار کرد: همان اسلامی که اجازه نمی‌دهد بدون دلیل به دیگران هجوم برده شود، در شرایطی که مشخص شود دشمن درصدد توطئه است، نیروهای خود را جمع‌آوری می‌کند و در انتظار فرصت مناسب برای حمله است، اجازه پیش‌دستی برای خنثی‌کردن فتنه را می‌دهد. در چنین شرایطی، پیش‌دستی به‌عنوان دفاع تلقی می‌شود و وقتی مشخص است دشمن در حال توطئه و آماده‌سازی مقدمات حمله است، اقدام برای جلوگیری از حمله او، آغاز جنگ محسوب نمی‌شود، بلکه دفاع است.
وی در ادامه با تفکیک دو نوع مواجهه با دشمن، گفت: یک نوع مواجهه، مقابله با فردی است که در برابر انسان قرار گرفته و درگیری مستقیم شکل گرفته است. در این شرایط، اگر دشمن از حد خود تجاوز کند و اقدام کوچکی انجام دهد، باید با او قاطعانه و کوبنده برخورد کرد. نوع دیگر، زمانی است که انسان متوجه می‌شود دشمن تمام ابزار و امکانات خود را آماده کرده و قصد حمله دارد؛ به‌ویژه زمانی که این قصد را نیز اعلام می‌کند. در چنین شرایطی، اقدام پیشگیرانه همچنان در چارچوب دفاع قرار می‌گیرد و به معنای آغاز حمله نیست.
حجت‌الاسلام سعیدی در پایان با تأکید بر اینکه خط قرمز اصلی در این زمینه، دفاع از دین و کیان اسلام است، تصریح کرد: در این چارچوب، مقابله با دشمن و جلوگیری از اقدامات او، در صورتی که بر اساس مبانی فقهی و حقوقی انجام شود، دفاع مشروع به شمار می‌آید.
نویسنده: علی رشیدیان