عصر قم - حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی پناهی، در یادداشتی خطاب به مسئولان کشور، سخن گفتن از وضعیت معیشتی مردم را نه صرفاً یک مطالبه اقتصادی، بلکه سخن از کرامت، آرامش، امید و اعتماد مردمی دانست که در طول سال‌های گذشته برای حفظ استقلال و عزت ایران اسلامی هزینه‌های فراوانی پرداخته‌اند.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی پناهی مدیر ارتباط با سازمان ها و نهادهای حاکمیتی حوزه های علمیه در یادداشتی خطاب به مسئولین کشور آورده است:
امروز سخن گفتن از وضعیت معیشتی مردم، دیگر صرفاً بیان یک مطالبه اقتصادی نیست؛ سخن از کرامت، آرامش، امید و اعتماد مردمی است که در طول سالیان گذشته برای حفظ استقلال، عزت و سربلندی ایران اسلامی، هزینه‌های فراوانی پرداخته‌اند.
مردمی که از جان و مال و آسایش خود گذشته‌اند، در سخت‌ترین شرایط پای انقلاب و نظام ایستاده‌اند، در روزهای جنگ و تهدید میدان را خالی نکرده‌اند و با وجود همه فشارها و مشکلات، همچنان دل در گرو سربلندی کشور دارند.
آقای رئیس‌جمهور و آقایان مسئول!
آیا سزاوار است همین مردم، امروز در تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی خود با دشواری مواجه باشند؟ آیا رواست مردمی که در برابر فشارهای خارجی و تحریم‌ها مقاومت کرده‌اند، هر روز با موج تازه‌ای از گرانی، کاهش قدرت خرید و نگرانی نسبت به آینده روبه‌رو شوند؟
مردم از شما انتظار معجزه ندارند. انتظار ندارند همه مشکلات چند دهه‌ای کشور یک‌شبه حل شود؛ اما انتظار دارند دولت با تصمیمات خود، بار زندگی آنان را سنگین‌تر نکند.
۱. مردم را گران‌فروشانه قضاوت نکنید؛ درد معیشت را بفهمید!
یکی از نگرانی‌های جدی امروز، علاوه بر گرانی‌ها، ادبیات برخی اطرافیان و مسئولان دولت در مواجهه با مردم است.
آقای رئیس‌جمهور! چرا برخی از اطرافیان شما ملت شریف ایران را «یلاقبا» معرفی می‌کنند؟ چرا درباره سفرهای مردم به‌گونه‌ای سخن گفته می‌شود که گویی جامعه ایران، جامعه‌ای برخوردار، مرفه و دائماً در حال سفر و خوش‌گذرانی است؟
مگر چند درصد مردم توانایی سفرهای تفریحی مستمر دارند؟ مگر همه مردم از درآمد کافی، خودروی مناسب و خانه دوم برخوردارند؟ مگر مسئولان خبر دارند که بسیاری از خانواده‌ها برای تأمین هزینه یک سفر چندروزه باید ماه‌ها پس‌انداز کنند؟
مردم برای تأمین هزینه‌های روزمره زندگی گرفتارند؛ چگونه می‌توان با چنین ادبیاتی درباره آنان سخن گفت؟ چرا برخی اظهارنظرها این تصور را ایجاد می‌کند که گویی اطرافیان دولت در میان همین مردم زندگی نمی‌کنند و از واقعیت‌های جامعه بی‌خبرند؟
آقایان مسئول! به بازار بروید، پای صحبت کارگر، کارمند، معلم، بازنشسته، کاسب و مستأجر بنشینید. ببینید مردم با درآمدهای امروز چگونه زندگی می‌کنند. مردم از گرانی ناراحت‌اند؛ اما گاهی از ادبیات تحقیرآمیز برخی مسئولان، بیشتر دل‌شکسته می‌شوند. نمی‌شود هم قدرت خرید مردم را کاهش داد و هم با ادبیاتی سخن گفت که گویی خود مردم مقصر وضعیت موجود هستند.
از شما انتظار داریم بر گفتار و رفتار اطرافیان خود نظارت جدی داشته باشید. مسئولیت‌پذیری فقط به تصمیمات اقتصادی محدود نمی‌شود؛ احترام به مردم و حفظ حرمت آنان نیز از وظایف جدی دولت است.
۲. راه‌حل مشکل بنزین، صرفاً گران کردن آن نیست!
تجربه تلخ سال ۱۳۹۸ و حوادث پس از افزایش قیمت بنزین، باید برای همه مسئولان کشور یک درس جدی باشد. تصمیمات اقتصادی، به‌ویژه تصمیماتی که مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارند، دارای حساسیت‌های اجتماعی فراوانی هستند.
در دولت شهید رئیسی افزایش قیمت بنزین در دستور کار قرار نگرفت؛ اما با آغاز دولت فعلی، این بار موضوع تغییرات چندباره قیمت و سهمیه‌های مردم و سیاست‌های جدید بنزینی بار دیگر به یکی از دغدغه‌های مردم تبدیل شده است.
آقایان! مراقب باشید برخی تصمیمات و اظهارنظرهای عجیب شما، خواسته یا ناخواسته، زمینه افزایش خشم و ناامیدی اجتماعی را فراهم نکند. تجربه نشان داده است که بی‌توجهی به حساسیت‌های جامعه می‌تواند زمینه‌ساز واکنش‌های هیجانی و سوءاستفاده دشمنان شود.
نباید هر بار که دولت با کسری منابع یا مشکل مصرف سوخت مواجه می‌شود، ساده‌ترین راهکار را در افزایش قیمت جست‌وجو کند. راه‌حل مشکل بنزین را باید در اصلاح ریشه‌های مشکل جست‌وجو کرد، نه صرفاً گران کردن آن!
راهکارهای روشن و عملی در این زمینه وجود دارد:
۱. مبارزه قاطع با قاچاق سوخت: شبکه‌های سازمان‌یافته قاچاق، مبادی غیرقانونی انتقال و منافذ فساد باید شناسایی و مسدود شوند. چرا باید هزینه قاچاق و ضعف نظارت را مصرف‌کننده داخلی بپردازد؟
۲. ارتقای کیفیت خودروهای داخلی: خودرویی که مصرف سوخت بالایی دارد، نباید بدون پاسخ‌گویی به مردم عرضه شود. خودروسازان باید در برابر کیفیت، ایمنی و میزان مصرف سوخت محصولات خود مسئول باشند.
۳. واردات خودروهای باکیفیت و کم‌مصرف: باید موانع واردات خودروهای اقتصادی و استاندارد برداشته شود. مردم نباید برای خرید یک خودروی خارجی معمولی، چندین برابر ارزش واقعی آن در بازارهای جهانی هزینه کنند.
۴. اسقاط خودروهای فرسوده: دولت باید با برنامه‌ای جدی و تأمین منابع لازم، خودروهای فرسوده و پرمصرف را از چرخه حمل‌ونقل خارج کند.
۵. توسعه حمل‌ونقل عمومی: وقتی مردم به حمل‌ونقل عمومی مناسب، ارزان، ایمن و در دسترس دسترسی ندارند، نمی‌توان صرفاً از آنان انتظار داشت که استفاده از خودروی شخصی را کنار بگذارند.
۶. اصلاح عادلانه نظام سهمیه‌بندی سوخت: نظام سهمیه‌بندی باید شفاف، عادلانه و متناسب با نیاز واقعی خانوارها باشد و از ایجاد رانت و سوءاستفاده جلوگیری کند.
۷. بهینه‌سازی مصرف سوخت در صنایع و نیروگاه‌ها: چرا تمام فشار مدیریت مصرف باید بر دوش مردم باشد؟ صنایع بزرگ، نیروگاه‌ها و دستگاه‌های پرمصرف نیز باید در برابر میزان مصرف و اتلاف انرژی پاسخ‌گو باشند.
۸. شفافیت در هزینه‌کرد درآمدهای سوخت: اگر روزی ضرورت اصلاح قیمت‌ها مطرح شد، مردم باید بدانند چرا این تصمیم گرفته شده، منابع حاصل از آن کجا هزینه می‌شود و چه سهمی از منافع آن به خود مردم بازمی‌گردد.
۹. سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین: توسعه خودروهای هیبریدی و برقی، گسترش زیرساخت‌های لازم و استفاده از فناوری‌های کاهش مصرف سوخت باید به‌عنوان راهبرد بلندمدت دنبال شود.
آقای رئیس‌جمهور! قبل از اینکه دست در جیب مردم کنید، دست در ساختارهای ناکارآمد، رانت‌ها و شبکه‌های فساد ببرید.
۳. چرا به مردم ریالی حقوق می‌دهید و دلاری کالا می‌فروشید؟
یکی دیگر از مسائل بسیار تلخ اقتصادی، فاصله فزاینده میان درآمد مردم و هزینه‌های زندگی است.
واقعاً چرا حقوق کارمند و کارگر با سرعتی بسیار کمتر از هزینه‌های زندگی افزایش پیدا می‌کند؟ اگر افزایش حقوق در حد ۲۰ درصد باشد، اما هزینه‌های ضروری خانوار چندین برابر رشد کند، این فاصله را چه کسی باید جبران کند؟
وقتی قیمت مسکن، اجاره‌بها، مواد غذایی، دارو، پوشاک و خدمات افزایش پیدا می‌کند، حقوق‌بگیر چگونه باید زندگی خود را اداره کند؟ آیا مسئولان می‌توانند با همین میزان افزایش حقوق، زندگی یک خانواده را اداره کنند؟
نمی‌شود از کارمند انتظار داشت با حقوق ثابت، هر روز با قیمت‌های متغیر و بعضاً افسارگسیخته بازار کنار بیاید.
افزایش حقوق باید با توجه به نرخ تورم واقعی، سبد معیشت خانوار و قدرت خرید مردم تعیین شود. همچنین باید برای اقشار آسیب‌پذیر، بازنشستگان و حداقل‌بگیران حمایت‌های مؤثر و هدفمند در نظر گرفته شود.
اگر دولت توان افزایش متناسب حقوق‌ها را ندارد، باید صادقانه توضیح دهد و در مقابل، برای کنترل قیمت‌ها، کاهش هزینه‌های ضروری و حمایت از معیشت مردم برنامه عملی ارائه کند.
مردم نمی‌توانند هر سال فقیرتر شوند و در مقابل، مسئولان صرفاً با ارائه آمارهای رسمی از بهبود شرایط سخن بگویند.
۴. اقتصاد کشور را از مردم یاد بگیرید؛ نه اینکه همیشه از جیب مردم هزینه کنید!
ما منکر ضرورت اصلاحات اقتصادی نیستیم؛ اما سؤال اساسی این است که اصلاحات از کجا باید آغاز شود و هزینه آن را چه کسی باید بپردازد؟
چرا همیشه اصلاحات از جیب مردم آغاز می‌شود؟ چرا کسی سراغ رانت‌های بزرگ، انحصارها، فسادهای سازمان‌یافته، امضاهای طلایی و موانع کسب‌وکار نمی‌رود؟
مردم ایران اتفاقاً بسیار هوشمند و باتجربه‌اند. اگر مسئولان صادقانه با مردم گفت‌وگو کنند، خواهند دید که خود مردم راه‌حل‌های بسیاری برای مشکلات کشور دارند. از مردم یاد بگیرید که چگونه می‌توان اقتصاد را مدیریت کرد.
اگر بازرگان بتواند بدون هزاران مانع اداری و مقررات متغیر فعالیت کند، اگر تولیدکننده گرفتار بروکراسی فرسایشی نباشد، اگر سرمایه‌گذار امنیت سرمایه‌گذاری داشته باشد، اگر جلوی رانت و فساد گرفته شود و اگر منابع کشور به‌جای شبکه‌های برخوردار به سمت تولید و اشتغال هدایت شود، بخش بزرگی از مشکلات حل خواهد شد.
راه نجات اقتصاد کشور، فشار بیشتر بر مردم نیست؛ راه نجات، اصلاح ساختارها، مبارزه با فساد، حمایت از تولید و باز کردن میدان برای فعالیت سالم اقتصادی است.
۵. تصمیمات اقتصادی را با دقت، تدبیر و نگاه اجتماعی اتخاذ کنید!
اول: قبل از هر تصمیم اقتصادی که مستقیماً بر زندگی مردم تأثیر می‌گذارد، آثار اجتماعی و معیشتی آن را دقیق بررسی کنید. تصمیمی که روی کاغذ اقتصادی به نظر می‌رسد، ممکن است در زندگی واقعی میلیون‌ها نفر بحران ایجاد کند.
دوم: گروهی مستقل و میدانی از کارشناسان اقتصادی، نمایندگان اصناف، کارگران، بازنشستگان و اقشار مختلف مردم تشکیل دهید تا پیش از تصویب تصمیمات مهم، نظر آنان شنیده شود.
سوم: اطرافیان خود را به رعایت حرمت مردم ملزم کنید. هر مسئولی که پشت تریبون قرار می‌گیرد باید بداند با مردمی سخن می‌گوید که صاحبان اصلی این کشور هستند. ادبیات تحقیرآمیز و توجیه‌گرانه، نه مشکل اقتصادی را حل می‌کند و نه اعتماد عمومی را تقویت.
چهارم: برنامه‌ای فوری و زمان‌بندی‌شده برای مهار تورم، کنترل بازار کالاهای اساسی، مسکن و اجاره‌بها ارائه دهید. مردم باید بدانند دولت برای کاهش فشار اقتصادی چه برنامه‌ای دارد و چه زمانی نتیجه آن را خواهند دید.
پنجم: با مردم صادق باشید. اگر مشکلی وجود دارد، آن را پنهان نکنید؛ اما به جای انتقال نگرانی به جامعه، راه‌حل و برنامه عملی ارائه دهید.
ششم: در انتصاب‌ها و تصمیم‌گیری‌ها از مدیرانی استفاده کنید که با واقعیت زندگی مردم آشنا هستند، نه کسانی که فقط از پشت میز و در جلسات رسمی درباره معیشت جامعه اظهارنظر می‌کنند.
۶. مردم را دریابید؛ سرمایه اجتماعی کشور را با تصمیمات نادرست آسیب‌پذیر نکنید!
ملت ایران در سخت‌ترین شرایط تاریخی نشان داده است که پای کشور، استقلال و عزت خود می‌ایستد. این مردم در برابر فشارهای خارجی، تحریم‌ها و تهدیدها مقاومت کرده‌اند و بارها ثابت کرده‌اند که قدرت اصلی کشور، همین مردم هستند.
مردم ایران صاحبان اصلی این سرزمین‌اند و هیچ قدرت خارجی نمی‌تواند با فشار و تهدید، اراده یک ملت ریشه‌دار و مقاوم را به زانو درآورد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: مسئولان نباید کاری کنند که مردم علاوه بر تحمل فشار دشمن، ناچار شوند فشار تصمیمات نادرست داخلی را نیز تحمل کنند.
دشمن خارجی یک طرف ماجراست؛ اما بی‌تدبیری، بی‌توجهی به مطالبات مردم و بی‌احترامی به کرامت آنان نیز می‌تواند سرمایه اجتماعی کشور را آسیب‌پذیر کند.
نباید صبر و نجابت مردم را با بی‌تفاوتی اشتباه گرفت. نباید تصور کنیم چون مردم در روزهای سخت کنار کشور ایستاده‌اند، پس می‌توان هر تصمیمی گرفت و هر سخنی درباره آنان بر زبان آورد. اتفاقاً هرچه مردم وفادارتر و فداکارترند، مسئولیت مسئولان در قبال آنان سنگین‌تر است.
سخن پایانی؛ آقایان دولتی، مردم را خسته نکنید!
مردم ایران از شما انتظار ندارند همه مشکلات تاریخی کشور را حل کنید؛ فقط انتظار دارند زندگی‌شان را بیش از این به مخاطره نیندازید.
این مردم برای انقلاب، استقلال، امنیت و سربلندی ایران هزینه داده‌اند. سزاوار نیست امروز در تأمین نیازهای اولیه زندگی خود درمانده شوند و بعد هم از زبان برخی مسئولان، سخنان تلخ و تحقیرآمیز بشنوند.
مراقب باشید؛ مردم را خسته نکنید. با مردم نجیبانه سخن بگویید، در تصمیم‌گیری‌ها زندگی آنان را ببینید و به جای گران کردن مداوم کالاها، سراغ رانت‌خواران، مفسدان و ساختارهای ناکارآمد بروید.
اگر جلوی فساد و رانت گرفته شود، اگر تولید و تجارت مردم از بند موانع غیرضروری آزاد شود و اگر مسئولان خود را خادم مردم بدانند، ظرفیت‌های این کشور برای ساختن ایرانی آباد و مقتدر بسیار فراتر از آن چیزی است که امروز در عمل مشاهده می‌کنیم.
این مردم همان مردمی هستند که در سخت‌ترین روزها میدان را خالی نکردند. مهر ولایت‌مداری و وفاداری به ایران بر پیشانی بسیاری از آنان نقش بسته است.
امان از برخی تصمیمات و رفتارهای داخلی که می‌تواند دل همین مردم ولایت‌مدار، صبور، انقلابی و وفادار را بشکند!
مردم را دریابید؛ این مردم ولی‌نعمتان مسئولان و صاحبان اصلی این نظام‌اند و خدمت به آنان، بزرگ‌ترین وظیفه دولت است.
.................
پایان پیام/