عصر قم - قم- دادستان کل کشور با تأکید بر ضرورت حفظ استقلال قضات گفت: قاضی باید در برابر قدرت سیاسی، نفوذ ثروتمندان، رانت‌خواری و هیجانات رسانه‌ای مستقل باشد تا عدالت را محقق کند.
به گزارش خبرگزاری مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی‌آزاد، دادستان کل کشور، در سلسله پیش‌نشست‌های همایش بین‌المللی اندیشه‌های فقهی امام شهید آیت‌الله خامنه‌ای با عنوان ضرورت حفظ استقلال قاضی با تأکید بر اندیشه‌های امام شهید، که با حضور اساتید و طلاب غیرایرانی مجتمع آموزش عالی فقه جامعه‌المصطفی در سالن اجتماعات این مجتمع در جامعه‌العلوم قم برگزار شد، با اشاره به آیه شریفه «یَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِیفَهً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُمْ بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَیٰ فَیُضِلَّکَ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ»، اظهار کرد: قضات عادل، شجاع، قاطع، منصف، پرکار، به‌شدت خداترس، عالم و بدون ملاحظه، از مؤلفه‌های استقلال قاضی در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در کلام امام شهید هستند.
وی افزود: باید به این نکته توجه کرد که بحث درباره چه نوع قاضی است؛ آیا منظور قاضی مجتهد مطلق است یا قاضی مأذون نیز در این بحث قرار می‌گیرد؟
دادستان کل کشور ادامه داد: نظریه استفاده انحصاری از قضات مجتهد مطلق قابلیت اجرا ندارد، زیرا به تعداد کافی قاضی مجتهد مطلق برای سراسر کشور در اختیار نداریم و از سوی دیگر، چنین رویکردی می‌تواند نظم عمومی جامعه را مختل کند؛ چراکه نمی‌توان در مسائل مرتبط با نظم عمومی، صرفاً به استنباط‌های شخصی و متفاوت دو مجتهد استناد کرد؛ بنابراین، بحث ما ناظر بر قاضی مأذون است که دیدگاه امام راحل نیز همین بود.
موحدی‌آزاد بیان کرد: بر اساس آیات قرآن کریم، استقلال وسیله‌ای برای دستیابی قاضی به حق است و به معنای خودسری نیست؛ برای برقراری نظم عمومی، باید به‌صورت سازمانی و هماهنگ عمل کرد، نه اینکه هر قاضی بر اساس سلیقه شخصی، رویه‌ای خودسرانه در پیش بگیرد.
وی با اشاره به ضمانت‌های حقوقی استقلال قاضی در قرآن کریم گفت: آیاتی مانند «وَإِذَا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ»، «کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَیٰ أَنْفُسِکُمْ وَالْوَالِدَیْنِ وَالْأَقْرَبِینَ» و «وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَیٰ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَیٰ»، ارکان حقوقی و مبانی اصالت حکم قضایی را تشکیل می‌دهند.
دادستان کل کشور با اشاره به بخشی از یک روایت با مضمون «رَجُلٌ قَضَی بِالْحَقِّ وَهُوَ یَعْلَمُ فَهُوَ فِی الْجَنَّهِ» افزود: قضات باید با علم و آگاهی، حکم به حق صادر کنند؛ این موضوع به‌ویژه در دادگاه‌های تجدیدنظر اهمیت دارد و باید با دقت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت تأمین شرایط مناسب برای حفظ استقلال قاضی اظهار کرد: هنگامی که قاضی اعزامی برای حضور در محل مأموریت، خانه سازمانی در اختیار ندارد و از سوی دیگر، توان مالی لازم برای تأمین محل سکونت شخصی را نیز ندارد، در واقع شأن و استقلال او را به‌درستی رعایت نکرده‌ایم.
موحدی‌آزاد خاطرنشان کرد: استقلال قاضی در برابر قدرت‌طلبی سیاسی، نفوذ ثروتمندان، رانت‌خواری، فضاسازی رسانه‌ای و هیجانات عمومی، همواره از محورهای مورد تأکید امام شهید و از موضوعات مورد توجه ویژه ایشان در ارتباط با قضات بوده است.
وی اصل ۱۶۴ قانون اساسی را از تضمین‌های قانونی استقلال قاضی دانست و یادآور شد: بر اساس این اصل، قاضی را نمی‌توان بدون محاکمه و اثبات جرم یا تخلفی که موجب انفصال است، به‌طور موقت یا دائم از مقامی که عهده‌دار آن است منفصل کرد یا بدون رضایت وی، محل خدمت یا سمتش را تغییر داد؛ مگر به اقتضای مصلحت جامعه و با تصمیم رئیس قوه قضائیه، پس از مشورت با رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل.
دادستان کل کشور در پایان با اشاره به سابقه ۴۵ سال خدمت خود در دستگاه قضایی تأکید کرد: به‌عنوان مسئولی که در طول این سال‌ها با چند رئیس قوه قضائیه همکاری داشته‌ام، شهادت می‌دهم که استقلال قاضی همواره از سوی رؤسای دستگاه قضا در ادوار مختلف رعایت شده است و یکی از انگیزه‌های من برای استمرار خدمت و همکاری با دستگاه قضایی، همین موضوع بوده است.