دارو قربانی تنش‌های طالبان و پاکستان؛ یونیسف به دنبال تأمین نیاز افغانستان از ازبکستان

عصر قم - در پی ممنوعیت واردات دارو از پاکستان و تشدید کمبود برخی داروهای ضروری در افغانستان، مقام‌های ازبکستان و نمایندگان صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) درباره تأمین دارو برای این کشور گفت‌وگو کردند؛ رایزنی‌هایی که با وجود گذشت بیش از هشت ماه از توقف واردات داروهای پاکستانی، هنوز زمان مشخصی برای آغاز ارسال محموله‌های جدید از طریق این همکاری‌ها به همراه نداشته است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ عبدالله عزیزوف، رئیس سازمان توسعه صنایع پزشکی و داروسازی ازبکستان، در دیدار با تاج‌الدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان، و جفری ایجومبا، معاون نماینده این نهاد در ازبکستان، درباره گسترش همکاری‌های دارویی و تأمین داروهای موردنیاز افغانستان گفت‌وگو کرد.
به گزارش خبرگزاری ملی ازبکستان، این نشست روز شنبه، ۲۵ مهرماه، با حضور نمایندگان شرکت‌های داروسازی این کشور برگزار شد و طرفین درباره استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان ازبکستان برای تأمین داروهای ضروری افغانستان تبادل نظر کردند.
در این دیدار، دسترسی شرکت‌های داروسازی ازبکستان به سامانه‌های خرید بین‌المللی، رعایت استانداردهای جهانی کیفیت دارو، شفافیت در فرایند مناقصات و خرید محصولات دارویی و همچنین سازوکارهای انعقاد قراردادهای همکاری بررسی شد.
نمایندگان یونیسف همچنین از شهرک تخصصی داروسازی «بایوفارما سیتی» در حال ساخت در منطقه تاشکند و دانشگاه فنی داروسازی ازبکستان بازدید کردند و در جریان برنامه‌های این کشور برای توسعه زیرساخت‌های تولید دارو و تربیت نیروهای متخصص قرار گرفتند.
با وجود این رایزنی‌ها، در گزارش منتشرشده اشاره‌ای به امضای قرارداد قطعی، حجم داروهای قابل تأمین یا زمان آغاز ارسال محموله‌های دارویی به افغانستان نشده است.
این مذاکرات در حالی صورت می‌گیرد که بازار داروی افغانستان پس از توقف واردات از پاکستان، با کمبود برخی داروهای ضروری و افزایش قیمت‌ها مواجه شده است.
پیش از تشدید اختلافات میان طالبان و پاکستان، بیش از ۷۰ درصد داروهای موردنیاز افغانستان از پاکستان وارد می‌شد؛ موضوعی که مقام‌های حکومت طالبان نیز پیش‌تر به آن اذعان کرده بودند.
با این حال، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخست‌وزیر طالبان، در آبان ۱۴۰۴ و هم‌زمان با تشدید تنش‌های سیاسی و بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی، از واردکنندگان خواست تجارت دارو با پاکستان را متوقف کنند و به دنبال بازارهای جایگزین باشند.
در ادامه، وزارت دارایی طالبان روز ۲۰ بهمن ۱۴۰۴، ممنوعیت کامل واردات داروهای پاکستانی را در تمامی گمرک‌های افغانستان اجرایی کرد.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که بخش قابل‌توجهی از نیازهای دارویی افغانستان به واردات وابسته بود و فعالان بازار دارو نسبت به پیامدهای توقف ناگهانی تجارت با پاکستان هشدار داده بودند.
پس از اجرای ممنوعیت، گزارش‌هایی از کمبود داروهای ضروری، به‌ویژه برخی داروهای بیماران قلبی، و افزایش قیمت محصولات دارویی در بازارهای کابل و دیگر شهرهای افغانستان منتشر شد.
با وجود اعلام برنامه طالبان برای جایگزینی داروهای پاکستانی، تأمین پایدار دارو از مسیرهای جدید همچنان یکی از چالش‌های نظام درمانی افغانستان است.
مقام‌های طالبان در ماه‌های گذشته برای گسترش واردات دارو با کشورهای ایران، هند، ترکیه و ازبکستان وارد مذاکره شده‌اند.
در فروردین ۱۴۰۵ نیز هیئتی از مقام‌های داروسازی ازبکستان به کابل سفر کرد و درباره افزایش صادرات دارو، تسهیل فرایند ثبت محصولات دارویی و توسعه همکاری‌های تجاری با مسئولان طالبان گفت‌وگو کرد.
در خردادماه نیز نمایندگان سازمان توسعه صنایع داروسازی ازبکستان و سازمان غذا و داروی افغانستان، موضوع رعایت استانداردهای تولید، بازرسی شرکت‌های داروسازی و تسهیل ورود محصولات ازبکستان به بازار افغانستان را بررسی کردند.
از سوی دیگر، یونیسف در خرداد ۱۴۰۵ فرایند شناسایی تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان دارویی منطقه را با هدف گسترش دسترسی زنان و کودکان افغانستان به داروهای ضروری و استاندارد آغاز کرد.
نشست تازه تاشکند نیز در ادامه همین تلاش‌ها برای ایجاد مسیرهای جدید تأمین دارو برگزار شده است.
با این حال، تداوم کمبود برخی اقلام دارویی نشان می‌دهد که تنوع‌بخشی به منابع واردات، بدون ایجاد مسیرهای عملی و پایدار تأمین دارو، نمی‌تواند به‌تنهایی پاسخ‌گوی نیازهای فوری بیماران باشد.
در شرایطی که اختلافات سیاسی و تجاری طالبان و پاکستان همچنان ادامه دارد، پیامدهای اختلال در واردات دارو بیش از همه متوجه شهروندانی است که برای دسترسی به داروهای ضروری و ادامه روند درمان خود با مشکلات جدی روبه‌رو هستند.
اکنون باید دید رایزنی‌های تازه یونیسف و ازبکستان تا چه اندازه می‌تواند به تأمین واقعی دارو، کاهش کمبودها و بهبود دسترسی بیماران افغانستان به خدمات درمانی منجر شود؛ موضوعی که هنوز زمان‌بندی مشخصی برای تحقق آن اعلام نشده است.
...............................
پایان پیام/