عصر قم - تبریز- حجتالاسلام اسدی گفت: حرکت جدید آموزشی، انگیزه علمی طلاب را افزایش داده است.
وقتی پای صحبت اساتید حوزه مینشینیم، یکی از موضوعاتی که بیش از هر چیز مورد توجه قرار میگیرد، مسئله آموزش و کیفیت تربیت علمی طلاب است؛ چراکه استاد بیش از هر فرد دیگری میتواند تغییرات فضای آموزشی را در کلاس درس احساس کند و از نزدیک شاهد میزان انگیزه، نشاط علمی و دغدغههای تحصیلی طلاب باشد.
در همین راستا، حجتالاسلام حسن اسدی، استاد حوزه علمیه تبریز، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، با نگاهی مثبت به روندهای جدید آموزشی در حوزههای علمیه آذربایجان شرقی، این حرکت را زمینهساز تقویت فضای علمی مدارس و افزایش انگیزه طلاب دانست.
وی با اشاره به اینکه آموزش در حوزه علمیه تنها انتقال یک سلسله مطالب درسی نیست، اظهار داشت که آموزش در حقیقت فرآیند ساختن شخصیت علمی طلبه است و هر اندازه این فرآیند با برنامهریزی، دقت و حساسیت بیشتری دنبال شود، آثار آن در آینده حوزه نیز عمیقتر خواهد بود.
به اعتقاد این استاد حوزوی، طلبهای که از همان سالهای نخست تحصیل با نظم علمی، مطالعه، مباحثه و جدیت در درس همراه شود، در سالهای بالاتر نیز مسیر علمی خود را با قدرت بیشتری ادامه خواهد داد و میتواند به یک نیروی علمی و تبلیغی اثرگذار تبدیل شود.
وی فضای آموزشی حوزههای علمیه آذربایجان شرقی را در مجموع رو به رشد و امیدوارکننده ارزیابی کرد و افزود که در مدت اخیر توجه به موضوع آموزش، جدیت بیشتری پیدا کرده و این مسئله در فضای مدارس و میان طلاب نیز قابل مشاهده است.
از نگاه این استاد حوزه، یکی از اتفاقات مثبت آن است که مسئله کیفیت آموزش بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و دیگر صرفاً اجرای برنامه درسی به عنوان هدف نهایی دیده نمیشود؛ بلکه این سؤال نیز مطرح است که این برنامه تا چه اندازه توانسته در رشد علمی طلبه مؤثر باشد.
حجتالاسلام اسدی با اشاره به رویکرد معاونت آموزش مرکز مدیریت حوزههای علمیه آذربایجان شرقی، این نگاه را اقدامی ارزشمند و قابل تقدیر دانست و گفت که هر اندازه معاونت آموزش با مدارس ارتباط نزدیکتری داشته باشد و مسائل واقعی کلاس درس را بشناسد، تصمیمهای آموزشی نیز دقیقتر و کاربردیتر خواهد شد.
وی تأکید کرد که یکی از نقاط قوت حرکت فعلی، توجه به مدرسه و تلاش برای شنیدن مسائل مدیران و اساتید است؛ چراکه استاد و مدیر مدرسه در خط مقدم آموزش قرار دارند و تجربه آنان میتواند در اصلاح و تقویت فرآیندهای آموزشی بسیار راهگشا باشد.
این استاد حوزه با بیان اینکه «آموزش خوب باید خودش را در طلبه نشان دهد»، خاطرنشان کرد که مهمترین معیار موفقیت یک برنامه آموزشی، میزان تأثیر آن بر رفتار علمی طلبه است. اگر طلبه بیشتر مطالعه کند، با جدیت بیشتری در کلاس حاضر شود، مباحثه را جدیتر بگیرد، سؤال بپرسد و برای رسیدن به مراتب بالاتر علمی تلاش کند، آن زمان میتوان گفت آموزش در مسیر صحیح خود قرار گرفته است.
به گفته وی، آنچه امروز در فضای برخی مدارس علمیه استان مشاهده میشود، افزایش همین حساسیت و توجه نسبت به مسائل علمی است.
وی همچنین نقش اساتید توانمند و دغدغهمند را در این مسیر بسیار مهم دانست و اظهار داشت که هر تحول آموزشی در نهایت باید از کلاس درس عبور کند و در کلاس است که کیفیت واقعی آن مشخص میشود. استاد اگر با آمادگی علمی وارد کلاس شود، با طلبه ارتباط برقرار کند و او را به مطالعه و تفکر تشویق کند، میتواند یک نسل علمی را تحت تأثیر قرار دهد. از همین رو، توجه به اساتید و فراهم کردن زمینه رشد علمی و مهارتی آنان، یکی از ضروریات ادامه این حرکت است.
حجتالاسلام اسدی افزود که استاد حوزه باید همواره خودش نیز در حال یادگیری باشد و نمیتواند صرفاً به محفوظات گذشته اکتفا کند. حوزهای که میخواهد در برابر مسائل جدید جامعه پاسخگو باشد، نیازمند استادانی است که مطالعه مستمر داشته باشند و بتوانند ارتباط میان مباحث عمیق حوزوی و نیازهای روز جامعه را برای طلبه تبیین کنند.
وی معتقد است این نگاه در صورت تقویت شدن، میتواند کیفیت کلاسهای درس را بیش از گذشته ارتقا دهد.
این استاد حوزه تأکید کرد که تحول آموزشی نیازمند زمان و استمرار است، اما نشانههای موجود امیدوارکننده است و میتوان آینده خوبی برای آن متصور بود. وی گفت اگر همین مسیر با قوت ادامه پیدا کند و در کنار آموزش، به پژوهش، اخلاق، تربیت و مهارتهای اجتماعی طلبه نیز توجه شود، حوزه استان میتواند به الگوی موفقی در تربیت نیروی حوزوی تبدیل شود.
حجتالاسلام اسدی در پایان با تأکید بر اینکه آینده حوزه از کلاس درس امروز ساخته میشود، اظهار داشت که هر قدمی برای ارتقای کیفیت آموزش، در حقیقت سرمایهگذاری برای چندین سال آینده حوزه است.
وی افزود که اگر امروز برای استاد، طلبه، مدرسه و کیفیت آموزش وقت و انرژی بیشتری گذاشته شود، فردا جامعه از ثمره آن در قالب حضور روحانیون عالم، توانمند، پاسخگو و اثرگذار بهرهمند خواهد شد.
حجت الاسلام اسدی ابراز امیدواری کرد که روند مثبت موجود در حوزههای علمیه آذربایجان شرقی با جدیت ادامه پیدا کند و این حرکت بتواند زمینهساز شکوفایی استعدادهای علمی طلاب، ارتقای جایگاه اساتید، تقویت مدارس علمیه و در نهایت درخشش بیشتر حوزه آذربایجان شرقی در عرصه علمی کشور شود.
این استاد حوزه با اشاره به وضعیت طلاب جوان، افزایش انگیزه علمی آنان را یکی از مهمترین دستاوردهای توجه به آموزش عنوان کرد و گفت که طلبه زمانی با علاقه و جدیت بیشتری درس میخواند که احساس کند برای مسیر علمی او برنامه وجود دارد. اگر طلبه بداند عملکرد تحصیلی او اهمیت دارد و مجموعه مدرسه و مدیریت حوزه نسبت به پیشرفت او حساس هستند، طبیعی است که مسئولیتپذیری بیشتری پیدا خواهد کرد.
وی فضای رقابت علمی سالم میان طلاب را نیز مثبت دانست و گفت که حوزه باید به گونهای برنامهریزی کند که طلبه برای بهتر شدن انگیزه داشته باشد؛ البته این رقابت باید در مسیر علم، اخلاق و رشد معنوی تعریف شود.
به اعتقاد وی، وقتی یک طلبه موفقیت علمی همکلاسی خود را میبیند و احساس میکند میتواند به آن سطح برسد، انگیزه او برای مطالعه و تلاش افزایش پیدا میکند و در نهایت کل مدرسه از این فضای مثبت بهرهمند میشود.
حجتالاسلام اسدی در ادامه، مدیران مدارس را یکی دیگر از ارکان مهم موفقیت برنامههای آموزشی دانست و گفت مدیر مدرسه باید بیش از هر چیز دغدغه رشد طلبه را داشته باشد. مدیر موفق کسی است که وضعیت علمی طلاب را بشناسد، با اساتید ارتباط داشته باشد، نقاط ضعف آموزشی را شناسایی کند و در کنار معاونت آموزش برای رفع مشکلات تلاش کند.
به گفته وی، اگر مدیر و استاد و معاونت آموزش در یک مسیر حرکت کنند، نتیجه آن بدون تردید در سطح علمی مدرسه نمایان خواهد شد.
وی ارتباط میان آموزش و پژوهش را نیز ضروری دانست و اظهار داشت که اگر آموزش صرفاً به ارائه مطالب درسی محدود شود، نمیتواند طلبه را به یک شخصیت علمی کامل تبدیل کند طلبه باید از همان دوران تحصیل یاد بگیرد که سؤال کند، تحقیق کند، منابع مختلف را ببیند و برای رسیدن به پاسخ، مسیر علمی را طی کند.
به اعتقاد وی، پژوهش قوی از دل آموزش قوی بیرون میآید و به همین دلیل هر اندازه کیفیت آموزش افزایش پیدا کند، زمینه برای رشد پژوهش در حوزه نیز بیشتر فراهم خواهد شد.
این استاد حوزه علمیه تبریز همچنین بر اهمیت مسئلهشناسی در آموزش تأکید کرد و گفت طلبه باید بداند علوم حوزوی برای پاسخگویی به نیازهای انسان و جامعه است امروز مسائل جدیدی در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، اعتقادی و فکری مطرح است و حوزه باید نیروهایی تربیت کند که علاوه بر تسلط بر میراث علمی حوزه، توان مواجهه با این مسائل را نیز داشته باشند.
حجتالاسلام اسدی با اشاره به ظرفیت بالای علمی تبریز و آذربایجان شرقی، اظهار داشت که این منطقه سابقهای ارزشمند در تربیت علما و فضلای بزرگ دارد و امروز نیز ظرفیت علمی مناسبی در مدارس علمیه استان وجود دارد حضور اساتید باتجربه، طلاب مستعد و مدارس دارای سابقه، سرمایهای است که اگر با برنامهریزی آموزشی صحیح همراه شود، میتواند آینده بسیار خوبی برای حوزه استان رقم بزند.
وی معتقد است که تبریز ظرفیت تبدیل شدن به یکی از کانونهای مهم علمی حوزه در شمالغرب کشور را دارد و تقویت آموزش میتواند یکی از مهمترین پایههای تحقق این ظرفیت باشد.
از نگاه او، اگر طلبه در یک محیط علمی با نشاط رشد کند، استاد از جایگاه مناسبی برخوردار باشد و مدارس نیز از نظر برنامهریزی آموزشی تقویت شوند، میتوان انتظار داشت که در آینده شاهد حضور بیشتر فضلای آذربایجان شرقی در عرصههای علمی کشور باشیم.
این استاد حوزه در ادامه، آموزش را مقدمهای برای تقویت نقش اجتماعی و تبلیغی روحانیت دانست و تصریح کرد که روحانیای که بنیه علمی قوی داشته باشد، در میدان تبلیغ نیز موفقتر خواهد بود جامعه امروز بیش از گذشته نیازمند روحانیونی است که بتوانند با استدلال، منطق و زبان قابل فهم با مردم و بهویژه جوانان ارتباط برقرار کنند و پاسخگوی پرسشهای آنان باشند.
حجتالاسلام اسدی خاطرنشان کرد که یکی از برکات جدیتر شدن فضای آموزشی این است که طلبه از همان ابتدا متوجه میشود که قرار است یک مسئولیت بزرگ اجتماعی را بر عهده بگیرد چنین طلبهای دیگر درس را صرفاً برای امتحان نمیخواند، بلکه میداند دانشی که امروز فرا میگیرد، فردا باید در خدمت هدایت و حل مسائل جامعه قرار گیرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، از تلاشهای مجموعه مدیریت حوزه و بهویژه معاونت آموزش مرکز مدیریت حوزههای علمیه آذربایجان شرقی تقدیر کرد و گفت که استمرار این رویکرد میتواند آثار بسیار ارزشمندی در سطح مدارس ایجاد کند.
از نگاه وی، اینکه مسائل آموزشی با جدیت بیشتری پیگیری شود و ارتباط میان معاونت آموزش، مدیران، اساتید و طلاب تقویت شود، اتفاقی مثبت است که باید از آن حمایت کرد.
نویسنده: وحید نستوهی