عصر قم - مدیر موسسه سراج منیر توحید، ترکیب جدید هیئتمدیره مرکز خدمات را فرصت مناسبی دانست که میتواند این نهاد را از یک مرکز صرفاً رفاهی به پیشران تحول حوزه تبدیل کند.
حجت الاسلام رحیم صبور مدیر موسسه تخصصی حوزوی سراج منیر توحید در گفت وگو با خبرنگار سرویس حوزه و رحانیت خبرگزاری رسا، با اشاره به تغییر تحولات صورت گرفته در اعضای هیئت مدیره مرکز خدمات حوزه های علمیه این اقدام رهبر معظم انقلاب را «بسیار هوشمندانه، آیندهنگر و کاملاً منطبق با نیازهای امروز حوزه» توصیف کرد و اظهار داشت: نکته درخور تأمل در ترکیب جدید اعضای هیئت مدیره، همنشینی دو ویژگی کلیدی است که مکمل یکدیگرند؛ نخست «جوانگرایی» و دوم «آشنایی عمیق با فضای حوزه».
وی در تبیین این دو ویژگی تأکید کرد: جوانگرایی به معنای صرفا کاهش سن اعضا نیست، بلکه مراد از آن ورود «نسل جوان تراز انقلابی» به عرصه مدیریت مرکز خدمات است؛ نسلی که از یک سو انگیزه و روحیه جهادی دارد و از سوی دیگر با فضای مجازی، مسائل روز جامعه و سبک زندگی جدید طلبگی آشنا است. در کنار این، آشنایی اعضای جدید با فضای حوزه و چالشهای پیش روی طلاب، مانع از تصمیمگیریهای غیرواقعی و رویههای بوروکراتیک خواهد شد.
مدیر موسسه سراج منیر توحید با تأکید بر اینکه ترکیب این دو ویژگی، یک مزیت راهبردی برای مرکز خدمات ایجاد میکند، افزود: این هیئت مدیره میتواند از یک سو ریشه در سنتهای اصیل و ارزشهای حوزوی داشته باشد و از سوی دیگر پویا، تحولخواه و پاسخگوی نیازهای نوپدید باشد. این دقیقاً همان چیزی است که امروز مرکز خدمات به آن نیاز دارد.
اولویتهای سهگانۀ دور تحولی؛ از عدالت تا کارآمدی
وی با اشاره به مهم ترین اولویت هایی که مرکز خدمات در دوره جدید تحولی، می تواند در نظر داشته باشد، سه اولویت اساسی را برای دوره جدید مرکز خدمات برشمرد:
هدفمندی و عدالت در توزیع منابع
مدیر موسسه سراج منیر توحید عبور از نظام توزیع سلیقهای و غیرشفاف را یک ضرورت اجتنابناپذیر خواند و تصریح کرد: منابع محدود مرکز خدمات باید در وهله نخست به طلاب نیازمند واقعی و مناطقی که از محرومیت بیشتری رنج میبرند، اختصاص یابد. هرگونه توزیع غیرهدفمند، به معنای تضییع حقوق بیتالمال و بیعدالتی در حق قشرهای کمبرخوردار طلاب است.
ارتقای معیشت پایدار طلاب
حجتالاسلام صبور با نقد رویههای مقطعی و واممحور در دورههای گذشته، بر ضرورت طراحی یک نظام جامع برای تأمین نیازهای اساسی طلاب تأکید کرد و گفت: مرکز خدمات باید به سمت طراحی بستههای پایدار معیشتی حرکت کند؛ از تأمین مسکن و بیمه تکمیلی گرفته تا تعیین شهریه ماهیانهای که متناسب با نرخ تورم واقعی باشد. طلبه نباید هر ماه با دغدغه اجاره مسکن و هزینههای درمان دستبهگریبان باشد.
پیوند خدمات با کارآمدی طلاب
مدیر موسسه سراج منیر توحید بر لزوم حمایت هدفمندتر از طلاب فعال در عرصههای تبلیغ، تدریس، پژوهش و مدیریت تأکید کرد و اظهار داشت: مرکز خدمات باید انگیزهساز باشد، نه صرفاً تأمینکننده. طلابی که نقش مؤثرتری در پیکره علمی، تبلیغی و مدیریتی حوزه ایفا میکنند، باید از حمایت بیشتری برخوردار شوند تا انگیزه برای فعالیت مضاعف در میان بدنه حوزه تقویت گردد.
دغدغههای طلاب و رویههای نادرست گذشته
حجتالاسلام صبور در بخش پایانی این گفتوگو، مهمترین دغدغههای طلاب و رویههای نادرستی که نیازمند اصلاح اساسی است را به تفکیک تبیین کرد.
وی بیان داشت: دغدغههای اصلی طلاب که باید در اولویت قرار گیرد، عبارتند از: فشار اقتصادی و نبود امنیت معیشتی که بزرگترین مانع برای تمرکز بر تحصیل و تهذیب نفس محسوب میشود. طلبهای که ذهنش درگیر تأمین هزینههای روزمره است، نمیتواند با فراغ بال به درس و تحقیق و تدریس بپردازد. تبعیض در تخصیص وام، مسکن و امکانات بر اساس منطقه جغرافیایی، نوع مدرسه. نادیده گرفته شدن شأن طلبگی در برخی از خدمات، مانند فروش کالاهای تجملی در فروشگاهها و ... که با رسالت حوزوی طلاب همخوانی ندارد.
رویههای نادرست قابل اصلاح
مدیر موسسه سراج منیر توحید با اشاره به وجود برخی رویه های نادرست قابل اصلاح در مرکز خدمات عنوان کرد: خدمات این مرکز، صرفا بر خدمات رفاهی مادی، متمرکز شده و از نیازهای معنوی، فرهنگی و رفاه اجتماعی طلاب و خانوادههای آنان، گاها غفلت شده است. همچنین عدم شفافیت در فرآیندها و بودجهریزی که زمینه را برای شایعات و بدبینی فراهم میکند.
وی افزود: ارائه خدمات بدون توجه به نقشآفرینی طلبه و غلبه نگاه «حق مسلم» به جای «حمایت در مسیر مأموریت»، یکی از رویههای نادرست قابل اصلاح است که باید به آن توجه داده شود.
سه شاخص موفقیت در دوره تحولی
حجت الاسلام صبور در پایان خاطرنشان کرد: ترکیب جدید هیئت مدیره مرکز خدمات، نشانه عزم جدی برای عبور از «رفاهزدگی» به سمت «عدالت و کارآمدی» است. موفقیت این دوره تحولی در گرو تحقق سه محور اساسی است که عبارتند از حل دغدغه اصلی طلاب یعنی معیشت و عدالت، گره خوردن خدمات با مأموریت طلبگی و پیادهسازی شفافیت و جوانگرایی در عمل، نه فقط در شعار.
وی تأکید کرد: اگر این سه محور به صورت جدی دنبال شود، مرکز خدمات میتواند از یک نهاد صرفاً رفاهی به «پیشران تحول حوزه» تبدیل شود و نقش بیبدیلی در ارتقای کیفیت علمی، معنوی و تبلیغی طلاب و اساتید حوزههای علمیه ایفا کند.