زائران مزار امیرالمومنین(ع) در دوران پنهان بودن قبر مطهر چه کسانی بودند؟

عصر قم - مزار امام علی(ع) از هنگام شهادت تا حدود یکصد سال بعد، پنهان بود و جز ائمه(ع) و گروهی از افراد مورد اعتماد آنان، هیچکس امکان زیارت آن مزار را نداشت، در منابع مختلف روایی، گزارش‌هایی از زیارت‌های مختلف در دوران پنهان بودن مزار امام علی(ع) بیان شده که نشانگر اهتمام به زیارت امیرالمومنین(ع) حتی در دوران مخفی بودن مزار ایشان است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ پس از شهادت امام علی(ع) و بنابر وصیت ایشان، مرقد مطهر امیرالمومنین(ع) در سرزمین نجف، به دلایل مختلفی به مدت یکصد سال بعد از شهادت ایشان، مخفی بود، علت این موضوع نیز در منابع روایی و تاریخی، جلوگیری از ابراز دشمنی‌ها و هتک حرمت احتمالی مزار ایشان بوده است، به‌ویژه آنکه بعد از شهادت، خاندان ایشان به مدینه بازگشتند و این موضوع مراقبت از مزار را مشکل‌تر می‌کرد.
بر اساس برخی از روایات و منابع تاریخی، در این دوران یکصد ساله، سه نفر از ائمه معصومین(ع) به زیارت مزار مطهر امام علی(ع) در نجف رفته‌اند و گروهی بسیار اندکی از شیعیان نیز همراه ایشان توفیق زیارت این مزار مطهر را داشته‌اند.
براساس اسنادی که در کتاب « فَرحَهُ الغَری بِصَرحَهِ الغُری » که از تالیفات «سید عبدالکریم بن طاووس» متوفی سال ۶۹۳ قمری آمده و به نظر می‌رسد تاکنون تنها یکبار به همت علامه مجلسی به زبان فارسی ترجمه شده است، یکی از زائران مزار امیرالمومنین(ع) امام سجاد(ع) بوده که در روایتی از امام باقر(ع) این زیارت اینگونه روایت شده است:
«امام محمّد باقر(ع) فرمودند که پدرم در پشت کوفه بر سر قبر حضرت امیرالمؤمنین ایستادند و گریستند و فرمودند: « السّلام علیک یا أمیر المؤمنین و رحمه اللَّه و برکاته السّلام علیک ... تا انتهای زیارت بعد از آن یک طرف روی مبارک خود را بر قبر گذاشتند و فرمودند: « اللّهمّ إنّ قلوب المخبتین إلیک والهه و سبل الرّاغبین إلیک شارعه و أعلام القاصدین إلیک واضحه. .. تا انتها» این دعا، هم‌اکنون به‌عنوان بخشی از آداب زیارت امیرالمومنین(ع) در کتاب‌های مختلف مرتبط با زیارت ائمه معصومین(ع) نقل شده و عبارت‌های آن، شباهت فراوانی به زیارت امین‌الله دارد.
امام باقر(ع) نیز از زائران دیگر مزار امام علی(ع) در این دوران بوده که به همراه امام سجاد(ع) به این زیارت نائل شدند. امام صادق(ع) نیز بارها به صورت مخفی به زیارت مزار امام علی(ع) رفته بودند و در این سفرها مخفی برخی از فرزندان خویش، مانند جناب اسماعیل نیز همراه با حضرت بوده‌اند.
در برخی از گزارش‌های تاریخی زیارت ابوحمزه ثمالی با عنایت امام سجاد(ع) گزارش شده است، همچنین ابان بن تغلب، ابوالفرج سندی، معلی بن خنیس همچنین صفوان جمال از کسانی بودند که با عنایت امام صادق(ع) به‌صورت جداگانه به زیارت این مزار نائل شدند. در همین دوران برخی از شخصیت‌های شیعی مانند عامر بن عبدالله، براساس نشانه‌هایی که از امام صادق(ع) شنیده بود، به زیارت این مزار رفت و این عمل مورد تایید امام صادق(ع) قرار گرفت.
در نهایت با اجازه امام صادق(ع) به صفوان جمال، مزار امیرالمومنین(ع) برای شیعیان آشکار شد و برای نخستین بار، با هزینه امام صادق(ع) نشانه‌ای بر این قبر مبارک ساخته شد.
..........................
پایان پیام