عصر قم - عنایتهای الهی در هنگام بیماری، محور سخنان امام علی(ع) در دیدار با یکی از دوستان بیمار ایشان است. بخشی از این عنایتها در این سخنان بیان شده و نمونههای دیگری از آن را میتوان در منابع روایی مختلف، از جمله صحیفه سجادیه، یافت.
خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: حکمت ۴۲ نهجالبلاغه، بخشی از سخنان امام علی(ع) هنگام عیادت از یکی از دوستان بیمار ایشان است. این سخنان پیش از سید رضی، در کتاب «صفین» اثر نصر بن مزاحم نقل شده و با اندکی تفاوت در عبارت، میتوان آن را در کتابهای «امالی» شیخ طوسی و «تفسیر عیاشی» نیز یافت. امام علی(ع) در این سخنان به برخی از عنایتهای الهی در دوران بیماری اشاره میکنند:
«جَعَلَ اللَّهُ مَا کَانَ مِنْ شَکْوَاکَ حَطّاً لِسَیِّئَاتِکَ فَإِنَّ الْمَرَضَ لَا أَجْرَ فِیهِ وَ لَکِنَّهُ یَحُطُّ السَّیِّئَاتِ وَ یَحُتُّهَا حَتَّ الْأَوْرَاقِ، خدا آنچه را که از آن شکایت داری (بیماری) موجب کاستن گناهانت قرار داد. در بیماری پاداشی نیست، امّا گناهان را از بین میبرد و آنها را چونان برگ پاییزی میریزد.»
سید رضی در توضیح این کلام، تفاوت میان «پاداش» و «عوض» را بیان میکند. به گفته او، پاداش در مقابل اعمال به انسان اعطا میشود، اما «عوض» در برابر آفات و بلاهایی است که از سوی خداوند بر انسان وارد میشود.
امام سجاد(ع) نیز در دعای ۱۵ صحیفه سجادیه، که دعای هنگام بیماری است، اینگونه با خداوند سخن میگوید:
«فَمَا أَدْرِی، یَا إِلَهِی، أَیُّ الْحَالَیْنِ أَحَقُّ بِالشُّکْرِ لَکَ، وَ أَیُّ الْوَقْتَیْنِ أَوْلَی بِالْحَمْدِ لَکَ، ای خدای من! کدام یک از این دو حال (بیماری یا سلامت)، برای سپاسگزاری به درگاهت سزاوارتر و کدام یک از این دو وقت، برای سپاس و ثنا به پیشگاهت شایستهتر است؟»
امام سجاد(ع) در فراز دیگری، به عنایت الهی در دوران بیماری اشاره کرده و میفرماید:
«أَمْ وَقْتُ الْعِلَّهِ الَّتِی مَحَّصْتَنِی بِهَا وَ النِّعَمِ الَّتِی أَتْحَفْتَنِی بِهَا، تَخْفِیفاً لِمَا ثَقُلَ بِهِ عَلَیَّ ظَهْرِی مِنَ الْخَطِیئَاتِ وَ تَطْهِیراً لِمَا انْغَمَسْتُ فِیهِ مِنَ السَّیِّئَاتِ وَ تَنْبِیهاً لِتَنَاوُلِ التَّوْبَهِ وَ تَذْکِیراً لِمَحْوِ الْحَوْبَهِ بِقَدِیمِ النِّعْمَهِ، یا هنگام بیماری که مرا به وسیلۀ آن از ناخالصیها خالص ساختی و نعمتهایی که به من هدیه دادی، برای سبک کردن گناهانی که پشتم را گران و سنگین کرده و پاک کردن زشتیهایی که در آن فرو رفتهام و آگاهی دادن برای اینکه توبه را فراگیرم و به یادآوردن نعمتهای قدیم، برای محو کردن گناهان بزرگ از پروندهام؟»
امام علی(ع) در بخش دیگری از این حکمت، عمل را معیار اجر معرفی میکنند:
«وَ إِنَّمَا الْأَجْرُ فِی الْقَوْلِ بِاللِّسَانِ وَ الْعَمَلِ بِالْأَیْدِی وَ الْأَقْدَامِ، پاداش در گفتار به زبان و کردار با دستها و قدمهاست.»
با این حال، عمل بهتنهایی برای نجات انسان کافی نیست و پذیرش آن به «نیت صادق» و «پاکی درون» نیز نیاز دارد. امام علی(ع) در بخش پایانی این حکمت، این موضوع را با صراحت بیان میکنند:
«إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ یُدْخِلُ بِصِدْقِ النِّیَّهِ وَ السَّرِیرَهِ الصَّالِحَهِ مَنْ یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ الْجَنَّهَ، خدای سبحان به خاطر نیّت راست و درون پاک، هر کس از بندگانش را که بخواهد، وارد بهشت خواهد کرد.»
سید علیاصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا
__
پایان پیام