عصر قم - رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، با اشاره به غنای اندیشههای رهبرانقلاب در حوزه زنان و خانواده، بر جایگاه خانواده به عنوان “راه حل” چالشهای کلان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، دکتر فهمیه فرهمند پور، رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، در نشست بازخوانی و تحلیل پیامهای رهبر معظم انقلاب اسلامی، ضمن واکاوی اندیشه های رهبر شهید درباره زنان و خانواده ابراز داشت: در پرداختن به اندیشههای رهبر شهید پیرامون مسائل خانواده و زنان، با گنجینهای غنی از محتوای عمیق و تخصصی مواجه میشویم. در این میان، مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله خامنهای، به عنوان متخصصترین و صاحبنظرترین فرد در این حوزه، همواره در جلسات اختصاصی خود، نکات ارزشمندی را به جامعه علمی و دانشگاهی منتقل کردهاند. دیدگاههای ایشان در حوزه زنان و خانواده، مبنای تدوین رسالههای دکتری و پایاننامههای کارشناسی ارشد فراوانی بوده است. یکی از ظرفیتهای برجسته اندیشههای ایشان، نظریه “الگوی سوم” است که با دقت توسط پژوهشگرانی چون دکتر جهانبین مورد بررسی قرار گرفته و سالهاست در دانشگاهها تدریس میشود. برخی نظریهپردازان در حال تدوین و ثبت رسمی بحث الگوی سوم در قالب کرسی نظریهپردازی هستند. این حجم از دادهها و محتوا، امکان استخراج گوهرهای فکری از اندیشههای رهبر شهید در حوزه زنان و خانواده را فراهم میآورد، که با توجه به ۴۰ سال رهبری و ۸ سال ریاست جمهوری ایشان، کاملاً طبیعی است.
رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده ادامه داد: اما در مقابل، هنگامی که به بررسی موضوع خانواده از منظر رهبری کنونی میپردازیم، با محدودیت نسبی در حجم دادهها روبرو هستیم. صرف نظر از پیامهای تسلیت و تبریک ایشان به مناسبت شهادت فرماندهان و شهدای شاخص، در چند ماه اخیر، ۱۲ پیام از معظمله صادر شده که برخی از آنها به صورت اختصاصی به موضوعات خاص و مناسبتی پرداختهاند. اگرچه محتوای برخی پیامها، مانند پیام نوروز، جنبه عمومیتری دارد، اما با بررسی همین پیامهای ارزشمند، میتوان به نکات قابل توجهی دست یافت.
وی ویژگی های شخصی رهبری جدید را معرفی کرده و افزود: دریافت اولیه از این نگاشتهها، تصویری از یک شخصیت به شدت خانوادهگرا را ترسیم میکند. به عنوان مثال، هنگامی که ایشان دلایل رشد و تعالی شخصیت امام راحل (ره) را بیان میکنند، مهمترین نکتهای که در استمرار تعالیم ایشان مشاهده میکنند، خدمت به پدر بزرگوارشان است. در پیامی که به مناسبت چهلمین روز شهادت امام راحل (ره) صادر شده، به خدمت صادقانه، متواضعانه و گسترده ایشان به پدر بزرگوارشان اشاره شده است. همچنین، معظمله در جایگاه یک شخصیت رسمی و عالیرتبه کشور، در پیامهای خود از همسر، خواهر مهربان و خواهرزادگان عزیزشان یاد میکنند. این نوع ادبیات و واژهسازی، بر خانوادهگرا بودن ایشان تأکید دارد. حتی در پیامهای مربوط به شهادت شهدای شاخص، ایشان به کودکان و نوزادان شهید اشاره کرده و توجه ویژه خود را به خانواده این شهدا نشان میدهند.
دکتر فرهمند پور افزود: البته، این رویکرد خانوادهگرا، لزوماً به معنای اولویت داشتن خانواده بر سایر ابعاد اجتماعی در نگاه کلان ایشان نیست، بلکه بیشتر بازتابی از گرایشات شخصی، عاطفی و فردی نسبت به خانواده است. فراتر از این بازتاب عاطفی، نکات مندرج در پیامهای معظمله که به صورت مستقیم به خانواده اشاره دارند، محدود است. ایشان در پیامی به مناسبت روز معلم و کارگر، والدین را “نخستین مربیان” هر فرد معرفی میکنند. همچنین، در پیامی مربوط به چهلمین روز شهادت امام راحل (ره)، بر بازگشت خانوادهها به زندگی عادی و توجه ویژه به ساماندهی زندگی زوجهای جوان تأکید شده است.
وی با تاکید بر اهمیت خانواده در نگاه مقام معطم رهبری خاطر نشان کرد: با این حال، اگر به دنبال اشارات مستقیم و ردپای صریح به مفهوم خانواده در پیامهای ایشان باشیم، این اشارات بسیار محدود به نظر میرسد. این مقدمه به این نکته اصلی منجر میشود که ظاهراً در پیامهای معظمله، اشاره مستقیم به خانواده کمتر دیده میشود و در عوض، تمرکز بر “ملت”، “امت” و “آحاد ملت” است. در نگاه اول، ممکن است چنین به نظر برسد که هویت جمعی بزرگتر، اهمیت بیشتری از هویت جمعی کوچکتر، یعنی خانواده، در نگاه ایشان دارد. این در حالی است که در اندیشه رهبر شهید، همواره هویت خانواده بر هویت فراختر اجتماعی اولویت داشت و مبنای هویت، از محدودتر به وسیعتر شکل میگرفت.
دکتر فرهمند پور خانواده در نگاه رهبری را بسیار ارزشمند و مشکل گشا توصیف کرد و اظهار داشت: با جمعبندی و پرورش ملاحظات ارائه شده در خصوص پیامهای مقام معظم رهبری، میتوان دریافت که ایشان خانواده را نه به عنوان یک “مسئله” بلکه به عنوان “راه حل” بسیاری از چالشهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور معرفی میکنند. این دیدگاه، خانواده را از فهرستی که مشکلات نظام، حکمرانی یا فرایندهای قانونگذاری را شامل میشود، خارج کرده و به جایگاه یک عامل کلیدی و راهگشا ارتقا میدهد.
وی مطالبات مقام معظم رهبری از خانوادهها را در چند سرفصل عنوان کرد و افزود: ایفای نقش فعال در عرصههای اجتماعی، تقویت روحیه مواسات و همدلی به ویژه در شرایط دشوار اقتصادی و پیامدهای جنگ، ارتقاء معنویت و اخلاق فردی و خانوادگی (از جمله توجه به مسائلی چون حجاب)، و حمایت از تولیدات داخلی. این وظایف، در چارچوب مسئولیتپذیری در قبال “کلان ملت” تعریف میشوند و ابعاد زیستمحیطی (مانند درختکاری) را نیز در بر میگیرند.
رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده فراتر از چالشهای امروزه که خانوادهها به آن دچار شده اند، ابراز داشت: خانواده باید در راستای چشمانداز بلندمدت، به تقویت “امید”، “اعتماد”، “قدرت ملی در قالب جمعیت”، “اصلاح الگوی مصرف” و “ارتقای معنویت” بپردازد. این دیدگاه، بیانگر نقش خانواده به عنوان سازنده نسلهای آینده و معمار جامعهای بالنده است؛ چرا که “من افقگشای آینده فرزندم هستم. من افقگشای آینده جمعی جامعه هستم.” این رویکرد کلان و آیندهنگر، ریشه در سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری دارد که به صراحت بر “محوریت خانواده در تمام نظامات اجتماعی” تأکید میورزد. این بدان معناست که هرگونه تحلیل و برنامهریزی در سطح جامعه، باید با در نظر گرفتن جایگاه بنیادین و تعیینکننده خانواده صورت پذیرد.