عصر قم - شیراز- امام راحل با وجود برخورداری از عالیترین مراتب علمی و اجتماعی، خود را خدمتگزار مردم میدانستند و از ستایش و القاب پرهیز میکردند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در شیراز، امام خمینی(ره) در میان علمای معاصر تنها یک رهبر سیاسی و بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی نبود، بلکه پیش از آن، فقیهی برجسته، فیلسوفی ژرفاندیش، عارفی وارسته و اندیشمندی جامعالاطراف به شمار میرفت که توانست با تلفیق دانش فقه، فلسفه، عرفان و اخلاق، تأثیری ماندگار بر اندیشه اسلامی و حیات اجتماعی مسلمانان برجای بگذارد.
جامعیت علمی از مهمترین ویژگیهای شخصیتی امام راحل بود. ایشان در عرصه علوم نقلی و عقلی به جایگاهی ممتاز دست یافتند و از محضر استادان بزرگی همچون آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی، آیتالله العظمی بروجردی، آیتالله شاهآبادی و آیتالله رفیعی قزوینی بهره بردند. آثار ارزشمند علمی ایشان در حوزه فقه، اصول، عرفان و فلسفه، از جمله «تحریرالوسیله»، «البیع»، «مصباحالهدایه» و «شرح دعای سحر»، گواهی روشن بر عمق علمی و گستره اندیشه این فقیه بزرگ است.
یکی از مهمترین خدمات امام خمینی(ره) به فقه شیعه، توجه ویژه به نقش زمان و مکان در اجتهاد بود. ایشان با تأکید بر ضرورت پاسخگویی فقه به نیازهای نوپدید جامعه، زمینه پویایی و کارآمدی بیشتر فقه را فراهم کردند. طرح مسائل مستحدثه و تلاش برای ارائه احکام متناسب با تحولات اجتماعی و نیازهای روز، از مهمترین جلوههای این رویکرد به شمار میرود.
از دیگر ابتکارات فقهی امام راحل، تبیین و توسعه «فقه حکومتی» بود. از نگاه ایشان، فقه تنها مجموعهای از احکام فردی نیست، بلکه برنامهای جامع برای اداره جامعه و سامانبخشی به همه شئون زندگی انسان محسوب میشود. امام خمینی(ره) حکومت را تجلی عملی فقه و ابزاری برای تحقق عدالت، معنویت و ارزشهای اسلامی میدانستند و بر همین اساس، ضرورت تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت را تبیین کردند.
نظریه ولایت مطلقه فقیه نیز از مهمترین دستاوردهای فقهی امام راحل به شمار میرود؛ نظریهای که در عصر حاضر از حوزه مباحث نظری فراتر رفت و در قالب نظام جمهوری اسلامی ایران، جلوهای عملی و عینی پیدا کرد. این رویکرد، جایگاه امام خمینی(ره) را به عنوان یکی از تأثیرگذارترین فقهای معاصر در تاریخ فقه شیعه تثبیت کرد.
در کنار جایگاه علمی و فقهی، سیره اخلاقی امام خمینی(ره) نیز از ابعاد برجسته شخصیت ایشان بود. نزدیکان و شاگردان امام، همواره از اخلاص، تواضع، نظم، تقوا، مهربانی و روحیه معنوی ایشان سخن گفتهاند. انس دائمی با قرآن کریم، اهتمام به عبادت و تهجد، توسل به اهلبیت(ع)، عفو و گذشت، مردمداری و دوری از تجمل و خودنمایی، از ویژگیهایی بود که در سراسر زندگی ایشان نمود داشت.
امام راحل با وجود برخورداری از عالیترین مراتب علمی و اجتماعی، خود را خدمتگزار مردم میدانستند و از ستایش و القاب پرهیز میکردند. آرامش و طمأنینه مثالزدنی ایشان در سختترین شرایط انقلاب و دوران دفاع مقدس نیز ریشه در ایمان عمیق و توکل خالصانه به خداوند داشت.
بیتردید راز ماندگاری امام خمینی(ره) را باید در همین پیوند عمیق میان علم، فقاهت، اخلاق، معنویت و مسئولیت اجتماعی جستجو کرد؛ شخصیتی که توانست فقه شیعه را به عرصه اداره جامعه وارد کند و الگویی کمنظیر از عالم دینی جامعالاطراف را در دوران معاصر به نمایش بگذارد.