پس از دانشگاه و حوزه علمیه، نوبت به بیمارستان رسید؛ طالبان مرکز درمانی خاتم‌النبیین کابل را تعطیل کرد

عصر قم - محمدجواد محسنی، مسئول مجموعه‌های خاتم‌النبیین افغانستان، از تعطیلی و مهروموم بیمارستان خاتم‌النبیین(ص) در کابل به دستور وزیر دادگستری طالبان خبر داد. او مدعی شد که وزیر دادگستری پیش‌تر خواستار واگذاری مدیریت این مرکز درمانی به خود شده بود و پس از مخالفت مسئولان بیمارستان، دستور توقف فعالیت آن را صادر کرد. این اقدام در ادامه تعطیلی مراکز علمی، آموزشی و مذهبی مرتبط با جامعه شیعه افغانستان صورت گرفته و نگرانی‌ها درباره گسترش فشارها از حوزه آموزش و مذهب به بخش درمان را افزایش داده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ محمدجواد محسنی، متولی مجموعه‌های خاتم‌النبیین افغانستان، روز شنبه، ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که بیمارستان خاتم‌النبیین(ص) در کابل به دستور وزیر دادگستری طالبان تعطیل و مهروموم شده است.
محسنی در این بیانیه، اقدام تازه طالبان را بخشی از روند فشار بر نهادهای وابسته به جامعه شیعه افغانستان دانسته و اعلام کرده است که تعطیلی بیمارستان پس از مخالفت مسئولان آن با درخواست وزیر دادگستری برای در اختیار گرفتن مدیریت مرکز صورت گرفته است.
او نوشته است: «در هفته گذشته، وزیر عدلیه به اداره شفاخانه ابلاغ کرده بود که یا مدیریت و اداره شفاخانه به او واگذار شود و یا فعالیت آن متوقف خواهد شد.»
به گفته محسنی، این درخواست به دلیل نداشتن مبنای قانونی از سوی مسئولان بیمارستان رد شده و در پی آن، مأموران طالبان اقدام به تعطیلی مرکز کرده‌اند.
تاکنون سند مستقلی درباره درخواست وزیر دادگستری برای واگذاری مدیریت بیمارستان منتشر نشده و مقام‌های طالبان نیز درباره این ادعا توضیح رسمی ارائه نکرده‌اند.
بیمارستانی با بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت، درهای خود را بست
بر اساس توضیحات محمدجواد محسنی، بیمارستان خاتم‌النبیین(ص) بیش از ۱۵ سال در کابل فعالیت داشته و در این مدت خدمات درمانی مختلفی را به شهروندان افغانستان ارائه کرده است.
این مرکز به‌ویژه در زمینه بیماری‌های کلیوی و مجاری ادراری، از جمله بخش‌های تخصصی کلیه و اورولوژی، فعالیت داشته است.
محسنی تأکید کرده است که بیمارستان پیش از تعطیلی، از سوی کمیسیون‌های مختلف ارزیابی شده و به‌عنوان یکی از مراکز درمانی معتبر شناخته شده بود.
به گفته او، این بیمارستان در ساختمانی اجاره‌ای فعالیت می‌کرد و هیچ‌گونه وابستگی حزبی یا فعالیت سیاسی نداشت.
این توضیحات از آن جهت اهمیت دارد که وزارت دادگستری طالبان در ماه‌های گذشته، اختلاف بر سر مالکیت زمین را یکی از دلایل مداخله در فعالیت برخی مراکز وابسته به مجموعه خاتم‌النبیین معرفی کرده بود.
با این حال، محسنی می‌گوید بیمارستان در ملک اجاره‌ای فعالیت داشت و درخواست واگذاری مدیریت آن ارتباطی با موضوع مالکیت زمین نداشت.
در صورت صحت این ادعاها، تعطیلی مرکز درمانی پس از رد درخواست واگذاری مدیریت، پرسش‌های جدی درباره حدود اختیارات وزارت دادگستری و مبنای قانونی دخالت آن در اداره مؤسسات پزشکی ایجاد می‌کند.
اتهام تبعیض مذهبی علیه وزیر دادگستری طالبان
محمدجواد محسنی در بخش دیگری از بیانیه خود، عبدال‌حکیم شرعی، وزیر دادگستری طالبان، را به برخورد تبعیض‌آمیز با مراکز متعلق به جامعه شیعه افغانستان متهم کرده است.
او معتقد است که تعطیلی بیمارستان خاتم‌النبیین را نمی‌توان جدا از اقدامات ماه‌های گذشته علیه نهادهای علمی، مذهبی و فرهنگی مرتبط با این مجموعه بررسی کرد.
محسنی مدعی شده است که تعلق مذهبی صاحب‌امتیاز بیمارستان، عامل اصلی برخورد با این مرکز بوده است.
بااین‌حال، انگیزه مذهبیِ تصمیم تازه به‌صورت مستقل اثبات نشده و مقام‌های طالبان نیز هنوز دلایل رسمی تعطیلی بیمارستان را اعلام نکرده‌اند.
محسنی از مقام‌های ارشد طالبان و نهادهای امنیتی این حکومت خواسته است عملکرد افرادی را که به گفته او با رویکردهای افراطی و تفرقه‌افکنانه موجب افزایش شکاف میان حکومت و جامعه می‌شوند، بررسی کنند.
او هشدار داده است که چنین اقداماتی نه‌تنها موجب تقویت حاکمیت نمی‌شود، بلکه اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی را نیز تضعیف خواهد کرد.
از تعطیلی دانشگاه تا توقف خدمات درمانی؛ فشارها بر مجموعه خاتم‌النبیین
تعطیلی بیمارستان خاتم‌النبیین در شرایطی اعلام شده است که دیگر نهادهای مرتبط با این مجموعه نیز طی ماه‌های گذشته با محدودیت‌ها و اقدامات اجرایی طالبان مواجه شده‌اند.
در شهریورماه ۱۴۰۵، نیروهای وابسته به وزارت دادگستری طالبان با ورود به مجموعه خاتم‌النبیین در کابل، شماری از کارکنان و استادان آن را بازداشت کردند.
در ادامه، وزارت آموزش عالی طالبان مجوز فعالیت دانشگاه خاتم‌النبیین در کابل و شعبه آن در غزنی را لغو کرد.
مقام‌های وزارت آموزش عالی طالبان، تخلف از مقررات آموزشی و اداری را از دلایل این تصمیم عنوان کردند؛ اما مسئولان دانشگاه این اتهامات را رد کرده و اقدامات انجام‌شده را نتیجه فشارهای وزارت دادگستری دانسته‌اند.
تعطیلی دانشگاه، وضعیت تحصیلی نزدیک به چهار هزار دانشجو را با ابهام روبه‌رو کرد.
پیش‌تر، فعالیت تلویزیون تمدن و برخی مراکز وابسته به مجموعه خاتم‌النبیین نیز متوقف شده بود.
محمدجواد محسنی در واکنش به این اقدامات، بارها اعلام کرده است که مراکز وابسته به مجموعه خاتم‌النبیین با هدف ارائه خدمات آموزشی، فرهنگی، مذهبی و اجتماعی تأسیس شده‌اند و اتهامات مطرح‌شده علیه آن‌ها فاقد اسناد معتبر است.
گزارش سازمان ملل از تعطیلی مراکز مرتبط با شیعیان
دامنه اقدامات طالبان علیه مراکز متعلق به جامعه شیعه افغانستان، به مجموعه خاتم‌النبیین محدود نبوده است.
دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، یوناما، در گزارش سه‌ماهه خود که در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، موارد متعددی از بازداشت کارکنان و تعطیلی مراکز وابسته به جامعه شیعه را ثبت کرده است.
بر اساس این گزارش، در پنجم سپتامبر، ۲۸ نفر از کارکنان مرد دانشگاه خاتم‌النبیین در کابل از سوی نیروهای وابسته به وزارت دادگستری طالبان بازداشت شدند.
در روزهای بعد نیز دست‌کم شش نفر دیگر به دلیل اعتراض یا انتقاد از اقدامات طالبان در ارتباط با دانشگاه بازداشت شدند.
یوناما همچنین ثبت کرده است که در ۲۷ سپتامبر، وزارت دادگستری طالبان هفت مرکز مرتبط با جامعه شیعه را در غرب کابل تعطیل کرد که در میان آن‌ها یک مرکز درمانی، دو مؤسسه آموزشی، دو مدرسه دینی، یک باشگاه ورزشی و یک مسجد قرار داشتند.
این موارد نشان می‌دهد که تعطیلی مراکز درمانی مرتبط با جامعه شیعه، پیش از اعلام توقف فعالیت بیمارستان خاتم‌النبیین نیز گزارش شده بود.
تداوم این اقدامات، نگرانی‌هایی درباره دسترسی شهروندان به خدمات آموزشی، مذهبی و درمانی و همچنین شیوه رسیدگی به اختلافات حقوقی میان حکومت طالبان و مؤسسات خصوصی ایجاد کرده است.
بیماران، قربانیان احتمالی یک اختلاف اداری و سیاسی
تعطیلی یک مرکز درمانی، برخلاف توقف فعالیت یک دفتر اداری، می‌تواند پیامدهای مستقیمی برای سلامت و زندگی شهروندان داشته باشد.
بیمارانی که برای دریافت خدمات تخصصی به بیمارستان خاتم‌النبیین مراجعه می‌کردند، اکنون ممکن است ناچار شوند مراکز درمانی دیگری را جایگزین کنند.
این مسئله به‌ویژه برای بیمارانی که به مراقبت‌های مستمر کلیوی، پیگیری درمان یا خدمات تخصصی اورولوژی نیاز دارند، اهمیت بیشتری دارد.
تاکنون اطلاعات روشنی درباره شمار بیماران تحت درمان در زمان تعطیلی، وضعیت بیماران بستری، نحوه انتقال پرونده‌های پزشکی یا برنامه جایگزین برای ارائه خدمات منتشر نشده است.
همچنین مشخص نیست که وزارت بهداشت طالبان پیش از تعطیلی این بیمارستان، درباره پیامدهای درمانی تصمیم صادرشده ارزیابی مستقلی انجام داده است یا خیر.
صرف‌نظر از اختلافات حقوقی و اداری، توقف فعالیت یک بیمارستان بدون برنامه روشن برای استمرار درمان بیماران، می‌تواند حقوق و سلامت شهروندانی را تحت تأثیر قرار دهد که هیچ نقشی در این اختلافات ندارند.
محسنی: تعطیلی مراکز، اراده ما برای خدمت را از بین نمی‌برد
محمدجواد محسنی در بخش پایانی بیانیه خود، ضمن انتقاد از اقدامات وزارت دادگستری طالبان، بر ادامه فعالیت‌های اجتماعی و خدمت‌رسانی مجموعه‌های وابسته به خود تأکید کرده است.
او نوشته است:
«وزارت عدلیه باید بداند که با مسدود ساختن مراکز و مؤسسات ما در داخل افغانستان، نه اندیشه ما تعطیل می‌شود، نه پیوند ما با مردم گسسته خواهد شد و نه اراده ما برای خدمت به هموطنان تضعیف می‌گردد.»
محسنی همچنین اعلام کرده است که فعالیت مجموعه‌های خاتم‌النبیین از ابتدا با هدف خدمت به مردم و بر اساس باورهای دینی شکل گرفته و تعطیلی ساختمان‌ها نمی‌تواند این رویکرد را تغییر دهد.
او در پایان بیانیه خود، با استناد به آیه ۴۲ سوره ابراهیم، درباره مسئولیت اخلاقی و دینی کسانی که به باور وی مرتکب ظلم شده‌اند، هشدار داده است.
پرسش‌های بی‌پاسخ درباره تعطیلی بیمارستان
تعطیلی بیمارستان خاتم‌النبیین کابل، پرسش‌هایی را درباره اختیارات وزارت دادگستری طالبان و نحوه نظارت بر مؤسسات خصوصی درمانی مطرح کرده است.
نخست آنکه مشخص نیست آیا تصمیم تعطیلی این مرکز با حکم قضایی یا پس از بررسی تخصصی از سوی نهادهای مسئول بهداشت اتخاذ شده است.
همچنین وزارت دادگستری طالبان باید روشن کند که آیا درخواست واگذاری مدیریت بیمارستان، آن‌گونه که محمدجواد محسنی مدعی شده، واقعاً مطرح شده است و در صورت صحت، مبنای قانونی چنین درخواستی چه بوده است.
پرسش دیگر، وضعیت بیمارانی است که از خدمات بیمارستان استفاده می‌کردند و اکنون احتمال دارد با اختلال در روند درمان مواجه شوند.
تعطیلی بیمارستان خاتم‌النبیین، اگر بر اساس ادعای مسئول آن صرفاً نتیجه مخالفت با واگذاری مدیریت باشد، نمونه‌ای نگران‌کننده از استفاده از اختیارات حکومتی در اختلاف با یک مؤسسه خصوصی خواهد بود.
در شرایطی که افغانستان با مشکلات گسترده در دسترسی به خدمات درمانی روبه‌رو است، تعطیلی مراکز پزشکی باید بر پایه دلایل قانونی روشن، رسیدگی شفاف و با درنظرگرفتن حقوق بیماران انجام شود.
اکنون با اعلام توقف فعالیت یکی دیگر از مراکز مرتبط با جامعه شیعه افغانستان، ضرورت ارائه توضیح رسمی از سوی وزارت دادگستری و وزارت بهداشت طالبان بیش از گذشته احساس می‌شود.
سرنوشت بیمارستان خاتم‌النبیین و خدمات درمانی آن، آزمونی برای میزان پایبندی حکومت طالبان به حقوق بیماران، استقلال مؤسسات تخصصی و رعایت اصول قانونی در برخورد با مراکز خصوصی خواهد بود.
.................................
پیان پیام/