عصر قم - استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم با تأکید بر نگاه تمدنی امام شهید به علوم عقلی و عرفان اسلامی، گفت: فلسفه اسلامی از استحکام برخوردار است، اما باید آثار و امتداد آن در زندگی و عرصه‌های مختلف تمدن‌سازی به‌صورت محسوس و ملموس ظهور پیدا کند.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین علی امینی‌نژاد، استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم و دبیر میزگرد «امام شهید؛ علوم عقلی و عرفان اسلامی»، پیش از ظهر امروز در همایش گرامیداشت علامه حسن‌زاده آملی، به روح بزرگ آن دانشمند نادر درود فرستاد و ضمن اشاره به خاطرات مبهم و مجهول در خصوص این عالم فرزانه گفت: مرحوم علامه حسن زاده ارادت ویژه‌ای به رهبر شهید انقلاب داشت و با تعابیر بلند و گوناگون از ایشان یاد کرده اند.
حجت الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با اشاره به توجه ویژه رهبر شهید انقلاب به علوم عقلی، اظهار داشت: از هوشمندی امام شهید در زمینه علوم عقلی شگفت‌زده می‌شدم؛ چراکه گزاره‌ها و تأکیدهای ایشان در این حوزه، مهم و برخوردار از نگاهی تمدنی بود.
وی با اشاره به تأکید امام شهید بر تقویت علم و مقالات علمی در دانشگاه‌ها، افزود: ایشان پس از تأکید بر این موضوع، مسئله علوم انسانی اسلامی را مورد توجه قرار دادند و در جمع طلاب جامعهالمصطفی بیان کردند که زیربنای علوم انسانی، فلسفه و به‌ویژه فلسفه صدرایی است. بر این اساس، فلسفه پایه علوم انسانی و علوم انسانی نیز زمینه‌ساز شکل‌گیری و توسعه سایر علوم است.
فلسفه اسلامی؛ از الزامات حوزه‌های علمیه
حجت الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با اشاره به جایگاه فلسفه اسلامی در اندیشه امام شهید، تصریح کرد: از نگاه ایشان، فلسفه اسلامی علمی کاملاً دینی است و حوزه‌های علمیه باید به آن توجه جدی داشته باشند. ایشان معتقد بودند حوزه شیعه پیش از آنکه صرفاً حوزه فقه باشد، حوزه علوم عقلی بوده است و فلسفه باید در این حوزه گسترش یابد و استحکام پیدا کند.
وی با بیان اینکه فلسفه از لوازم حتمی حوزه‌های علمیه است، خاطرنشان کرد: شایسته است مجمع عالی حکمت اسلامی اثری تحلیلی درباره دیدگاه‌ها و فرمایشات امام شهید در زمینه علوم عقلی تدوین کند تا ابعاد این اندیشه و دلالت‌های آن برای حوزه‌های علمیه و جامعه علمی تبیین شود.
استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم با اشاره به تأکید امام شهید بر ضرورت رواج فلسفه اسلامی در جامعه، اظهار داشت: ایشان از اینکه فلسفه اسلامی آن‌چنان‌که شایسته است رواج ندارد، گلایه‌مند بودند. خواجه نصیرالدین طوسی، ابن‌سینا و سهروردی از اندیشمندان ایرانی هستند، اما هنگامی که سخن از فلسفه به میان می‌آید، ذهن بسیاری از افراد به‌جای این متفکران به‌سوی هگل و کانت می‌رود.
تأکید بر کلام اسلامی، فلسفه اسلامی و عرفان عملی
حجت الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با اشاره به محورهای مورد تأکید امام شهید در دیدارهای خود در قم، گفت: ایشان در نخستین حضور خود بر جدی گرفتن کلام اسلامی تأکید کردند؛ در دیدار بعدی، فلسفه اسلامی را مورد توجه قرار دادند و هشدار دادند که کنار گذاشتن فلسفه اسلامی، ما را در برابر غرب با خلع سلاح مواجه می‌کند. در سومین حضور نیز بر عرفان عملی تأکید داشتند.
وی افزود: من این خط سیر را دنبال می‌کنم و معتقدم باید حوزه‌های علمیه را نسبت به این علوم حساس کرد. به نظر من، اگر امام شهید برای بار چهارم به قم تشریف می‌آوردند، احتمالاً بر عرفان نظری نیز انگشت می‌گذاشتند.
دبیر میزگرد «امام شهید؛ علوم عقلی و عرفان اسلامی» با اشاره به نگاه تمدنی امام خامنه‌ای شهید، بیان کرد: ایشان به دلیل جایگاه رهبری و نگاه تمدنی خود، بر امتداد تمدنی علوم تأکید داشتند. ما از نظر فلسفه اسلامی از ظرفیت‌های عمیقی برخورداریم و این فلسفه از ریشه‌داری و استحکام قابل توجهی برخوردار است، اما مسئله اساسی این است که امتداد آن در زندگی مردم محسوس باشد و آثار آن در عرصه‌های مختلف تمدن‌سازی، از علوم انسانی تا علوم طبیعی و دیگر حوزه‌های تخصصی، ظهور پیدا کند.
وی با اشاره به ضرورت پیوند میان دانش نظری و عرصه عمل، خاطرنشان کرد: شهید فخری‌زاده نیز بر ضرورت امتداد علوم تأکید داشت. صرف برخورداری از مبانی علمی و نظری کافی نیست، بلکه باید بتوانیم این ظرفیت‌ها را در عرصه‌های مختلف به کار بگیریم و نتایج آن را در زندگی و پیشرفت جامعه مشاهده کنیم.
فلسفه؛ حصار اعتقادی در مواجهه با غرب
حجت الاسلام والمسلمین امینی‌نژاد با تأکید بر نقش فلسفه در صیانت از مبانی اعتقادی، گفت: فلسفه حصار اعتقادی است و در میدان مواجهه و جنگ اعتقادی به کار می‌آید. از این منظر، توجه امام شهید به فلسفه اسلامی صرفاً ناظر به مباحث نظری و علمی نبود، بلکه با ضرورت تقویت مبانی فکری و اعتقادی جامعه و مواجهه با اندیشه‌های رقیب ارتباط داشت.
وی در پایان با اشاره به شرایط تقابل با نظام سلطه، ابراز امیدواری کرد که جامعه از این مرحله دشوار عبور کند و بتواند با تقویت بنیان‌های علمی، فلسفی و اعتقادی، مسیر پیشرفت خود را ادامه دهد.