عصر قم - استاد درس خارج حوزه علمیه قم، با تأکید بر ضرورت بازتعریف تربیت سیاسی ـ اجتماعی متناسب با شرایط امروز، گفت: نسل آینده باید با تکیه بر بینش توحیدی، قدرت تحلیل و سواد رسانهای، برای مقابله با جنگهای شناختی و عملیات روانی دشمن تربیت شود.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام محمدتقی هادیزاده، استاد درس خارج حوزه علمیه قم، با تأکید بر ضرورت بازتعریف تربیت سیاسی ـ اجتماعی متناسب با شرایط امروز جامعه، گفت: حوادث و بحرانهای اخیر نشان داد که در حوزه تربیت کودک، نوجوان و حتی بزرگسال با کاستیهایی مواجه هستیم و این رخدادها فرصت مناسبی برای بازنگری در شیوههای تربیتی و تقویت مبانی فکری و اعتقادی نسل آینده فراهم کرده است.
وی با اشاره به اینکه جامعه همواره در معرض حوادث و تحولات گوناگون قرار دارد، اظهار داشت: آنچه اهمیت دارد، خودِ حوادث نیست، بلکه نحوه مواجهه انسان با این رخدادهاست. انسان مؤمن باید به گونهای تربیت شود که در بحرانها دچار اضطراب و آشفتگی نشود، در سختیها صبر و استقامت داشته باشد و در شرایط مطلوب نیز روحیه شکرگزاری و بهرهگیری صحیح از نعمتها را حفظ کند.
استاد درس خارج حوزه علمیه قم با استناد به فرازی از نهجالبلاغه درباره ویژگیهای متقین، افزود: امیرالمؤمنین(ع) انسان متقی را کسی معرفی میکنند که در حوادث سهمگین باوقار، در دشواریها صبور و در دوران آسایش شاکر است. این نگاه، یک اصل تربیتی مهم را به ما میآموزد و آن اینکه انسان باید برای مواجهه صحیح با شرایط مختلف زندگی آماده شود، نه اینکه تنها در انتظار تغییر شرایط بماند.
حجتالاسلام هادیزاده با بیان اینکه تربیت سیاسی ـ اجتماعی، امری اختصاصی به نظام اسلامی نیست، تصریح کرد: در همه جوامع، ملتها تلاش میکنند نسل جدید را بر اساس آرمانها، ارزشها و منافع خود تربیت کنند. هر جامعهای میکوشد کودکان و نوجوانانش منافع ملی، هویت فرهنگی و اهداف آن جامعه را متعلق به خود بدانند و در برابر تهدیدهایی که این آرمانها را نشانه میگیرد، احساس مسئولیت داشته باشند.
وی ادامه داد: در همه فرهنگها، تربیت سیاسی به گونهای است که نسل آینده علاوه بر شناخت آرمانهای جامعه، قدرت مرزبندی با دشمنان و تهدیدکنندگان آن را نیز پیدا کند؛ چراکه هیچ جامعهای بدون شناخت دشمن و بدون آمادگی برای دفاع از منافع خود، قادر به استمرار حیات نخواهد بود.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تفاوت اساسی تربیت سیاسی در اندیشه اسلامی با الگوهای رایج دنیا، اظهار کرد: در نگاه وحیانی، تربیت سیاسی تنها به انتقال اطلاعات سیاسی یا آموزش تحلیل رویدادها محدود نمیشود، بلکه بر پایه جهانبینی الهی و فهم جایگاه انسان در نظام آفرینش شکل میگیرد. در این نگرش، هدف نهایی تربیت، رساندن انسان به رشد، حیات طیبه و فلاح است؛ اهدافی که به یک قوم یا ملت محدود نیست و همه بشریت را در بر میگیرد.
وی افزود: بر همین اساس، تقابل جریان حق و باطل نیز صرفاً یک نزاع سیاسی یا جغرافیایی نیست، بلکه رویارویی دو جریان تاریخی است؛ یک جریان که انسان را به سوی هدایت، عدالت و کمال دعوت میکند و جریان دیگری که با ایجاد موانع، مانع رسیدن بشر به سعادت و رشد حقیقی میشود. از این منظر، مفاهیمی همچون جهاد و مقاومت نیز معنایی فراتر از دفاع از مرزهای جغرافیایی پیدا میکنند و در چارچوب دفاع از کرامت و هدایت انسان معنا مییابند.
حجتالاسلام هادیزاده با اشاره به جنگهای شناختی و رسانهای عصر حاضر، تأکید کرد: یکی از ابعاد مهم تربیت سیاسی ـ اجتماعی، توانایی دریافت صحیح اطلاعات، تحلیل درست رویدادها و مقابله با موجهای رسانهای است. اگر نسل نوجوان و جوان از قدرت تحلیل برخوردار نباشد، به آسانی در معرض عملیات روانی و جریانسازیهای رسانهای قرار خواهد گرفت.
وی خاطرنشان کرد: البته این بخش، تنها یکی از ابعاد تربیت سیاسی است و بُعد بنیادی آن، شکلگیری بینشهای عمیق توحیدی و وحیانی در وجود انسان است؛ زیرا بدون این زیرساخت فکری، آموزش مهارتهای تحلیلی به تنهایی نمیتواند نسل آینده را در برابر بحرانها و فتنهها مصون نگه دارد.
استاد درس خارج حوزه علمیه قم، خانواده و مربیان را مهمترین حلقه تحقق این نوع تربیت دانست و گفت: پیش از آنکه کودک و نوجوان با مفاهیم سیاسی و اجتماعی آشنا شوند، والدین، معلمان و مربیان باید خود به این نگاه عمیق دست یافته باشند. اگر مربی از آرمانهای بلند الهی برخوردار باشد، میتواند این نگاه را متناسب با سن و ظرفیت مخاطب به نسل جدید منتقل کند.
وی ادامه داد: هر اندازه آرمانهای انسان بلندتر باشد، ظرفیت او برای تحمل سختیها، ایثار، مقاومت و عبور از بحرانها نیز افزایش مییابد. ازاینرو، تربیت سیاسی ـ اجتماعی در اندیشه اسلامی، بیش از آنکه به انتقال اطلاعات وابسته باشد، به ساختن شخصیت، تقویت بینش و شکلدهی هویت انسان وابسته است.
حجتالاسلام هادیزاده در پایان با تأکید بر ضرورت طراحی الگوهای متناسب با اقتضائات سنی کودکان و نوجوانان، اظهار داشت: تربیت سیاسی ـ اجتماعی باید از محیط خانواده آغاز شود، در مدرسه و مراکز فرهنگی استمرار یابد و با تکیه بر آموزههای وحیانی، نسلی آگاه، تحلیلگر، مسئولیتپذیر و برخوردار از روحیه مقاومت در برابر جنگهای شناختی و فرهنگی تربیت کند؛ نسلی که بتواند با حفظ هویت دینی و ملی خود، نقش مؤثری در پیشرفت جامعه اسلامی ایفا کند.