عصر قم - به باور کارشناس مسائل یمن، عربستان سناریوی کاهش تنش در قبال صنعا را در پیش خواهد گرفت.
«ایمان محمدی» کارشناس مسائل یمن در ارتباط با اقدام انصارالله یمن در برقراری معادله محاصره در مقابل محاصره اظهار داشت: این معادله را انصارالله با یک نوع طمانینه و صبوری اعمال کرده است. تقرییا از آوریل سال 2022 که آتش بس بین یمن و عربستان اجرایی شد و قرار بود، آن نقشه راه عملیاتی شود. این نقشه راه بر سه محور استوار بود که اولین آن آزادی تمام اسراء، دوم اقدامات اقتصادی و سوم هم مذاکرات سیاسی بود. خب، قرار بود هنگامی که آتش بس 2022 اتقاق افتاد، بقیه اقدامات به سرعت نقشه چینی، راه اندازی و اجرایی شود اما نزدیک به 4 سال است که چنین کاری انجام نشده و طی این مدت عملا انصارالله با آرامش و طمانینه با این موضوع برخورد کرده است.
این کارشناس مسائل یمن با بیان اینکه انصارالله میتوانست قبلا علیه عربستان اقدام کرده و شرایط را به حالت یا جنگ و یا صلح تغییر دهد، گفت: اکنون شرایط ایجاب کرده که انصارالله به این سمت ( جنگ یا صلح) حرکت کنند. نکته ای که باید بدانیم این است یمنیها هیچ راه چارهای جزء این کار نداشتند چراکه عربستان شرایط را به حالت صوری نگهداشته بود و اگر با فشار انصارالله روبرو نمیشد همین شرایط ادامه مییافت چون برای ریاض هزینهای نداشت و اگر هزینه اندکی هم داشت آن را هم از ناحیه درآمدهای جنوب یمن ( سپرده گذاری شده در بانک الاحیاء عربستان) تامین میکرد.
وی با تاکید براینکه انصارالله مجبور بود عربستان را بین گزینه یا جنگ یا صلح مخیر کند، تصریح کرد: یمنیها اعمال این راهبرد را در شرایط کنونی انتخاب کردند تا بتوانند منافع مردم یمن را تامین و این کشور را از حالت فریز( ایستایی) خارج کند.
این تحلیلگر نقطه شروع محاصره زمینی، دریایی و هوایی یمن را سال 2015 خواند و گفت: این محاصره پس از امضای آتش بس اندکی کاهش یافت اما به طور کامل پایان نیافت. به طور مثال تعدادکالاها وارداتی از طریق دریا به یمن ممنوعیتش کمتر شد اما ورود برخی کالاها به این کشور همچنان با محدودیت روبروست. در حوزه هوایی، پروازهای صنعا قبل از آتش بس کلا ممنوع بود اما بعد از آتش بس به دو مقصد یعنی اردن و مصر از سرگرفته شد اما قاهره اعلام کرد مصر وارد این بازی نمیشود و فقط اردن ماند. این در حالی است که چند فروند هواپیمایی که انصارالله داشت رژیم صهیونیستی در تحولات پس از 7 اکتبر زد و عربستان هم اعلام کرد این رخداد به ریاض ربطی ندارد و عربستان فضای هوایی یمن را باز گذاشته است و این یک بازی دوگانه سعودی - صهیونیستی برای ممنوعیت پروازی در یمن محسوب میشود.
وی با اشاره به نیاز جهان به انرژی در شرایط کنونی گفت: انصارالله به خوبی و زیرکی راهبرد محاصره بندر در مقابل بندر را اجرایی و اعلام کرد: چنانچه بنادر یمن باز نشود بنادر عربستان بسته خواهد شد. از آنجایی که تنگه هرمز بسته و فشار بر منابع انرژی جهان وجود دارد، با اعمال راهبردی محاصره در مقابل محاصره توسط یمنیها طبیعتا فشار بر اقتصاد جهان چند برابر خواهد شد.
محمدی افزود: اگر انصارالله بر بنادر و شناورهای حامل نفت عربستان در دریای سرخ اعمال محدود میکرد و صادرات و وارد این کشور از بنادر شرقی مسدود میشد، ریاض میتوانست نفت و کالاهای مورد نیازش را از طریق خلیج فارس عرضه و تامین کند اما از آنجایی که تنگه هرمز مسدود است و تنگه باب المندب هم مسدود شود فشار مضاعفی بر عربستان وارد خواهد شد لذا اکنون بهترین فرصت برای یمنیها به وجود آمده تا عربستان را به شدت تحت فشار قرار دهد این در حالی است که فضای داخلی یمن مناسب چنین کاری است به ویژه ملاحظه میشود طی چند ماه گذشته تنش بین امارات و عربستان به داخل یمن کشیده شد که در نهایت به خروج امارات از یمن منجر شد.
وی در پاسخ به این سوال«شما سناریوهای پیش روی را چه میبینید ؟» اظهار داشت: در این زمینه سه سناریوی بیشتر مطرح نیست. اول «تشدید تنش»، دوم «تداوم وضعیت موجود» و سوم هم «کاهش تنش» است. در تحلیل اولین سناریو میتوان گفت چنانچه هیچکدام از دو طرف از مبانی طراحی شده کوتاه نیآیند ما شاهد تشدید تنش بین عربستان و یمن خواهیم بود. اگر این تنش شدت پیدا کند با ائتلاف سازی که عربستان کرده است ملاحظه خواهیم کرد که برخی بازیگران وارد صحنه خواهند شد. در مقابل انصارالله یک گام و دو گام جلوتر می آید و به رغم محاصره دریایی بنادر عربستان احتمالا بحث محاصره هوایی این کشور را مطرح خواهد کرد البته ممکن است آمریکا برای حمایت از عربستان ورود پیدا کند که در این صورت احتمال بسته شدن تنگه باب المندب وجود دارد.
محمدی تصریح کرد: این فضایی است که تشدید تنش را دنبال میکند البته در شرایط کنونی ساختار اقتصاد جهانی طالب چنین فضایی نیست و احتمالا فشار بر عربستان زیاد است و خود ریاض هم توانایی آنچنانی برای ورود به این سطح از چالش را ندارد. این در حالی است که انصارالله نه انصارالله قبل از 2022 و نه عربستان آن عربستان و نه جهان آن جهان قبلی است. انصارالله از لحاظ تسلیحاتی توانایی بالایی پیدا کرده و امکان وارد کردن ضربات دردآور به عربستان را دارد .
به باور این تحلیلگر منطقه ، عربستان مثل قبل نیست و در ائتلاف کنونی امارات وارد نشده در صورتی که در ائتلاف قبلی به عنوان مهمترین بازیگر وارد شده بود. به اضافه اینکه در شرایط کنونی وضعیت عربستان در داخل یمن خوب نیست و مردم جنوب از لحاظ اقتصادی در وضعیت بدتری قرار دارند و آنجا از لحاظ نیروی از شمال مسنجم تر نیست و انصارالله وضعیتش بهتر است و به طور کلی در این فضا عربستان وضعیت خوبی ندارد هرچند احتمال دارد تصمیم خوبی نگیرد چون ریاض وضعیت یمن را همواره به امنیت داخلی خودش گره زده و احتمال دارد سناریوی تشدید تنش را انتخاب کند که پایان دادن به آن نیازمند مذاکرات و توافقنامه آتش بس جدید است.
وی درباره سناریوی دوم یعنی حالت «نه جنگ و نه صلح» گفت: در صورت تداوم شرایط کنونی ممکن است انصارالله گاهی اوقات یک نفتکش را هدف قرار دهد. به همین دلیل، طی چند روز گذشته کشتیها عربستان مجبور شدند آفریقا را دور بزنند و از طریق تنگه جبل الطارق وارد دریای مدیترانه شوند و با عبور از کانال سوئز در بنادر عربستان پهلو بگیرند. این مسیر به هرکشتی هزینه دو میلیون و 500 هزاری دلاری تحمیل میکند که پرداخت میشود. اگر در این مسیر انصارالله به سمت تثبیت معادله خودش نرود و جوری عمل نکند که بنادر غربی عربستان حتی از شمال هم ناامن شود، این مسیر میتواند ادامه پیدا کند که در این فضا انصارالله نفعی برایش حاصل نخواهد شد و همین چیزی که عربستان دنبال میکرد یعنی شرایط نه جنگ و نه صلح ادامه خواهد یافت.
این کارشناس مسائل یمن «کاهش تنش» را سومین سناریوی خواند و اظهار داشت: حرکت به سمت این سناریو شروع شده و با مذاکراتی که صنعا و ریاض در جریان است و عمان و سایر کشورها ورود پیدا کردهاند، احتمال اجرایی شدن این سناریو وجود دارد البته یکی از کارتهای موثر در آن، مذاکرات ایران و آمریکاست چراکه مذاکرات تهران - واشنگتن پرونده اصلی منطقه است و طبیعتا بر روی سایر پروندههای فرعی تاثیرگذار خواهد بود. چیزی که هست اینکه عربستان بعضی از تنازلات را انجام داده و باید عقب نشینیها انجام دهد تا این روند به سرانجام برسد.
در اینجا باید به این نکته اشاره کنم، تمام ادلهای که برای سناریو اول یعنی تشدید تنش مطرح شد در سناریو سوم نیز جاری است، بازار جهانی خواهان این است که عربستان تنش با انصارالله یمن را تشدید نکند، فضای داخلی یمن و عربستان تماما این سمت را نشان میدهد که سناریوی کاهش تنش دنبال شود.
محمدی در پاسخ به این سوال که احتمال اجرایی شدن کدام سناریوی بیشتر است؟» گفت: نظرم سناریوی که اجرای خواهد شد سناریوی کاهش تنش و اضافه مقاصد جدید به پروازهای صنعاست. عربستان چندبار به سمت اجرایی کردن این مسئله رفته بود اما با آرام شدن فضا عملا آن را اجراء نکرد.
منبع: تسنیم