مدیریت و تأمین امنیت تنگه هرمز به عهده ایران است/ نقض عهد آمریکا عامل بروز درگیری‌ها بود

عصر قم - سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: بحث‌ها بین ایران و عمان درباره تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و در خصوص نقشه تردد تفاهم حاصل شده و در خصوص بیانیه مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در حال بحث است، ولی مذاکرات به شکل روان و سازنده انجام می‌شود.

به گزارش سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه امروز در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت.
وی در ابتدا روز خبرنگار را تبریک گفت و یاد و خاطره دیپلمات‌های ایرانی در سرکنسولگری ایران در مزار شریف به همراه خبرنگار ایرنا محمود صارمی را گرامی داشت.
بقائی بیان کرد: شهادت خبرنگار در کنار دیپلمات معنادار بود. هر دو در جبهه تلاش برای تأمین منافع ملی و تبیین واقعیات و حقایق مربوط به مردم ایران زحمت می‌کشند.
وی ادامه داد: در یکی دو سال گذشته تعداد زیادی از همکاران شما در ایران، فلسطین و لبنان جان خود را از دست دادند در مسیر ایفای مسئولیت خود.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: یاد و خاطره همه را گرامی می‌داریم و به همه شهدای عزیزی که در این مسیر تلاش کردند، درود می‌فرستیم.
این دیپلمات ارشد ایرانی ایام پیش رو و رحلت حضرت رسول اکرم (ص) شهادت امام حسن مجتبی و امام رضا را تسلیت گفت.
ترغیب به همکاری سیاست اصولی ایران
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره تفاهمنامه سه‌جانبه امنیتی مکه بین عربستان، پاکستان و ترکیه و تحلیل‌های مطرح شده در خصوص این تفاهمنامه و موضع وزارت خارجه در این خصوص بیان کرد: این تحول نشانه تغییر در ادراک کشورهای منطقه است. کشورهای منطقه با توجه به تحولات دو سه سال اخیر دریافتند که امنیت کالای قابل خریداری از دلالان دروغین امنیت نیست.
بقائی ادامه داد: سیاست اصولی ایران همیشه این بوده که کشورهای منطقه را ترغیب کند به همکاری، تقویت اعتماد متقابل برای امنیت درون‌زا بدون تکیه بر بازیگران خارج از منطقه. از این حیث این تحول را باید مورد توجه قرار داد.
وی گفت: کشورهای منطقه بعد از تحولات اکتبر سه سال قبل شروع طرح امحای استعماری فلسطین اشغالی، نسل کشی در غزه و حملات رژیم اشغالگر به لبنان و بقیه کشورهای منطقه بیش از پیش به این جمع بندی رسیدند که بزرگ‌ترین تهدید علیه ثبات، امنیت و همکاری کشورها در منطقه رژیم صهیونیستی است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد:‌ جاه‌طلبی‌های رژیم صهیونیستی الان چیزی نیست که بگوییم نامکشوف است. طرح موهوم اسرائیل بزرگ که رسماً حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی تعداد قابل توجهی از کشورهای منطقه را نشانه گرفته، حملات رژیم صهیونیستی علیه لبنان، سوریه و تهدیدهایی که علیه خیلی از کشورهای منطقه، از جمله علیه کشورهایی که در این تفاهم سه‌جانبه حضور دارند، صورت گرفته، همه اینها نشانگر تقویت این ادراک است که کشورهای منطقه نمی‌توانند همچون گذشته به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا متکی باشند.
بقائی بیان کرد: آمریکا خود بخشی از علت ناامنی در منطقه بوده است. اگر حمایت‌های همه‌جانبه آمریکا از رژیم صهیونیستی و پوشش سیاسی و سپری که از لحاظ تبلیغاتی برای رژیم صهیونیستی ایجاد می‌کرد، نبود قطعاً رژیم صهیونیستی نمی‌توانست با خیال راحت، با احساس بی‌کیفرمانی، جنایاتش را در منطقه به پیش ببرد.بنابراین، فکر می‌کنم که ما باید این تحول را از این زاویه ببینیم.
وی گفت:‌ که امنیت در منطقه حتماً تفکیک‌ناپذیر است و هر طرحی که مبتنی بر واقعیت‌های ژئوپلیتیک و تاریخی منطقه باشد، جامع و شامل باشد، دشمن و تهدید را درست شناسایی کند، شانس این را دارد که کمک کند به تقویت امنیت و جلوگیری از بی‌ثباتی و سوءاستفاده‌های دشمن صهیونیستی و متحدینش در منطقه ما.
دولت کویت زمینه آزادی شهروندان ایرانی را فراهم کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤال خبرنگار فارس درباره اقدام دولت کویت در تعطیل کردن مدرسه ایرانیان در این کشور و همچنین سرنوشت چهار شهروند ایرانی بازداشت شده در کویت هم گفت:‌ در خصوص چهار شهروند ایرانی پیگیری‌های ما مستمر ادامه داشته است.
وی افزود:‌ متأسفانه دولت کویت بدون توجه به تعهدات حقوقی و بین‌المللی که در اسناد بین‌المللی تصریح شده است از اجازه دسترسی کنسولی به اتباع ما خودداری کرده است.
بقائی ادامه داد: این درخواست کاملا مشروع و قانونی ایران است و امیدواریم مقامات حکومت کویت در این تصمیم خود که مغایر تعهدات بین‌المللی است تجدیدنظر کنند و هر چه سریع‌تر شرایط و زمینه آزاد شدن شهروندان ایرانی را فراهم کنند. حداقل کاری که باید انجام بدهند، فراهم کردن دسترسی کنسولی است.
تعطیل شدن مدرسه ایرانیان در کویت
وی درباره مدرسه ایرانیان در کویت هم بیان کرد: در خصوص مدرسه ایرانیان این اقدام عجیب دیگری از سوی حکومت کویت است. انتقام جویی از معصوم‌ترین اقشاری که از این مدرسه استفاده می‌کنند برای علم آموزی، به هیچ عنوان قابل توجیه نیست. مدرسه‌ای است که قدمت طولانی دارد و چند دهه در آنجا فعال بوده، هیچ مشکلی نداشته و به نظر می‌رسد تصمیم سیاسی باشد.
بقائی اضافه کرد: سفارت ما در کویت در حال پیگیری این موضوع است و امیدواریم این موضوع حل شود.
وی گفت: انتظار ما از کشورهای منطقه از جمله کویت این است که به جای فرافکنی، از در اختیار قرار دادن سرزمین و امکاناتشان برای اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران خودداری کنند. این توقع زیادی نیست و این انتظاری است که مبتنی بر اصل حسن همجواری و منطق با تعهدات دولت کویت طبق حقوق بین‌الملل است و خودداری کنند از اقداماتی که به هیچ عنوان به ترمیم روابط کمک نمی‌کند.
پیشگامی ایران
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه مقامات پاکستان و ترکیه اعلام کردند که کشورهای دیگر منطقه هم می‌توانند به تفاهمنامه مکه بپیوندند و اینکه آیا ایران علاقه‌مند به پیوستن به این تفاهمنامه است و اینکه چرا طرح صلح هرمز مورد اقبال قرار نگرفت، گفت: ایران همیشه بر پیگیری سازوکارهای امنیتی مبتنی بر همکاری بین کشورهای منطقه، امنیتی که درون‌زا و عاری از اعمال نفوذ و مقابله مخرب بازیگران خارج از منطقه باشد، پیشگام بوده و بر این موضوع تأکید داشته است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: آن طرح‌ها کماکان وجود دارد و با توجه به تحولات، حتماً می‌تواند به‌روزرسانی شود.
وی افزود:‌ ما در تماس نزدیک با کشورهای همسایه و منطقه هستیم. امیدواریم همه کشورها با درس گرفتن از تحولات دو سه سال اخیر بهترین مسیر را در راستای تقویت امنیت جمعی منطقه اتخاذ کنند.
پزشکیان به نیویورک می‌رود؟
این دیپلمات ارشد ایرانی درباره سفر رئیس‌جمهور به سازمان ملل که سؤال خبرنگاری بود‌،‌گفت: اجازه دهید هر وقت نزدیک‌تر به ایام مجمع عمومی بشویم صحبت کنیم. تصمیم قطعی در این خصوص اتخاذ نشده است. معمولاً هر سال، هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سطح رئیس‌جمهور در نشست مجمع عمومی شرکت می‌کند.
وی افزود: مهمترین نشست سالانه سازمان ملل است و از این فرصت برای تبیین مواضع خود استفاده می‌کنیم و امسال در نظر داریم از این فرصت استفاده کنیم بستگی به شرایط و اوضاع و احوال و ان‌شاءالله ظرف هفته‌های آینده در این خصوص اطلاع رسانی خواهد شد.
شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
بقائی درباره شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز که به خاطر اختلاف نظر بین ایران و عمان بسته نشده است. دلیل بسته شدن تنگه هرمز، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و سوءاستفاده از تنگه هرمز و استفاده از پایگاه‌های مستقر در کرانه جنوبی خلیج فارس برای حمله به ایران بود.
وی افزود: طبیعی است مذاکرات بین ایران و عمان برای تعیین مسیر تردد کشتیرانی امر دوجانبه بین دو کشور است. حتماً آثار و پیامدهای آن متوجه کشتیرانی بین‌المللی و سایر کشورها خواهد شد، ولی فی‌نفسه، مذاکره‌ای دوجانبه بین دو دولت ساحلی، با هدفی بسیار مشخص، یعنی توافق بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: باز شدن تنگه منوط به تحقق شرایطی است که به جمهوری اسلامی ایران و این آبراه و کل منطقه، به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تحمیل شده است. ما همچنان در جنگ هستیم و طبق قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره دریایی از این جنس، به‌مثابه عمل تجاوزکارانه است. مادامی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد و سایر نقض‌های آمریکا تداوم داشته باشد شرایط لازم برای اینکه بگوییم تنگه به آبراه امن تبدیل شده، وجود نخواهد داشت.
بقائی ادامه داد: این بر عهده طرف آمریکایی است که اقدامات غیرقانونی و مخرب خودش را، که تنها ۲۱ و ۲۲ روز بعد از امضای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ شروع کرد و ادامه داد، متوقف کند و جبران کند تا بعد در مورد گام‌های بعدی بتوانیم صحبت کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص دریافت عوارض از تنگه هرمز که سؤال خبرنگاری بود، گفت:‌ ما در این مرحله در خصوص چنین جزئیاتی بحث نمی‌کنیم.
وی گفت: همچنان بحث‌ها ادامه دارد و در خصوص نقشه تردد تفاهم حاصل شده است و در خصوص بیانیه مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در حال بحث است ولی مذاکرات به شکل روان و سازنده انجام می‌شود.
بقائی افزود: سازوکارهایی ایجاد خواهد شد که ضمن نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی در تنگه در خصوص موضوعات محیط زیست، همکاری در خصوص ارائه خدمات دریایی و مقابله با جرایم تمهید خواهد شد. وقتی خدمات ارائه دهید باید ما به ازای آن را هم دریافت کنید.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی گفت‌: ما در مصاف با دشمن از همه داشته‌هایمان از گنجینه غنی ادبی و فرهنگی خود استفاده می‌کنیم و فکر نمی‌کنم از رویکرد همیشگی عدول کردیم.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره تفاهمنامه ایران و عمان درباره تنگه هرمز بیان کرد: روند تصمیم گیری مشخص است. هر مذاکره‌ای که توسط وزارت امور خارجه انجام می‌شود تحت نظر شورای عالی امنیت ملی است و روند و فرآیند هم کامل گزارش دهی می‌شود براساس دستورالعمل‌هایی که مراجع بالادستی صادر می‌کنند این روند پیگیری می‌شود و در این خصوص هم همان روند دنبال خواهد شد.
بقائی همچنین گفت که فعلا متمرکز بر مذاکرات با عمان هستیم در خصوص تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤال دیگری بیان کرد:‌ در بند پنج یادداشت تفاهم خیلی روشن نقش ایران تصریح شده بود و مسئولیت مدیریت آتی تنگه هرمز بر عهده ایران بود و تأمین امنیت نیز به همین صورت که شامل اقدامات لازم از جمله مین‌روبی.
وی افزود: مسیر شمالی و جنوبی قاعدتا بعد از تفاهم بین ایران و عمان به مسیر میانه‌ای تبدیل خواهد شد که دو کشور روی آن تفاهم می‌کنند. هیچ وقت مسیر جنوبی مسیر مجاز و امن نبوده است.
بقائی بیان کرد: دلیل اصلی که از 17 مردادماه آتش جنگ شعله ور شد همین نقض عهد از سوی آمریکا و اصرار آن بر باز کردن یک مسیر ناامن و غیرمجاز در نقض یادداشت تفاهم بود.
وی گفت: هدف از این مذاکرات این است که ایران و عمان به یک مسیر میانه برسند، مسیری که موقت خواهد بود تا زمانی که TSS جدید در خصوص آن تفاهم شود.
بقائی در پاسخ به سؤالی گفت: همه جهان به عیان در این یک سال و نیم دید که کشور ما کشور نهادهاست نه افراد و این راز پیروزی ایران در این شرایط پرچالش بود. تصمیم سازی و تصمیم گیری در قالب نهادها صورت می‌گیرد.
وی افزود: از این فرصت استفاده و خدمت آقای محسن رضایی تبریک و برای ایشان آرزوی موفقیت می‌کنم. وزارت خارجه قطعا کما فی السابق همه تلاش خود را خواهد کرد در هماهنگی با شورای عالی امنیت ملی برای پیشبرد منافع و مصالح ملت ایران.
وی در پاسخ به سؤالی درباره گزارش نیویورک تایمز از خواسته‌های ایران و شروط ایران بیان کرد: فضاسازی های رسانه‌ای بیشتر با هدف سفیدشویی اصل موضوع است. در هر تحلیلی راجع به وضعیت تنگه هرمز باید به دلیل اصلی بروز توجه کنید.
بقائی گفت: تنگه هرمز از روز اول خلقت حضرت آدم تا نهم اسفند باز بود. علیرغم اینکه ما نگهبان عبور و خروج کشتی‌ها بودیم و بخش قابل توجهی از انرژی دنیا از این آبراه می‌گذشت هیچ اتفاقی برای کشتی‌های رخ نمی‌داد.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: دولت آمریکا با افتخار اعلام می‌کند بنادر ایران را در محاصره دارد و به کشتی‌های ایران تعرض می‌کند و در چنین شرایطی آمریکا هیچ صلاحیت اخلاقی و حقوقی ندارد که درباره عدم باز شدن تنگه هرمز شکایت کند.
این دیپلمات ارشد ایرانی بیان کرد: آیا کشتیرانی بین‌المللی خودش جرأت می‌کند از این مسیر عبور کند به دلیل اینکه آمریکا کماکان بر اقدامات تجاوزکارانه خود تأکید دارد.
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه آیا برنامه‌ای برای سفر عراقچی و قالیباف به اسلام‌آباد است؟ گفت: رفت و آمد بین دو کشور همسایه که دارای روابط نزدیک و رو به توسعه هستند، صورت بگیرد امری طبیعی است.
وی افزود: در هفت هشت روز گذشته سفر وزیر صمت و وزیر کشور را داشتیم. دعوتنامه‌ای هم برای سفر عراقچی و قالیباف واصل شده و هر زمان زمینه مناسب باشد این سفر انجام خواهد شد. عمدتا روابط دوجانبه مدنظر است.
سخنگوی وزارت خارجه روابط دو کشور را مهم خواند و گفت: این رفت و آمدها بخش طبیعی رابطه خوب بین دو همسایه است.
تفاهمنامه مکه
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال دیگری درباره تفاهمنامه مکه بیان کرد: دلیلی وجود ندارد که دو کشور همسایه ترکیه و پاکستان و همین طور عربستان سه کشوری که با آنها دارای پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و تمدنی هستیم، نگران باشیم که این پیمان علیه ایران باشد.
وی افزود: سابقه دوستی بین ملت‌های ترکیه و پاکستان به عنوان دو کشور همسایه مسلمان دیرپاست و پیوندهای درهم‌ تنیده فرهنگی بین ملت ایران با ملت‌های پاکستان و ترکیه کاملاً روشن است. این تحول نشانه مهمی است از اینکه کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که نمی‌توانند به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا و برخی دیگر از بازیگران خارج از منطقه اتکا و اعتماد کنند و در صدد این هستند که روش دیگری را از طریق اتکا به توانمندی‌ها و نگاه‌های خودشان مستقل از مداخلات مخرب طرف‌های خارجی بیازمایند.
وی در پاسخ به سؤالی درباره کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر گفت: رسانه‌ها و نخبگان کشور و حقوقدانان باید در خصوص آن بحث کنند. باید متن کنوانسیون و سوابق آن را ببینند. برخی اظهارنظرها در خصوص کنوانسیون کاملا مشخص است براساس برخی مفروضات کلیشه‌ای ذهنی است که هیچ مبنایی در سند و سابقه مذاکراتی ندارد.
بقائی ادامه داد: در این سند راجع به خط مبدأ صحبت نمی‌شود. باید تصمیم گیری شود و تصمیم گیری بر عهده مجلس است. جمع بندی در دولت و وزارت خارجه این است که بعد از الحاق دیگر کشورها و اینکه این سند از لحاظ حقوقی چارچوب را مشخص می‌کند از جمله ممانعت از نظامی سازی دریای خزر، الان زمان مناسبی برای طرح موضوع است.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: انتظار نداریم در این خصوص بحث و گفت‌وگو نشود.
اوکراین جبران نکند خودمان جبران می‌کنیم
خبرنگاری با اشاره به اظهارات زلنسکی در خصوص حمله به کشتی تجاری ایرانی و با بیان اینکه مواضع مقامات ایرانی در این باره با احتیاط صورت می‌گیرد، درباره آخرین وضعیت پیگیری‌ها و پاسخ ایران سؤال کرد که بقائی گفت: خیلی روشن بیان کردیم. حالا من نمی‌دانم منظور شما از احتیاط چیست.
وی افزود: ما خیلی سریع و قاطع مواضع‌مان را اعلام کردیم، بیانیه دادیم. کماکان هم معتقدیم که ما قانع نشدیم از ادعای طرف اوکراینی مبنی بر اینکه این اقدام غیرعمد بوده است. حرفشان را شنیدیم، ولی با توجه به اعتراف مقام‌های ارشد اوکراینی مبنی بر اینکه چنین تعرضی صورت گرفته، حتماً باید جبران کنند.
بقائی تصریح کرد: قاعدتاً اگر آنها جبران نکنند، خودمان جبران خواهیم کرد.
وی در پاسخ به سؤال دیگری درباره درخواست چاد و ونزوئلا برای خروج از دیوان بین‌المللی کیفری، گفت: این دو کشور تنها کشورهایی نیستند که درخواست خروج از دیوان بین‌المللی کیفری دادند. قبلا نیز چهار، پنج کشور اقدام مشابهی را انجام داده بودند. این خودش یک نشانه است. نشانه ناامیدی جامعه جهانی از محکمه‌ای که با هدف خاتمه دادن به بی‌کیفرمانی تأسیس شد و قرار بود ممانعت بکند از ارتکاب شدیدترین جنایات بین‌المللی.
بقائی ادامه داد: آزمون چند سال اخیر، آزمونی بود که به دلیل فشار آمریکا و متحدانش به دیوان، متأسفانه دیوان نتوانست کامیاب خارج بشود. فشارهایی که به دیوان آمد به دلیل پیگیری نسل‌کشی و جنایت جنگی رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی، تهدیدهایی که دولت آمریکا علیه دادستان دیوان و قضات دیوان انجام داد، همه اینها خیلی از کشورها را به این نتیجه رساند که قرار هست ما با یک عدالت گزینشی رو‌برو باشیم.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: فقط ظاهراً این مأموریت را به دیوان بین‌المللی کیفری دادند که در مواردی که منافع برخی از قدرت‌ها اقتضا می‌کند، به کار رسیدگی به عدالت بپردازد و در سایر موارد رفتار کاملاً متفاوتی داشته باشد.
بقائی ادامه داد: این وضعیت عملاً طرح چند دهه‌ای را که از بعد از جنگ جهانی اول و بعد جنگ جهانی دوم برای مقابله با شدیدترین جنایات بین‌المللی شروع شد، با یک عقبگرد جدی مواجه خواهد کرد. مسئولیت اصلی آن هم بر عهده آمریکا و کشورهایی است که در قبال جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی نه‌تنها بی‌تفاوت بودند، بلکه از پیگیری در هر دو دیوان شامل دیوان بین‌المللی کیفری و دیوان بین‌المللی دادگستری ممانعت کردند.
خبرنگاری به انتقادات مطرح شده در پی مطرح شدن اجرای کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر از جمله اینکه ارجاع این کنوانسیون در شرایط فعلی، در حالی که هنوز جنگ خاتمه نیافته، ضرورتی ندارد و ارجاع تحت فشار یک کشور خاص صورت گرفته اشاره کرد و نظر بقائی را جویا شد که وی گفت: شما هر زمانی که انتخاب کنید برای تصویب یک سند بین‌المللی، می‌توانید تحلیل بکنید که زمان مناسبی است یا غیرمناسب. به هر حال، این سند از سال ۱۳۹۷ که امضا شده تا الان، ابعاد مختلف آن نه فقط در وزارت امور خارجه، بلکه در سایر نهادهای ذی‌صلاح در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در مورد منافع و مصالح ملی، مستقل تصمیم می‌گیرد. این فکر نمی‌کنم دیگر نیازی به توضیح داشته باشد. ما نشان دادیم که تصمیم‌گیری در رابطه با عضویت در اسناد بین‌المللی، منحصراً با در نظر گرفتن منافع و مصالح کشور صورت می‌گیرد.
بقائی اضافه کرد: این سند ۵ عضو دارد؛ پنج کشور ساحلی خزر. چهار کشور دیگر امضا کردند. اینکه کشور یا کشورهای تمایل داشته باشند که این سند زودتر لازم‌الاجرا بشود، به خاطر اینکه می‌دانید مادامی که هر پنج کشور به آن ملحق نشوند، امکان اجرا شدن پیدا نمی‌کند، این خیلی طبیعی است. به هر حال، کشورهایی که تصمیم می‌گیرند برای تأمین منافع مشترکشان یا برای مقابله با نگرانی‌های مشترک، سندی را تدوین کنند، دوست دارند که آن سند لازم‌الاجرا بشود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: از این جهت، کاملاً طبیعی است که کشورهای چهار کشور دیگر هم متمایل باشند که این سند زودتر لازم‌الاجرا بشود.
بقائی بیان کرد: ما منافع خودمان را در نظر می‌گیریم؛ کما اینکه در این هفت سال، از سال ۱۳۹۷ تا الان، به جمع‌بندی نرسیده بودیم برای اینکه این سند را ارسال بکنیم برای مجلس. این ارتباط دادن این موضوع به تحولات مرتبط با جنگ تحمیلی، خیلی وجهی ندارد. دیدگاه‌ها مختلف است. ما هم احترام می‌گذاریم. النهایه، تصمیم بر عهده مجلس شورای اسلامی است.
وی خاطرنشان کرد: طبق قانون اساسی، ما به عنوان دستگاه دیپلماسی وظایف خودمان را انجام دادیم. باز هم در ادامه این مسیر باید هم تبیین بکنیم، هم توضیح بدهیم، دیدگاه‌های مختلف را هم می‌شنویم، ولی همان‌طور که عرض کردم، تعیین تکلیف این سند بعد از هفت، هشت سال، قاعدتاً بر عهده مجلس شورای اسلامی است که ان‌شاءالله انجام خواهد شد.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات اخیر ترامپ در خصوص تشدید تحریم و محاصره و اینکه ایران برنامه‌ای از طریق دیپلماسی برای رفع محاصره در دستورکار دارد، گفت: مگر از ابتدا که آمریکا تصمیم گرفت به این تجاوز نظامی آمد به پیشواز دیپلماسی؟
وی افزود: محاصره دریایی یک اقدام دیپلماتیک نیست که با دیپلماسی بخواهیم این محاصره را برداریم. حتما باید با اقتدار و قدرت نظامی و دیپلماسی بتوانید مانع شوید از شرارت آمریکا و این کاری است که در حال انجام است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی گفت: عراقچی گفت که در حال حاضر تمرکز مذاکرات با عمان است برای تفاهم در خصوص مسیر ایمن کشتیرانی.
وی افزود: تنگه هرمز به دلایل دیگری دچار ناامنی شده و رفع این وضعیت مستلزم همه نقض‌هایی است که آمریکا صورت داده است.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و اینکه چه با توافق یا بدون توافق اجازه دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را نمی‌دهیم و اینکه طرح ۱۵ بندی ترامپ در خصوص غزه را قبول ندارد و ادامه حملات به لبنان، گفت: شما از اول گفتید یاوه‌گویی، من چه بگویم.
وی افزود: این را باید رئیس جمهور آمریکا پاسخ دهد. در شرم الشیخ با افتخار اعلام کرد که این طرح می‌تواند مبنای صلح و ثبات در منطقه باشد. همان موقع گفتیم نمی‌توان به قول و قرارهای رژیم صهیونیستی ارزش و بهایی داد. این رژیم به هیچ یک از تعهداتش پایبند نیست.
خبرنگاری درباره تشکیل تیم حقوقی مشترک بین وزارت امور خارجه و قوه قضائیه و اینکه آیا موضوع پیگیری حقوقی جنایت‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی در یک سال اخیر علیه ایران هم در دستور کار این تیم حقوقی مشترک قرار دارد از بقائی سؤال کرد که وی پاسخ داد: مهم‌ترین کاری که ما باید انجام دهیم، تشکیل پرونده و صدور کیفرخواست برای عاملان و آمران جنایت‌های ارتکابی طی هر دو جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران است. این کاری است که ما باید در سطح محاکم داخلی انجام دهیم، به خاطر اینکه طرح موضوع در محاکم بین‌المللی و مراجع بین‌المللی مستلزم این است که طی مراحل دادرسی در محاکم محل شده باشد.
وی افزود: از این جهت، این اتفاقی که افتاد و همکاری نزدیک‌تر بین وزارت امور خارجه و قوه قضائیه هم در مسیر مستندسازی و هم در مسیر طرح موضوع در مراجع بین‌المللی بسیار کمک خواهد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: موضوع مستندسازی، موضوعی است که به‌صورت مداوم در حال انجام است. همین سندی که اخیراً وزارت بهداشت اعلام کرد در مورد جنایت لامرد و استفاده از سلاح‌های ممنوعه توسط آمریکا، خودش یک سند مهم است. ما به مراجع حقوق بشری و نهادهای ذی‌ربط بین‌المللی منعکس کردیم و قطعاً این مسیر را با جدیت ادامه خواهیم داد.
وی در پاسخ به سؤالی درباره تصویب طرحی توسط مجلس در موضوع ممنوعیت تردد کشتی‌های آمریکایی و اسرائیلی از تنگه هرمز و اینکه این اقدام چه شرایطی را برای مذاکرات احتمالی فراهم می‌کند؟ و آیا به نظر شما این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که مجلس به نوعی به فرایند دیپلماتیک مذاکره با آمریکا چندان اعتماد ندارد؟ گفت: خیر.
بقائی بیان کرد: چنین چیزی نیست. نهادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران، از جمله وزارت امور خارجه، کاملاً با مجلس شورای اسلامی هماهنگ هستند.
وی افزود: در مورد مصوبات، من فکر می‌کنم اشاره‌ شما به طرحی است که در کمیسیون‌های مجلس در رابطه با مدیریت تردد در تنگه هرمز در حال پیگیری است این طرح در حال بررسی است و وزارت امور خارجه در روند رسیدگی به این طرح حضور دارد و دیدگاه‌های خود را مطرح می‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: همین امروز صبح، قبل از این جلسه، یک جلسه بسیار مفید و ارزشمند آقای عراقچی با اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی داشت. در مورد طیفی از موضوعاتی که همین امروز موضوع سؤال‌های شما بود، بحث کردیم و الحمدلله این تماس‌ها و این رایزنی‌های نزدیک بین وزارت امور خارجه و مجلس وجود دارد و حتماً کمک می‌کند که ما به صورت هماهنگ، منافع ملی‌ خود را پیش ببریم.
خبرنگاری با اشاره به تحولات اخیر در منطقه و حملات عربستان و آمریکا به حشد الشعبی، ارزیابی بقائی را از آینده روابط امنیتی با عراق جویا شد که وی پاسخ داد:‌ حتماً ما باید تلاش کنیم که دورنمای روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق در همه حوزه‌ها، از جمله حوزه امنیت، دورنمایی روشن باشد.
وی افزود:‌ روند به همین شکل هست. رایزنی‌های دو کشور مستمر هست. ما آگاه هستیم نسبت به تهدیدها و خطراتی که امنیت مرزهای دو کشور را تهدید می‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد:‌ همیشه از طرف مسئولان محترم عراق و اقلیم کردستان عراق اطمینان خاطر داشتیم که همه تلاششان را برای جلوگیری از سوءاستفاده از قلمرو عراق توسط گروه‌های تروریستی، توسط بازیگران مخرب خارج از منطقه، از جمله آمریکا، برای ضربه زدن به منافع ایران انجام می‌دهند.
وی گفت: روند همکاری‌ها مثبت است و امیدواریم که این فرایند، بر مبنای تفاهم امنیتی که بین دو کشور چند سال قبل منعقد شد، روزبه‌روز گسترش پیدا بکند.
خبرنگاری با بیان اینکه برخی از منتقدان کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر ادعا می‌کنند که این مصوبه با مخالفت نیروهای نظامی و امنیتی و شورای عالی امنیت ملی و با سوءاستفاده از وضعیت جنگی کشور و در دسترس نبودن سوابق مذاکرات شورای عالی امنیت ملی، به مجلس فرستاده شده از بقائی پرسید که پاسخ وزارت امور خارجه به این ادعاها چیست؟
وی گفت: خیلی ادعای ساده‌انگارانه است. کمااینکه ادعا شد که معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در نشست‌های مختلف رسانه‌ای حضور پیدا می‌کند و از رسانه‌ها خواهش می‌کند که به این موضوع نپردازند، در صورتی که همان هفته گذشته، آقای دکتر غریب‌آبادی در جمع سردبیران و مدیران مسئول حاضر شدند، توضیح دادند و تبیین کردند. این‌طور نیست؛ واقعاً این موضوع، موضوعی نیست که مخفیانه بخواهد انجام بشود.
بقائی ادامه داد: بنده هفت، هشت، ده روز قبل، صراحتاً، زمانی که قرار بود لایحه ارسال بشود، اعلام کردم حق مردم است که کاملاً آگاه باشند و بدانند در مورد موضوعی که به هر حال برای امنیت ملی و مصالح ملی اهمیت دارد. رسانه‌ها، نخبگان کشور و حقوقدانان باید بحث کنند، اما باید متن کنوانسیون را ببینند، سوابقش را ببینند. برخی از اظهارنظرهایی که راجع به کنوانسیون می‌شود، کاملاً مشخص است بر اساس برخی مفروضات کلیشه‌ای ذهنی است که هیچ مبنایی نه در سند دارد و نه در سابقه مذاکراتی و مباحث مرتبط با بحث‌های مربوط به سند در نهادهای تصمیم‌گیر. سوابقش روشن است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: فرض بفرمایید در مورد سهم ایران از منابع بستر و زیربستر دریا، صحبت از ۵۰ درصد و ۲۰ درصد و کمتر و بیشتر می‌شود؛ در حالی که اصلاً در این سند راجع به خط مبدأ، چون ما اگر خط مبدأ را تعیین نکنیم، نمی‌توانیم در مورد میزان سهم ایران صحبت بکنیم، در مورد مبدأ اساساً در این کنوانسیون صحبتی نمی‌شود. قرار است در قالب‌های دیگری، از جمله مذاکرات دوجانبه، انجام بشود.
وی گفت: ما مذاکراتمان با جمهوری ترکمنستان و جمهوری آذربایجان شروع شده، در مقاطعی متوقف شده، ولی بحثی است ادامه‌دار. بنابراین، اصلاً در این سند راجع به این موضوع صحبت نمی‌شود. باید تصمیم‌گیری بشود و تصمیم‌گیری هم بر عهده مجلس شورای اسلامی است.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: جمع‌بندی در وزارت امور خارجه و هیئت دولت این بود که بعد از هفت، هشت سال و در شرایطی که چهار کشور دیگر ساحلی این دریاچه به سند ملحق شده‌اند و با توجه به اینکه این سند از حیث حقوقی چارچوب را مشخص می‌کند، از جمله اینکه ممانعت می‌کند از نظامی‌سازی دریای خزر و مجموعه دیگری از نکات مهم و مفیدی که در این سند وجود دارد، الان زمان مناسبی برای طرح موضوع است .
وی گفت:‌ ما حتماً انتظار نداریم که در مورد موضوعی به این اهمیت، بحث و گفت‌وگو صورت نگیرد، اما همان‌طور که عرض کردم، این انتظار را داریم که بحث و گفت‌وگوها با توجه به متن سند، با توجه به سابقه مذاکراتی و با توجه به مزایا و احیاناً معایبی که الحاق ما خواهد داشت، بحث بشود و به روند تصمیم‌گیری توسط مجلس محترم شورای اسلامی کمک بشود.
خبرنگاری با بیان اینکه رئیس‌جمهور آمریکا در گفت‌وگویی مدعی شده که فشار اقتصادی بر ایران را به اقدام نظامی جدید ترجیح می‌دهد و تقابل با ایران را به بازی شطرنجی تشبیه کرده که در نهایت حل هم خواهد شد. همچنین گفته که «ما با ایران به‌صورت چراغ خاموش پیش می‌رویم». موضع وزارت خارجه را جویا شد که بقائی پاسخ داد: به هرحال چراغ خاموش یا چراغ روشن، ایرانیان نشان داده‌اند که شطرنج‌بازان حرفه‌ای هستند.
کاهش ذخایر موشکی آمریکا؟
خبرنگاری با اشاره به انتشار گزارش‌هایی درباره کاهش ذخایر موشکی آمریکا، از بقائی پرسید که اگر کاهش ذخایر صحت داشته باشد، آیا این مسئله محاسبات آمریکا را برای ادامه حملات تغییر می‌دهد و آیا ایران این را نشانه‌ای از فرسایش توان نظامی آمریکا ارزیابی می‌کند؟ که وی پاسخ داد: ما به هیچ گزارشی، چه مثبت و چه منفی، در مورد میزان توانمندی آمریکا، فی‌نفسه، اعتبار نمی‌دهیم. آن چیزی که برای ما مهم است، حفظ آمادگی خودمان در بالاترین سطح است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اضافه کرد: در اینکه آمریکا دچار فرسایش شده، نه فقط فرسایش نظامی، بلکه فرسایش اعتباری، اخلاقی و سیاسی، تردیدی نیست. جنایاتی که آمریکا مرتکب شد و اشتباه محاسباتی که انجام داد، فکر می‌کنم برای همه روشن است که به نحوی بی‌سابقه جایگاه و اعتبار آمریکا را در همه عرصه‌ها از بین برد.
بقائی بیان کرد: اما ما بدون توجه به ادعاهای رسانه‌ای طرف‌های مقابل، مصر هستیم که همواره به هوش باشیم و توانمندی‌های خودمان را به‌صورت لحظه‌ای افزایش دهیم، برای مواجهه با هر رویدادی.