عصر قم - حجت الاسلام لیالی ضمن تبیین مبانی نظری و جایگاه ولایت فقیه در نظام اسلامی، تصریح کرد: در عصر غیبت فقهای واجد شرایط با کسب بیعت و رأی مردم ولایت امر را بر عهده دارند و حضور پرشور مردم در صحنهها تجلی همان بیعت دلی و پایبندی به نظریه «امت و امامت» است.
حجتالاسلام محمدعلی لیالی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، ضمن تبریک ایام عید امامت و ولایت، به تبیین مبانی نظری و جایگاه ولایت فقیه در نظام اسلامی پرداخت و گفت: اسلام دینی کامل است و خداوند در آیه «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ...» رضایت خود را از اسلام به عنوان دین الهی اعلام کرد، سوال اساسی اینجاست که آخرین فرمان الهی و اتمام حجت، چه نعمتی است؟ پاسخ این است که مفهوم «امامت و ولایت» است.
جایگاه امامت و ولایت، اساسیترین مفهوم در تفکر اسلامی است
وی با بیان اینکه امامت، همان ولایت امیرالمؤمنین و اولاد معصومین(ع) است که شامل ۱۲ امام معصوم میشود، تصریح کرد: این خطبه غدیر از متواترترین و اجماعیترین خطبهها نزد مسلمانان است، جدای از تشیع و رجال شیعی، در منابع معتبر اهل سنت مانند صحیح مسلم، صحیح بخاری، مسند احمد و مستدرک، داستان امامت و ولایت به وفور مشاهده میشود. بنابراین، جایگاه امامت و ولایت، اساسیترین مفهوم در تفکر اسلامی است.
امامت به معنای حکمرانی و سیاست
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تأکید بر جنبههای عملیاتی امامت، خاطرنشان کرد: امامت و ولایت به معنای حکمرانی، سیاست و اداره جامعه است؛ بنابراین وقتی در اسلام «سیاست» در «امامت» و «ولایت» معنا دارد، طبیعتاً اسلام با سیاست و دیانت با سیاست پیوند خوردند و این دو مکمل یکدیگرند.
وی افزود: حکمت «لکم دینکم» به معنای کمالیافتگی دین از طریق استقرار ولایت الهی است، در دوران غیبت امام معصوم (عج)، فقهای واجد شرایط که ولیامرند، دارای ولایت امر هستند؛ اما نکته کلیدی اینجاست که نظام اسلامی در هویت خود با مفهوم «امامت و امت» شناخته میشود و مقبولیت و کارآمدی آن منوط به «بیعت مردم» است.
بیعت مردم؛ کلید مقبولیت و کارآمدی نظام
حجتالاسلام لیالی بر ضرورت تبیین نقش مردم در مشروعیتبخشی به حاکمیت در عصر غیبت تأکید کرد و بیان داشت: پیوند امام و امت بر اساس نظام امامت است، از این رو امام از جانب خدا منصوب میشود، اما در عصر غیبت، فقهای جامع شرایط تحت عنوان ولایت امر بر جامعه حکومت دارند و این حاکمیت برای کسب مقبولیت و کارآمدی، نیازمند بیعت مردم است، بیعت با امام به معنای تأیید مقبولیت ایشان و تضمین کارآمدی نظام امامت و امت خواهد بود.
وی با تطبیق این مفهوم با اصطلاحات امروزی، گفت: این مفهوم بیعت، در زبان امروز همان انتخاب و انتخابات است، امام شهید حضرت آیت الله سید علی خامنه ای بارها بر رای مردم تأکید میورزیدند، جمهوری اسلامی که بر اساس نظریه امت و امامت شکل گرفته است، امام کبیر(ره)، امام شهید(ره) و نیز امام و رهبری کنونی جامعه، از جانب مردم انتخاب شدند.
نقش مجلس خبرگان و انتخاب مردمی رهبران
وی با اشاره به فرآیند قانونی و شرعی انتخاب رهبران، افزود: بیعت مردم شامل اصناف، اقشار، احزاب، گروهها، نظامیان، سیاستمداران، حکمرانان، قوای سهگانه و رسانههاست؛ در مفهوم دیگر، انتخابات مجلس خبرگان رهبری که خود منتخب مردم هستند، نوعی خبرگی انجام دادند و بعد از رحلت امام خمینی (ره) حضرت آیتالله سید علی خامنهای را به عنوان امام جامعه و جانشین امام کبیر و امام شهید، بر اساس مدل انتخابات و بیعت، به امامت جامعه انتخاب کردند.
حضور مردم در صحنه؛ تجلی بیعت دلی
حجتالاسلام لیالی در بخش پایانی سخنان خود، حضور مردم در راهپیماییها و صحنههای سیاسی را نشانهای از تداوم این بیعت دانست و ابراز کرد: امروز نیز پیوند امام و امت با مفهوم بیعت، تحقق یافته است، این مدل، کارآمدترین مدل سیاسی حکمرانی در جهان است، در سایر کشورها، رهبران با کسب ۵۰ درصد به علاوه یک رای، به قدرت میرسند؛ اما در نظام جمهوری اسلامی، علاوه بر انتخاب انتخاباتی، بیعت دلی و جانانه مردم با رهبری وجود دارد.
وی با یادآوری نقش مردم در پیروزی انقلاب و دفاع از نظام، خاطرنشان کرد: امام کبیر(ره) با کمک بیعت مردم انقلاب را پیروز کرد و نظام اسلامی را تأسیس کردند، امام شهید (ره) نیز به واسطه بیعت مردم، ۳۷ سال جامعه را در جنگ و صلح اداره کردند و جان خود را در راه مدافعان وطن، حرم، امنیت، خدمت و سلامت تقدیم کردند.
امید به تداوم کاروان عصر ظهور
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بیان کرد: حضور مردم در خیابانها بیش از ۹۰ شب و روز پس از شهادت امام خامنه ای، تجلی همان بیعت با امام و ولیعصر است و «امت امام و امام امت» جامعهای استواری است که انشاءالله تداوم خواهد داشت و هیچ دشمنی نخواهد توانست چنین امتی را که نظریه امامت و امت در آن ریشه دوانده، به شکست بکشاند.
حجت الاسلام لیالی در پایان سخنان خود تصریح کرد: امیدواریم به مدد دعای خیر امام کبیر(ره) و امام شهید(ره) و با مدیریت امام و رهبری حاضر در جامعه، بتوانیم کاروان عصر ظهور را مهیا کنیم و این تداوم را با عطف ظهور سید و سالارمان، امام زمان(عج) شاهد باشیم.