عصر قم - معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان با تأکید بر اشتراکات عمیق اعتقادی ایران و پاکستان، تسهیل زیارت اربعین زائران پاکستانی را نیازمند اراده سیاسی و همکاری عملی تهران، اسلامآباد و بغداد دانست و گفت: سیاستهای کنونی نتوانسته پاسخگوی مطالبات میلیونها زائر پاکستانی باشد.
خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در آستانه موسم اربعین حسینی، موضوع تسهیل تردد زائران پاکستانی و رفع موانع پیش روی آنان، بار دیگر به یکی از مهمترین مطالبات شیعیان این کشور و دغدغههای مشترک ایران، پاکستان و عراق تبدیل شده است. با وجود علاقه و ارادت گسترده میلیونها پاکستانی به زیارت عتبات عالیات و حرم مطهر حضرت امام رضا(ع)، مشکلاتی همچون محدودیتهای مرزی، چالشهای حملونقل، هزینههای سنگین سفر، نبود هماهنگی میان نهادهای مسئول و برخی سیاستهای اجرایی، همچنان مسیر این سفر معنوی را با دشواری مواجه کرده است.
در همین راستا، ملک اقرار حسین علوی، معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان، در گفتوگو با خبرگزاری ابنا، بر لزوم تدوین سیاستی هماهنگ برای تسهیل زیارت، تقویت زیرساختهای حملونقل و توجه بیشتر دولتها به مطالبات میلیونها زائر پاکستانی تأکید میکند.
علاقه میلیونها پاکستانی به زیارت اهلبیت(ع)
وی با بیان اینکه محبت اهلبیت(ع) در میان مردم پاکستان ریشهای عمیق و فراگیر دارد، اظهار داشت: میلیونها نفر از مردم این کشور، فارغ از جایگاه اجتماعی و وضعیت اقتصادی، عشق و ارادت به پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) را سرمایه معنوی خود میدانند و زیارت حرمهای مطهر امیرالمؤمنین(ع)، امام حسین(ع)، امام رضا(ع) و دیگر مشاهد مشرفه را افتخار و آرزوی زندگی خود میشمارند.
علوی افزود: این علاقه محدود به قشر یا مذهب خاصی نیست و مسلمانان طی قرنهای گذشته همواره برای زیارت، توسل و بهرهمندی از برکات این اماکن مقدس راهی ایران و عراق شدهاند.
نبود ساختار منسجم برای ساماندهی زائران
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان با اشاره به مشکلات موجود در روند اعزام زائران گفت: با وجود سابقه طولانی سفرهای زیارتی، تاکنون سازوکار منسجم و کارآمدی برای مدیریت امور زائران پاکستانی ایجاد نشده است.
وی با اشاره به تأثیر تحولات منطقهای، شرایط مرزهای زمینی و سیاستهای کشورهای مختلف بر روند زیارت، تأکید کرد: احترام به باورها و احساسات دینی مردم باید در اولویت قرار گیرد و دولتهای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی پاکستان اهتمام بیشتری برای حل مشکلات زائران داشته باشند.
به گفته وی، علاوه بر مسائل ناشی از سیاستهای دولتی، ضعفهای مدیریتی، کاستیهای ساختاری، مشکلات موجود در نهادهای مسئول، چالشهای علما و شخصیتهای دینی و همچنین دشواریهای پیش روی برگزارکنندگان کاروانهای زیارتی نیز بر پیچیدگی این موضوع افزوده است.
او تصریح کرد: با وجود همه این مسائل، هنوز نتوانستهایم یک ساختار منظم و هماهنگ برای مدیریت امور زائران ایجاد کنیم و همچنان با ناکامیها و مشکلات متعددی در این زمینه مواجه هستیم.
ضرورت تدوین برنامهای مشترک برای حل مشکلات
علوی، نبود هماهنگی میان نهادهای مسئول را مهمترین مانع حل مشکلات زائران دانست و گفت: تا زمانی که علما، جریانهای دینی، سازمانهای مذهبی، مسئولان دولتی و غیردولتی، برگزارکنندگان کاروانها و خود زائران بر سر یک برنامه مشترک به توافق نرسند، رفع مشکلات موجود امکانپذیر نخواهد بود.
وی با تأکید بر ضرورت همگرایی جریانهای شیعی پاکستان، خواستار کنار گذاشتن اختلافات و تدوین یک سند جامع و راهبردی برای ساماندهی امور زائران شد و اظهار داشت: همه ظرفیتهای مذهبی و اجتماعی باید در مسیر حل این مسئله بهکار گرفته شود.
وعدههای دولت پاکستان عملی نشده است
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان با اشاره به مذاکرات و نشستهای سالهای گذشته میان مسئولان و دولت پاکستان گفت: تاکنون وعدههای متعددی درباره حل مشکلات زائران مطرح شده، اما هیچیک به اقدامات عملی و مؤثر منجر نشده است و زائران پاکستانی همچنان با مشکلات و مخاطرات جدی روبهرو هستند.
وی در عین حال تأکید کرد: بررسی این موضوع نیازمند نگاهی واقعبینانه است و باید هم دغدغهها و ملاحظات دولت پاکستان، هم مسائل جمهوری اسلامی ایران و هم شرایط و تحولات بینالمللی بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.
علوی افزود: اگر نهادهای مسئول، علما، نمایندگان مردم و مسئولان دولتی با ارادهای مشترک و نگاهی واقعبینانه به توافق برسند، میتوان راهکاری جامع و عملی برای رفع مشکلات زائران پاکستانی تدوین و اجرا کرد.
مسیر زمینی، اقتصادیترین راه دسترسی زائران به عتبات
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان با اشاره به وضعیت اقتصادی بخش قابل توجهی از مردم این کشور گفت: بسیاری از مشتاقان زیارت از توان مالی محدودی برخوردارند، اما این مسئله از اشتیاق آنان برای زیارت حرمهای مطهر اهلبیت(ع) نکاسته و همچنان آرزوی حضور در کربلای معلی و دیگر اماکن مقدس را در دل دارند.
وی با تأکید بر اینکه مسیر زمینی از طریق گذرگاه تفتان مناسبترین گزینه برای زائران پاکستانی است، اظهار داشت: این مسیر امکان سفر با اتوبوس و با کمترین هزینه را فراهم میکند و در مقایسه با سایر شیوههای حملونقل، مقرونبهصرفهترین راه برای عموم مردم به شمار میرود.
احیای راهآهن تفتان؛ مطالبهای برای کاهش هزینههای زائران
علوی با اشاره به ظرفیتهای حملونقل ریلی پاکستان خاطرنشان کرد: در گذشته قطارهای مسافربری تا مرز تفتان تردد میکردند و زائران از شهرهای مختلف از جمله کراچی و لاهور بهراحتی از این مسیر استفاده میکردند، اما این امکان در سالهای اخیر از میان رفته است.
وی افزود: شبکه ریلی پاکستان همچنان ظرفیت انتقال بخش بزرگی از زائران را دارد و در صورت احیای این مسیر، در کنار حملونقل جادهای، امکان جابهجایی شمار زیادی از زائران با هزینهای مناسب فراهم خواهد شد.
حملونقل دریایی پاسخگوی حجم زائران نیست
این شخصیت سیاسی پاکستانی درباره پیشنهاد راهاندازی مسیر دریایی میان کراچی و چابهار نیز گفت: اگرچه چنین طرحهایی مطرح شده است، اما ظرفیت کشتیها محدود بوده و نمیتواند پاسخگوی جمعیت میلیونی زائران پاکستانی باشد.
وی تصریح کرد: حملونقل دریایی در بهترین حالت میتواند بخشی از نیازها را برطرف کند، اما راهکار اصلی همچنان تقویت مسیرهای زمینی و ریلی است.
ضرورت افزایش خدمات ایران در ایام اربعین
علوی با اشاره به افزایش چشمگیر حجم سفرهای زیارتی در موسم اربعین، از جمهوری اسلامی ایران خواست در این بازه زمانی از همه ظرفیتهای خود برای تسهیل تردد زائران استفاده کند.
وی اظهار داشت: با توجه به اینکه مراسم اربعین تنها چند هفته به طول میانجامد، توسعه امکانات حملونقل، خدمات مرزی و زیرساختهای مورد نیاز در این ایام میتواند نقش مهمی در کاهش مشکلات زائران ایفا کند.
هزینههای سنگین سفر هوایی، مانع حضور مشتاقان زیارت اربعین حسینی است
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان، سفر هوایی را برای بخش بزرگی از مردم این کشور خارج از توان مالی دانست و گفت: هزینه بلیت پرواز به ایران و عراق در ایام اربعین، همراه با هزینههای مربوط به دریافت ویزا، فشار مالی سنگینی بر زائران وارد میکند.
وی افزود: این شرایط سبب شده است شمار زیادی از دوستداران اهلبیت(ع) با وجود اشتیاق فراوان، به دلیل مشکلات اقتصادی از سفر زیارتی محروم شوند.
انتقاد از محدودیتهای جدید عراق و سیاستهای زیارتی پاکستان
علوی با انتقاد از برخی سیاستهای جدید در حوزه زیارت، اعمال محدودیت سنی برای بخشی از زائران را فاقد توجیه منطقی دانست و گفت: چنین تصمیمهایی عملاً امکان تشرف بسیاری از مشتاقان زیارت را سلب میکند.
وی همچنین سیاستهای جدید مربوط به سازمانهای برگزارکننده کاروانهای زیارتی در پاکستان را نیز ناکارآمد ارزیابی کرد و افزود: این سیاستها نهتنها گرهی از مشکلات زائران نگشوده، بلکه در مواردی بر پیچیدگیهای موجود افزوده است.
لزوم بازنگری مشترک در سیاستهای زیارتی سه کشور
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان در جمعبندی این بخش از سخنان خود تأکید کرد: رفع مشکلات زائران پاکستانی مستلزم اقدام همزمان سه کشور ایران، پاکستان و عراق است.
وی با بیان اینکه دولت پاکستان باید محدودیتهای موجود در مسیرهای زمینی را برطرف کند، اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران نیز باید تسهیلات بیشتری برای پذیرش زائران، بهویژه در ایام اربعین، فراهم آورد و دولت عراق نیز در سیاستهای مربوط به صدور ویزا و مقررات زیارتی بازنگری کند.
علوی تأکید کرد: تنها در سایه همکاری، هماهنگی و اتخاذ سیاستهای مشترک میان سه کشور میتوان مشکلات میلیونها زائر پاکستانی را بهصورت ریشهای برطرف کرد.
تأکید بر تقویت روابط ایران و پاکستان
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان در ادامه این گفتوگو با اشاره به اشتراکات عمیق دینی، فرهنگی و تاریخی ایران و پاکستان، توسعه همکاریهای دوجانبه را ضرورتی راهبردی دانست و گفت: دو ملت از پیوندهای اعتقادی و محبت به اهلبیت(ع) برخوردارند و همین اشتراکات میتواند زمینهساز گسترش تعاملات و همکاریهای بیشتر میان دو کشور باشد.
وی با بیان اینکه پاکستان کشوری با اکثریت مسلمان و ایران همسایهای برخوردار از پیشینه تمدنی و فرهنگی غنی است، افزود: تقویت روابط دو کشور علاوه بر تأمین منافع مشترک، به ثبات و همگرایی بیشتر جهان اسلام کمک خواهد کرد.
احترام به احساسات دینی مردم، مسئولیت دولتهاست
علوی با اشاره به محدودیتهایی که در مقاطع مختلف برای تردد زائران ایجاد شده است، اظهار داشت: این محدودیتها موجب شده بسیاری از مشتاقان حضور در مناسبتهای مهم مذهبی از انجام سفرهای زیارتی بازبمانند.
وی تأکید کرد: دولتها باید در کنار ملاحظات اجرایی و امنیتی، به احساسات دینی مردم و حق آنان برای انجام مناسک مذهبی نیز توجه داشته باشند و با حسن نیت و همکاری متقابل، زمینه تسهیل زیارت را فراهم کنند.
نشستهای سهجانبه هنوز به نتیجه عملی نرسیده است
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان با اشاره به برگزاری نشستهای مشترک میان ایران، پاکستان و عراق درباره مسائل زائران گفت: این نشستها طی سالهای گذشته بارها برگزار شده، اما تاکنون دستاورد ملموس و مؤثری برای رفع مشکلات زائران نداشته است.
وی افزود: در برخی موارد حتی سیاستهای اتخاذشده پس از این نشستها، به جای کاهش مشکلات، محدودیتهای تازهای ایجاد کرده و روند سفر زائران را دشوارتر ساخته است.
علوی با بیان اینکه هر یک از سه کشور دغدغهها و ملاحظات خاص خود را دارند، خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران مسائل مربوط به مدیریت تردد و حملونقل زائران را مطرح میکند، پاکستان نگرانیهای امنیتی و مرزی خود را دارد و عراق نیز ملاحظات مربوط به پذیرش زائران را دنبال میکند؛ با این حال، وظیفه دولتها یافتن راهکار برای رفع این مشکلات است، نه ایجاد موانع جدید در مسیر میلیونها زائر.
وی تصریح کرد: در تردد گسترده زائران، بروز برخی چالشها طبیعی است، اما مسئولیت دولتها، مدیریت این چالشها و تسهیل زیارت است، نه دشوارتر کردن آن.
مطالبه مشترک از ایران، پاکستان و عراق
معاون دبیرکل مرکزی مجلس وحدت مسلمین پاکستان در پایان، همکاری مؤثر سه کشور ایران، پاکستان و عراق را مهمترین مطالبه میلیونها زائر پاکستانی عنوان کرد و گفت: امروز شمار زیادی از مردم پاکستان مشتاق حضور در مراسم اربعین حسینی، زیارت بارگاه حضرت سیدالشهدا(ع) و نیز تشرف به حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) هستند، اما به دلیل محدودیتهای موجود، از این توفیق محروم میشوند.
وی با تأکید بر اینکه محروم ماندن مردم از زیارت، تنها ناشی از مشکلات اقتصادی نیست، بلکه بخشی از آن به ضعف در سیاستگذاری و مدیریت بازمیگردد، گفت: دولتهای سه کشور باید با بازنگری در سیاستهای موجود و اتخاذ تدابیر مشترک، شرایط را برای سفر آسان، ایمن و کمهزینه زائران فراهم کنند.