عصر قم - در سوریه، مبارزه با سرطان تنها به تحمل درد و عوارض بیماری محدود نمی‌شود، بلکه بیماران باید هم‌زمان با هزینه‌هایی بجنگند که گاه از درآمد یک ماه خانواده بیشتر است.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ با تشخیص هر مورد ابتلا به سرطان در سوریه، رنجی بی‌پایان برای بیمار آغاز می‌شود. رنجی که از درمان و تأمین هزینه‌های آن شروع می‌شود و تا مخارج رفت‌وآمد به بیمارستان و بازگشت از آن ادامه می‌یابد. هزینه اقامت در نزدیکی مراکز درمانی نیز به این مشکلات اضافه می‌شود. همه این دشواری‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که واقعیت اقتصادی حاکم بر سوریه، ادامه مسیر درمان را به باری فراتر از توان بسیاری از بیماران و خانواده‌هایشان تبدیل کرده است.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان با وجود آنکه در شماری از بیمارستان‌های دولتی سوریه، دوزهای دارویی موردنیاز برای درمان سرطان به‌صورت رایگان ارائه می‌شود، هزینه داروهای مکمل، آزمایش‌های دوره‌ای، رفت‌وآمد و اقامت همچنان شکافی میان خدمات ارائه‌شده به بیمار سرطانی در سوریه و نیازهای واقعی او برای تکمیل روند درمان، ایجاد می‌کند.
دارو رایگان است، اما...
در شهر «طرطوس»، «عامر» که به سرطان ریه مبتلاست، تلاش می‌کند با وجود هزینه‌های سنگینی که بر دوشش قرار گرفته، درمان خود را ادامه دهد. آن هم در شرایطی که درآمد ثابتی ندارد تا بتواند مخارج بیماری‌اش را تأمین کند.
عامر دوزهای دارویی درمان سرطان را به‌صورت رایگان از وزارت بهداشت سوریه دریافت می‌کند، اما این موضوع او را از خرید یک فرآورده دارویی ترکیبی که باید همراه با دوز درمانی مصرف شود، بی‌نیاز نمی‌کند. به گفته او به روزنامه «الاخبار»، هزینه این دارو به یک میلیون و ۴۰۰ هزار لیره سوریه معادل حدود ۱۰۰ دلار آمریکا، می‌رسد.
مشکل اینجاست که خرید این دارو هزینه‌ای یک‌باره نیست. عامر گاهی ناچار می‌شود ماهانه دو بار آن را به‌طور متوسط هر ۲۰ روز یک بار، تهیه کند. این مسئله تعهد مالی مستمری را بر دوش او می‌گذارد که پرداخت آن به‌سختی امکان‌پذیر است.
عامر پیش‌تر در یک کارگاه برق کار می‌کرد، اما به دلیل وضعیت جسمانی‌اش دیگر توان ادامه کار را ندارد. همین مسئله شرایط او را دشوارتر کرده است. زیرا اکنون باید هزینه‌های درمانش را تأمین کند، بی‌آنکه منبع درآمد ثابتی داشته باشد.
وضعیت عامر بخشی از شکاف میان ارائه رایگان داروهای اصلی بیماری سرطان و تأمین تمام ملزومات دارویی موردنیاز بیمار در طول دوره درمان این بیماری را آشکار می‌کند. شکافی که در بسیاری از موارد، ادامه درمان بیماری سرطان را به توانایی بیمار برای پرداخت هزینه‌های اضافی وابسته می‌سازد.
مرگ ارزان‌تر از درمان!
«محمد» مبتلا به سرطان دهان در یکی از روستاهای حومه استان «حماه» سوریه زندگی می‌نماید و در شرایط دشوار بهداشتی و مالی با بیماری دست‌وپنجه نرم می‌کند. هزینه‌های بالای درمان مانع از آن شده است که او بتواند روند درمان خود را به شکل مطلوب ادامه دهد. با کاهش توان مالی، محمد ناچار شده در روستای خود بماند. چراکه او از عهده هزینه رفت‌وآمد به مراکز درمانی و مخارج احتمالی داروها، آزمایش‌ها و مراجعات مکرر پزشکی برنمی‌آید.
رنج محمد تنها به مشکلات مالی محدود نمی‌شود. سرطان دهان می‌تواند چالش‌های جسمی متعددی ایجاد کند و توانایی فرد برای غذا خوردن و صحبت کردن به شکل طبیعی را تحت تأثیر قرار دهد. افزون بر این، دردها و عوارض احتمالی بیماری نیز اهمیت پیگیری مستمر وضعیت پزشکی بیمار را دوچندان می‌کند.
مادر محمد در گفت‌وگو با روزنامه «الاخبار» با این عبارت که مرگ کم‌هزینه‌تر از درمان است، شرایط دشواری را که پسرش در آن گرفتار شده، توصیف می‌کند. او می‌گوید که پسرش به درمان نیاز دارد، اما وضعیت مالی‌اش اجازه تأمین هزینه‌ها را نمی‌دهد. در نتیجه، محمد ناچار است با امکاناتی محدود با بیماری مقابله کند. آن هم در شرایطی که نگرانی از وخیم‌تر شدن وضعیت جسمانی او با گذشت زمان افزایش می‌یابد.
مسیر درمان نه از بیمارستان آغاز می‌شود و نه به آن ختم
بار مالی بیماری تنها به خرید دارو محدود نیست، بلکه هزینه آزمایش‌ها و بررسی‌های دوره‌ای را نیز در بر می‌گیرد. آزمایش‌هایی که بیماران پیش از جلسات درمان و در طول آن‌ها برای اطمینان از وضعیت سلامت و ارزیابی میزان پاسخ بدن به درمان به انجامشان نیاز دارند.
این هزینه‌ها هنگام نیاز به تصویربرداری‌های پیشرفته مانند ام‌آرآی و سی‌تی‌اسکن، افزایش می‌یابد. به‌طوری‌که هزینه برخی از این آزمایش‌ها، بسته به نوع بررسی و مرکز انجام‌دهنده آن، ممکن است به صدها دلار برسد.
هزینه رفت‌وآمد از استان‌های مختلف سوریه به مراکز تخصصی درمان سرطان در این کشور نیز به این مخارج اضافه می‌شود. به‌ویژه سفر به شهر دمشق که بیماران سرطانی از مناطق گوناگون سوریه برای دریافت خدمات درمانی در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی در این شهر به آن مراجعه می‌کنند.
حمل‌ونقل عمومی برای همه بیماران گزینه مناسبی نیست. به‌خصوص برای کسانی که از ضعف شدید جسمانی یا عوارض جانبی درمان رنج می‌برند یا به دلیل شرایط خاص سلامت خود به جابه‌جایی ویژه نیاز دارند. در چنین شرایطی، برخی خانواده‌ها ناچار می‌شوند از خودروهای شخصی استفاده کنند که هزینه بیشتری به همراه دارد.
به این ترتیب، هر مراجعه پزشکی به مجموعه‌ای از هزینه‌های انباشته تبدیل می‌شود. هزینه‌هایی که از رفت‌وآمد آغاز می‌شوند، ممکن است آزمایش‌ها و داروها را نیز شامل شوند و لزوماً با خروج بیمار از بیمارستان پایان نمی‌یابند.
اقامت در دمشق؛ باری اضافی بر دوش خانواده‌ها
برای بیمارانی که از خارج دمشق به این شهر می‌آیند، محل اقامت به یکی دیگر از مشکلات اساسی تبدیل شده است. به‌ویژه زمانی که برنامه درمانی مستلزم دو تا سه روز اقامت در پایتخت سوریه باشد یا بیمار مجبور شود در فاصله‌های زمانی کوتاه دوباره به این شهر بازگردد.
بر اساس اظهارات بیماران و خانواده‌هایشان، هزینه اتاق در هتل‌های معمولی شهر دمشق بین ۳۰ تا ۱۲۰ دلار برای هر شب متغیر است. این مبالغ باعث می‌شود اقامت طولانی‌مدت برای خانواده‌های کم‌درآمد بسیار دشوار باشد.
برخی بیماران می‌توانند در خانه اقوام یا آشنایان خود در شهر دمشق اقامت کنند، اما این امکان برای همه فراهم نیست. در نتیجه، خانواده‌های دیگر ناچارند هزینه هتل را بپردازند یا به دنبال محل اقامتی ارزان‌تر بگردند. آن هم در شرایطی که بخش عمده منابع مالی آن‌ها صرف تأمین هزینه‌های درمان می‌شود.
با تکرار مراجعات پزشکی، این مشکل ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند. زیرا مخارج تنها به یک سفر محدود نمی‌شود، بلکه با هر نوبت مراجعه یا جلسه درمان افزایش می‌یابد و به باری تبدیل می‌شود که تحمل آن در بلندمدت دشوار است.
درمان رایگان کودکان نیز خانواده‌ها را از هزینه‌ها بی‌نیاز نمی‌کند
تجربه پدر «ایمان» دختربچه مبتلا به سرطان، نیز ابعاد دیگری از این مشکلات را نشان می‌دهد. او می‌گوید دوزهای دارویی موردنیاز دخترش به‌صورت رایگان ارائه می‌شد، اما همچنان مجبور بود داروهای اضافی و ضروری را که بیماران پس از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی به آن‌ها نیاز دارند، خریداری کند.
هزینه‌ها به دارو محدود نمی‌شوند. پدر ایمان برای مراجعه به بیمارستان تخصصی سرطان «البیرونی» در دمشق، جایی که دخترش در آنجا تحت درمان قرار دارد، ناچار است از شهر لاذقیه به پایتخت سوریه سفر کند. در صورت نیاز، هزینه اقامت نیز بر مخارج خانواده افزوده می‌شود.
او می‌گوید که خانواده‌اش در شهر دمشق اقوامی ندارند که بتوانند در خانه آن‌ها اقامت کنند. به همین دلیل، گاهی مجبور می‌شوند بسته به مدت درمان و وضعیت جسمانی دخترشان، اتاقی در هتل برای دو تا سه روز رزرو کنند.
به گفته او، هزینه هر سفر به شهر دمشق حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ دلار آمریکا است که مخارج رفت‌وآمد، اقامت و دارو را در بر می‌گیرد. این در حالی است که حقوق ماهانه او، به‌عنوان کارمند وزارت حمل‌ونقل، حدود ۱۰۰ دلار است.
بنابراین، ممکن است تنها یک سفر درمانی معادل کل حقوق ماهانه او یا حتی بیشتر آن هم بدون احتساب سایر هزینه‌های زندگی خانواده یا مخارج اضافی احتمالی ناشی از وضعیت سلامت دخترش، هزینه داشته باشد.
این وضعیت نشان می‌دهد که رایگان بودن دوزهای دارویی درمان سرطان با وجود اهمیت آن به‌تنهایی برای تضمین دسترسی بیمار سرطانی به درمان کافی نیست. برای کاهش واقعی بار مالی خانواده‌ها، باید اقداماتی نیز در جهت کاهش هزینه داروهای مکمل، رفت‌وآمد و اقامت انجام شود به‌ویژه برای کودکانی که از استان‌های دیگر سوریه به مراکز درمانی بیماری سرطان مراجعه می‌کنند.
داروهای جدید؛ دور از دسترس بیماران
در کنار هزینه‌های روزمره، بیماران سرطانی در سوریه با چالش دیگری نیز مواجه‌اند. آن چالش، دسترسی محدود به برخی درمان‌های جدید به‌ویژه داروهای هدفمند و درمان‌های ایمنی‌درمانی که بر اساس نوع تومور و ویژگی‌های پزشکی آن، در موارد مشخص مورد استفاده قرار می‌گیرند.
به گفته یک منبع در وزارت بهداشت سوریه به روزنامه «الاخبار»، این درمان‌ها به دلیل هزینه بالای تهیه و مشکلات واردات، تقریباً در بیشتر مراکز دولتی این کشور در دسترس نیستند. مسئله‌ای که امکان دسترسی بیماران سرطانی سوریه به این داروها را محدود می‌کند.
در بسیاری از موارد، تهیه این داروها به پرداخت مبالغ هنگفتی نیاز دارد که فراتر از توان مالی خانواده‌های بیماری سرطانی سوریه است. همین موضوع برخی بیماران را وادار می‌کند تا داروهای موردنیاز خود را از بازار آزاد تهیه کنند، به منابع غیررسمی روی بیاورند یا تا زمان فراهم شدن هزینه دارو، درمان را به تعویق بیندازند.
این وضعیت نگرانی‌هایی را درباره توانایی بیماران سرطانی سوریه برای دریافت درمان مناسب در زمان ضروری ایجاد می‌کند. به‌ویژه آنکه انتخاب روش درمان به ماهیت تومور، مرحله بیماری و وضعیت سلامت بیمار بستگی دارد و جایگزین کردن یک دارو با داروی دیگر بدون ارزیابی تخصصی پزشکی امکان‌پذیر نیست.
در چنین شرایطی، مسئله تنها تأمین دارو نیست، بلکه توان نظام سلامت برای تضمین تداوم درمان و فراهم کردن دسترسی بیماران به گزینه‌های پزشکی متناسب با وضعیتشان، در چارچوب امکانات موجود، نیز مطرح است.
سالانه نزدیک به ۲۰ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان
در مقیاسی گسترده‌تر، وزارت بهداشت سوریه اعلام کرده است که سالانه بین ۱۷ هزار تا ۲۰ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در این کشور ثبت می‌شود. این وزارتخانه همچنین اعلام کرده که این میزان با نرخ‌های جهانی نزدیک است و به گفته مسئولان آن، نشان‌دهنده افزایش واقعی شیوع بیماری نیست.
در میان کودکان سوری نیز داده‌های پزشکی از ثبت حدود هزار و ۱۰۰ مورد جدید ابتلا به سرطان در هر سال حکایت دارد. بیشتر این موارد به سرطان‌های خون، به‌ویژه لوسمی (سرطان خون)، مربوط می‌شود. همچنین مواردی از ابتلا به انواع دیگر سرطان در سنین پایین از جمله سرطان تیروئید در بین کودکان سوریه، گزارش شده است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸