عصر قم - با وجود تغییر شرایط سیاسی سوریه، بازگشت پناهجویان به این کشور با سرعت مورد انتظار پیش نمی‌رود.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ آمارها و واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که شمار پناهجویان سوری بازگشته به کشور خود، همچنان بسیار کمتر از حد انتظار است. بیشتر بازگشت‌کنندگان کسانی هستند که در کشورهایی پناهنده بوده‌اند که فرصت‌های شغلی در آن‌ها فراهم نیست. در عین حال، این افراد در سوریه خانه، ملک یا زمین دارند. ازاین‌رو، به کشورشان بازگشته‌اند تا در املاک خود کار کنند، به این امید که شاید از این راه بتوانند زندگی بهتری نسبت به شرایطشان در کشورهای پناه‌پذیر داشته باشند.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید» در همین حال، شمار زیادی از سوری‌هایی که اقامت دائم یا تابعیت کشورهای دیگر را به دست آورده‌اند، برای بررسی اوضاع به سوریه سفر کرده‌اند. اما خیلی زود تصمیم گرفته‌اند به همان کشورهایی که از آن‌ها آمده بودند، بازگردند.
دلایل متعددی باعث شده است سوری‌ها با وجود برطرف‌شدن عواملی که پیش‌تر آن‌ها را به ترک کشور واداشته بود، از بازگشت به وطن خودداری کنند. برخی از این دلایل به عملکرد حکومت جولانی و شیوه اداره کشور سوریه توسط این حکومت مربوط می‌شود. برخی دیگر ریشه در وضعیت امنیتی منطقه دارد و دسته‌ای نیز به شرایط شخصی پناهجویان و طولانی‌شدن سال‌های اقامت آن‌ها در کشورهای دیگر بازمی‌گردد.
عملکرد حکومت جولانی و وخامت شرایط زندگی
شاید مهم‌ترین عامل مرتبط با عملکرد حکومت جولانی، ناتوانی این حکومت در بهبود شرایط معیشتی و خدماتی کشور سوریه باشد.
با وجود آنکه حقوق کارکنان دولت در سوریه چندین برابر شده و در برخی مشاغل در این کشور نیز فرصت‌های کاری اندکی افزایش یافته است، اما این بهبود محدود با افزایش قیمت کالاها و خدمات در این کشور، همراه بوده است. افزایشی که چندین برابر رشد حقوق و دستمزدها است.
افزون بر این، حکومت جولانی نتوانسته است زیرساخت‌های فرسوده در سوریه را بازسازی کند یا خدمات اساسی موردنیاز مردم این کشور را ارائه دهد. تصمیم‌های این حکومت که مستقیماً معیشت شهروندان سوریه را هدف قرار داده‌اند نیز بر مشکلات افزوده‌اند. از جمله افزایش نامعقول قیمت انرژی که از توان مالی شهروندان عادی سوری، فراتر رفته است. برای مثال، هزینه قبض برق در سوریه به بیش از یک‌سوم میانگین حقوق و دستمزدها می‌رسد.
این مشکلات در شرایطی ادامه دارد که شفافیت کافی وجود ندارد و برنامه روشنی نیز ارائه نشده است که نشان دهد سوریه در مسیر رونق و شکوفایی قرار گرفته است.
توقف بازسازی و فشار بر شهروندان
پرونده بازسازی نیز متوقف مانده و هیچ گام عملی در این زمینه برداشته نشده است. حتی برعکس، شهروندانی که می‌خواهند خانه‌های خود را تعمیر و بازسازی کنند، با نوعی اخاذی مواجه شده‌اند؛ به این صورت که حکومت جولانی برای صدور مجوز بازسازی، آن‌ها را به پرداخت کمک‌های مالی به صندوق‌هایی از جمله «صندوق توسعه» و صندوق‌های «کار مردمی» وادار می‌کند که خود ایجاد کرده است.
به این ترتیب، شهروندان سوری برای آنکه اجازه بازسازی خانه‌هایشان را بگیرند، باید به این صندوق‌ها پول پرداخت کنند. البته این مسئله جدا از نبود هرگونه طرح جامع شهری در سوریه است که بتواند بازسازی را بر مبنایی اصولی و صحیح امکان‌پذیر کند.
نگرانی از تحولات منطقه‌ای و گسترش جنگ
در ارتباط با عوامل منطقه‌ای و بین‌المللی، تنش‌های موجود در منطقه، تهدیدهای مکرر رژیم صهیونیستی و احتمال گسترش جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به خاک سوریه از جمله عواملی هستند که باعث شده‌اند بسیاری از پناهجویان سوری برای بازگشت و اقامت دوباره در کشورشان تردید داشته باشند.
نسلی که در کشورهای میزبان ریشه دوانده است
در کنار این عوامل، دلایل فردی و اجتماعی نیز وجود دارد که با طولانی‌شدن دوره پناهندگی مرتبط است.
سال‌های طولانی پناهندگی باعث شده است نسلی از جوانان سوری، زندگی خود را در کشورهای میزبان و دور از سرزمین مادری‌شان بنا کنند. این نسل که در کشورهای پناه‌پذیر بزرگ شده است، اکنون ممکن است احساس تعلق بیشتری به این کشورها تا به وطن اصلی خود داشته باشد. وطنی که یا در کودکی و در دوران جنگ آن را ترک کرده یا اساساً هرگز آن را ندیده است.
بااین‌حال، مهم‌ترین عامل در تصمیم‌گیری درباره بازگشت پناهجویان سوری، همچنان به عملکرد حکومت جولانی بازمی‌گردد. عملکردی که به‌جای آنکه برای این پناهجویان انگیزه بازگشت ایجاد کند، آن‌ها را از بازگشت به کشورشان دلسرد می‌کند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸