آمار سقط جنین برای آینده جمعیتی کشور یک زنگ خطر بزرگ است

عصر قم - حجت الاسلام ساکی با بیان اینکه جنگ جمعیتی یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تقابل نظام سلطه با جمهوری اسلامی ایران است، آمار سقط جنین را برای آینده جمعیتی کشور یک زنگ خطر بزرگ دانست.

به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام رسول ساکی دبیر ستاد راهبری جمعیت حوزه‌های علمیه در همایش ملی حکمرانی جمعیت و خانواده که با حضور مدیران حوزه‌های علمیه صبح امروز در سالن همایش مجتمع یاوران حضرت مهدی(عج) برگزار شد، اظهار داشت: مسئله جمعیت نباید صرفاً به‌عنوان یک بحران اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
وی موضوع جوانی جمعیت و کاهش نرخ فرزندآوری را یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تقابل راهبردی نظام سلطه با جمهوری اسلامی ایران دانست و اضافه کرد: دشمن در این عرصه، با استفاده از مجموعه‌ای از ابزارهای فرهنگی، رسانه‌ای، اقتصادی و اجتماعی، تلاش کرده است به ساختار جمعیتی کشور آسیب وارد کند.
این استاد حوزه علمیه اظهار کرد: از زمانی که گفتمان انقلاب اسلامی و آرمان‌های امام خمینی(ره) مطرح شد، دنیای استکبار به‌خوبی دریافت که موجودیت و منافع آن با شکل‌گیری و گسترش این تفکر به خطر افتاده است. به همین دلیل، دشمن همه توان خود را برای مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران به کار گرفت و در طول دهه‌های گذشته، از جنگ تحمیلی و تحریم‌های اقتصادی گرفته تا جنگ رسانه‌ای، شبیخون فرهنگی و دیگر عرصه‌های تقابل، تلاش کرد مسیر حرکت انقلاب اسلامی را متوقف کند.
جنگ جمعیتی پس از ناکامی دشمن در عرصه‌های مختلف در دستور کار قرار گرفت
حجت‌الاسلام ساکی با اشاره به اینکه ملت ایران با اتکا به هدایت‌های امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضور مؤثر مردم و عنایت اهل‌بیت(ع) توانسته است از بسیاری از عرصه‌های تقابل با دشمن عبور کند، افزود: در بسیاری از جنگ‌ها و فتنه‌هایی که علیه جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت، ملت ایران توانست با موفقیت ایستادگی کند و توطئه‌های دشمن را خنثی سازد. با این حال، در یک عرصه نمی‌توانیم با اطمینان بگوییم که به‌خوبی از میدان تقابل عبور کرده‌ایم و شواهد و قرائن نشان می‌دهد که در آن عرصه، تا حد زیادی آسیب دیده‌ایم؛ و آن عرصه، جنگ جمعیتی است.
وی در ادامه با بیان اینکه جنگ جمعیتی، جنگی است که آثار آن ممکن است به‌صورت تدریجی و در طول سال‌ها آشکار شود، خاطرنشان کرد: پیامدهای آن برای آینده کشور بسیار عمیق و راهبردی است. اگر در جنگ نظامی، دشمن با استفاده از سلاح و تجهیزات به دنبال ضربه‌زدن به کشور است، در جنگ جمعیتی، هدف اصلی، کاهش نیروی انسانی، تضعیف خانواده و تغییر ساختارهای اجتماعی و فرهنگی جامعه است.
تفاوت در نوع تهدید و ابعاد خسارت جنگ 8 ساله و جنگ جمعیتی
این استاد حوزه علمیه با اشاره به ابعاد گسترده دفاع مقدس گفت: در دوران دفاع مقدس، ۵۵ کشور جهان به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در برابر جمهوری اسلامی ایران قرار گرفتند و ملت ایران در طول هشت سال جنگ تحمیلی، حدود ۲۵۰ هزار شهید تقدیم کرد.
وی افزود: با این حال، هر یک از شهدا و ایثارگران، منشأ برکت و تحول در جامعه بودند. شهادت این عزیزان، بسیاری از گره‌های اجتماعی را باز کرد و برکت و روحیه مقاومت را در سراسر کشور گسترش داد. همچنین بسیاری از کوتاهی‌هایی که در آن دوران از سوی برخی مسئولان و نخبگان صورت گرفته بود، با فداکاری و ایثار مردم و شهدا جبران شد. اما در جنگ جمعیتی، مسئله تنها به یک دوره هشت‌ساله محدود نیست؛ بلکه با یک روند مستمر و روزانه مواجه هستیم. در این جنگ، دشمن بدون استفاده مستقیم از سلاح‌های نظامی، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های رسانه‌ای، فرهنگی، اجتماعی و سیاست‌گذاری، بر کاهش فرزندآوری و تضعیف بنیان خانواده اثر می‌گذارد.
آمار سقط جنین برای آینده جمعیتی کشور یک زنگ خطر بزرگ است
حجت‌الاسلام ساکی با اشاره به آمار سقط جنین در کشور گفت: یکی از مهم‌ترین مصادیق آسیب‌های جمعیتی، سقط جنین عمدی است که هر ساله موجب از دست رفتن تعداد قابل توجهی از فرزندان می‌شود. باید توجه داشت که بخشی از این آمار، مربوط به جنین‌هایی است که در چارچوب خانواده شکل گرفته‌اند و این مسئله، از منظر جمعیتی و اجتماعی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
این فعال حوزه جمعیت با تأکید بر اینکه موضوع سقط جنین را نمی‌توان صرفاً یک مسئله فردی یا پزشکی دانست، تصریح کرد: باید ابعاد فرهنگی، اجتماعی، حقوقی، اخلاقی و جمعیتی آن را نیز مورد توجه قرار داد. هنگامی که آمارهای مربوط به کاهش موالید، افزایش سن ازدواج، تأخیر در فرزندآوری و سقط جنین در کنار یکدیگر قرار می‌گیرد، ابعاد واقعی بحران جمعیتی کشور روشن‌تر می‌شود و ضرورت اقدام فوری و هماهنگ را نشان می‌دهد.
لازم است از ظرفیت‌های علمی و تخصصی در حوزه جمعیت بهره گیری شود
حجت‌الاسلام ساکی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های علمی و کارشناسی در حوزه جمعیت گفت: در بررسی مسائل جمعیتی، باید از دیدگاه متخصصان، پژوهشگران و مراکز علمی و آماری بهره گرفت و تصمیم‌گیری‌ها بر پایه داده‌های دقیق و مطالعات معتبر انجام شود. در مسیر بررسی و تحلیل مسئله جمعیت، از آثار علمی و پژوهشی متعدد و دیدگاه‌های استادان و صاحب‌نظران استفاده شده است تا ابعاد مختلف این موضوع به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد.
وی با بیان اینکه مسئله جمعیت، موضوعی چندبعدی است، از ضرورت استفاده از ظرفیت‌های حوزه‌های مختلف از جمله علوم اجتماعی، اقتصاد، فرهنگ، رسانه، پزشکی، سیاست‌گذاری و مطالعات دینی سخن گفت.
حجت‌الاسلام ساکی در ادامه به ضرورت نقش‌آفرینی حوزه‌های علمیه در موضوع جمعیت اشاره کرد و گفت: مسئله جمعیت، یک مسئله ملی است و حوزه‌های علمیه نیز از ظرفیت‌های بسیار گسترده‌ای برای نقش‌آفرینی در این عرصه برخوردار هستند. برای آنکه این ظرفیت‌ها بتوانند به‌صورت مؤثر وارد میدان شوند، لازم است میان ظرفیت‌های حوزه علمیه، مراکز علمی، نهادهای تخصصی و دستگاه‌های اجرایی، هماهنگی و هم‌افزایی ایجاد شود و این امر نیازمند سازوکار راهبری است.
دبیر ستاد راهبری جمعیت در حوزه های علمیه گفت: این هماهنگی و تدبیر، زمینه حرکت به سمت تشکیل «ستاد راهبری جمعیت» را فراهم کرد تا ظرفیت‌های علمی، حوزوی، فرهنگی و اجرایی در موضوع جمعیت در کنار یکدیگر قرار گیرند و اقدامات مؤثرتر و منسجم‌تری برای مواجهه با این چالش ملی انجام شود.
وی در ادامه مواجهه با جنگ جمعیتی را نیازمند نگاه راهبردی، برنامه‌ریزی بلندمدت، کار علمی، فرهنگ‌سازی و حضور جدی همه نهادهای مسئول و اثرگذار دانست افزود: بدون هم‌افزایی میان ظرفیت‌های مختلف کشور، نمی‌توان انتظار داشت که با این مسئله پیچیده و چندلایه به‌صورت مؤثر مقابله شود.
ستادهای راهبری حوزه‌های علمیه از تولید دانش تا مطالبه‌گری حکمرانی نقش‌آفرینی می‌کنند
حجت‌الاسلام ساکی با تشریح روند فعالیت ستادهای راهبری حوزه‌های علمیه، اظهار کرد: این ستادها از سال ۱۳۹۹ فعالیت خود را آغاز کردند و در ابتدای مسیر، چهار نقش اصلی برای آنها تعریف شد که شامل برنامه‌ریزی، شبکه‌سازی و ایجاد زنجیره میان ظرفیت‌های موجود، ارزیابی عملکردها و در نهایت مطالبه‌گری حوزه علمیه از نهادها و ساختارهای حاکمیتی است.
وی با بیان اینکه تلاش ما این بوده است که ظرفیت‌های موجود در حوزه‌های علمیه، مراکز پژوهشی، آموزشی، تبلیغی و فرهنگی را در قالب یک شبکه منسجم به یکدیگر متصل کنیم، گفت: تا بتوانیم در موضوعات مختلف، از مرحله شناخت و تحلیل مسئله تا طراحی راهبرد، تدوین راهکار و اجرای عملیات، یک مسیر مشخص و هدفمند داشته باشیم.
حجت‌الاسلام ساکی ادامه داد: در این مسیر، تلاش شده است موضوعات مختلف صرفاً با اقدامات مقطعی و عملیات‌های ساده مورد توجه قرار نگیرند، بلکه ابتدا مسئله به‌صورت دقیق تحلیل شود، سپس راهبردهای متناسب با آن استخراج و بر اساس این راهبردها، راهکارهای عملیاتی طراحی و اجرا شود.
حمایت از تولید و انتشار آثار علمی در حوزه جوانی جمعیت
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه تولید دانش گفت: در بخش تولید دانش، تاکنون با حمایت و همکاری مجموعه‌های مختلف، از تولید و انتشار ۱۲ عنوان کتاب حمایت کرده‌ایم و با کمک سایر مجموعه‌ها نیز تعداد قابل توجهی از آثار علمی در حوزه جوانی جمعیت منتشر شده است. علاوه بر آثار منتشرشده، کتاب‌های جدیدی نیز در دستور کار قرار دارد و تلاش می‌شود تولیدات علمی و پژوهشی در این حوزه، بیش از گذشته به سمت نیازهای واقعی جامعه و مسائل کاربردی حرکت کند.
حجت‌الاسلام ساکی تأکید کرد: رویکرد ما در حوزه پژوهش، حمایت از تولید پژوهش‌های کاربردی است؛ به‌گونه‌ای که نتایج این پژوهش‌ها بتواند در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی و همچنین تولید محتوای رسانه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
توسعه ارتباط با نهادهای حاکمیتی و دستگاه‌های اجرایی
وی یکی دیگر از محورهای مهم فعالیت ستادهای راهبری را هماهنگی نهادی عنوان کرد و گفت: در این حوزه، به لطف خدا توانسته‌ایم ارتباط‌های مناسبی با نهادهای مختلف حاکمیتی و اجرایی برقرار کنیم. این ارتباط‌ها از ستاد ملی جمعیت و نهاد ریاست‌جمهوری آغاز شده و در ادامه با وزارت آموزش و پرورش، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت راه و شهرسازی و مجموعه‌های فرهنگی نیز گسترش یافته است.
حجت‌الاسلام ساکی درباره علت گستردگی این ارتباط‌ها توضیح داد: موضوع جمعیت و خانواده، مسئله‌ای چندبعدی است و مجموعه‌های مختلفی در حوزه‌های خدماتی، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی با آن ارتباط دارند. بنابراین طبیعی است که برای حل مسائل این حوزه، نیازمند تعامل و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف باشیم. در حوزه خدمات نیز با کمک مجموعه‌های مختلف، از جمله ظرفیت‌های موجود در سپاه و سایر نهادها، اقدامات و برنامه‌های مناسبی در زمینه فعالیت‌های تبلیغی، تولید محتوا و سخنرانی انجام شده است.
شکل‌گیری شبکه‌ای از فعالان و ظرفیت‌های مردمی
وی با اشاره به شکل‌گیری شبکه‌ای از ظرفیت‌های فعال در حوزه جمعیت گفت: در حال حاضر شبکه‌ای اولیه از مجموعه‌ها و فعالان این عرصه شکل گرفته است که لازم است در ادامه، هم از نظر کمی گسترش پیدا کند و هم از نظر کیفی توانمندتر شود.
وی تأکید کرد: هدف ما این است که این شبکه بتواند ظرفیت‌های مختلف را به یکدیگر متصل کند و از موازی‌کاری جلوگیری شود. همچنین لازم است هر مجموعه در جایگاه و مأموریت تخصصی خود ایفای نقش کند و در عین حال، ارتباط آن با سایر بخش‌ها نیز برقرار باشد.
نقش‌آفرینی حوزه‌های علمیه در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت
وی در ادامه به موضوع حضور حوزه‌های علمیه در فرآیندهای قانون‌گذاری اشاره کرد و گفت: در جریان بررسی و تدوین قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، حوزه‌های علمیه نیز در جلسات قانون‌گذاری حضور داشتند و تلاش شد ظرفیت حوزه در این قانون مورد توجه قرار گیرد.
حجت‌الاسلام ساکی افزود: در ابتدا این دیدگاه مطرح بود که بر اساس قانون، نمی‌توان حوزه‌های علمیه را به‌عنوان یک نهاد، مکلف به دریافت یا ارائه برخی خدمات کرد؛ اما با توجه به اهمیت موضوع، حوزه‌های علمیه اعلام کردند که برای استفاده از ظرفیت‌های قانونی و دریافت خدمات، آمادگی حضور و پیگیری موضوع را دارند.
وی ادامه داد: بر همین اساس، از همان مراحل ابتدایی اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، حوزه‌های علمیه نیز در موارد مختلف مورد توجه قرار گرفتند. به این معنا که هرجا در قانون برای دانشجویان و دانشگاه‌ها حمایت یا خدمتی پیش‌بینی شده است، امکان پیگیری و مطالبه آن برای حوزه‌های علمیه نیز وجود دارد.
پیگیری حمایت‌های مالی و خدماتی از طلاب
حجت‌الاسلام ساکی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه حمایت از طلاب گفت: تلاش کرده‌ایم هر یک از ظرفیت‌ها و حمایت‌های قانونی را به مسئولان و مجموعه‌های مرتبط در حوزه علمیه متصل کنیم. به‌عنوان نمونه، مبلغی برای حمایت از طلاب با هماهنگی مرکز خدمات حوزه‌های علمیه اختصاص پیدا کرده است و تقریباً دو تا سه سال است که این مبلغ در اختیار مرکز خدمات قرار می‌گیرد تا برای حمایت از طلاب مورد استفاده قرار گیرد.
وی ابراز امیدواری کرد: در سال پیش‌رو بتوانیم میزان این حمایت‌ها را افزایش دهیم و از این ظرفیت در حوزه‌های مختلف، از جمله فرهنگ‌سازی، تبلیغ، پژوهش، تولید محتوای کاربردی و فعالیت‌های رسانه‌ای نیز استفاده کنیم.
حمایت از طرح‌های استانی و ظرفیت‌های بومی
حجت‌الاسلام ساکی خطاب به فعالان و مسئولان استانی گفت: اگر در استان‌ها ظرفیت‌ها و ایده‌های مناسبی وجود دارد، می‌توان این ظرفیت‌ها را در قالب طرح ارائه کرد تا پس از بررسی، حمایت‌های لازم از آنها انجام شود. هدف این است که ظرفیت‌های بومی و استانی شناسایی و فعال شوند و طرح‌های قابل اجرا در زمینه‌های مختلف فرهنگی، پژوهشی، تبلیغی، رسانه‌ای و اجتماعی مورد حمایت قرار گیرند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح ساختار ستادهای راهبری اظهار کرد: ستاد راهبری از مجموعه‌ای از نهادهای حوزوی تشکیل شده است و تاکنون ۱۴۳ جلسه شورا با حضور نمایندگان این مجموعه‌ها برگزار شده است. در مجموع، بیش از هزار و ۲۰۰ نفرساعت کار کارشناسی و جلسات تخصصی در این زمینه انجام شده و بر اساس این جلسات، راهبردهای متناسب با مسائل موجود استخراج شده است. برای این راهبردها، برنامه‌های یک‌ساله نیز طراحی شده و تلاش شده است برنامه‌ها از حالت کلی و بلندمدت خارج شده و به اقدامات مشخص، قابل سنجش و قابل ارزیابی تبدیل شوند.
حجت الاسلام ساکی در پایان یکی از اهداف این نشست را اعلام پروژه «سراج» دانست و گفت: «سراج» به‌عنوان یکی از برنامه‌های مهم ستاد راهبری، قرار است مسیر جدیدی برای هماهنگی، هم‌افزایی و اجرای برنامه‌های راهبردی ایجاد کند و در همین چارچوب، سند این طرح نیز رونمایی خواهد شد.