روایت گاردین از بازسازی مساجد مسلمانان با کمک هندوها و سیک‌ها

عصر قم - در حالی که جدایی پاکستان و هند در سال ۱۹۴۷ پس از استعمار و سیطرۀ انگلیس، صدها مسجد را در پنجاب متروکه یا ویران کرد، شماری از سیک‌ها و هندوهای این منطقه اکنون با اهدای زمین و تأمین هزینه‌های ساخت‌وساز، به احیای این اماکن عبادی کمک می‌کنند؛ تلاشی مشترک که به گفته گاردین، زمینه تازه‌ای برای همزیستی پیروان ادیان مختلف در روستاهای هند فراهم کرده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ روزنامه گاردین در گزارشی از ایالت پنجاب هند، به تلاش مشترک مسلمانان، سیک‌ها و هندوها برای بازسازی مساجد متروکه و احیای مراکز عبادی مسلمانان پرداخت و نوشت که شماری از روستاییان غیرمسلمان طی سال‌های اخیر با اهدای زمین، مصالح ساختمانی و کمک‌های مالی، زمینه بازگشایی این مساجد را فراهم کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، گاجو خان، مردی ۸۷ ساله از روستای جاکیوال در منطقه فتحگر صاحب پنجاب، امیدوار است پیش از پایان عمر خود، بار دیگر صدای اذان را در روستایش بشنود. او که در کودکی شاهد خشونت‌های فرقه‌ای زمان تجزیه هند در سال ۱۹۴۷ بوده است، می‌گوید همسایگان سیک او و برادرانش را از خشونت‌ها پناه دادند؛ در حالی که والدینش در زادگاهشان کشته شدند. اکنون بازسازی مسجد روستا با مشارکت مالی و عملی سیک‌ها و هندوهای محلی در حال انجام است؛ اقدامی که امکان برگزاری نماز برای ۱۸ خانواده مسلمان ساکن این روستا را فراهم می‌کند.
گاردین در ادامه به نقش بی‌بی راجیندر کائور، بانوی ۷۷ ساله سیک، اشاره کرد که نوه خود را به اهدای بخشی از زمین کشاورزی خانواده برای ساخت مسجد ترغیب کرد. او با تأکید بر اینکه مسلمانان روستا مکانی برای عبادت نداشتند و ناچار بودند برای اقامه نماز به روستایی در فاصله چهار کیلومتری بروند، گفت: «هیچ کاری بهتر از این نیست که برای کسی مکانی جهت عبادت فراهم کنید.» به گفته او، این اقدام همچنین تلاشی برای التیام زخم‌های ناشی از خون‌ریزی‌های گذشته در این سرزمین بود.
این گزارش با اشاره به پیامدهای استقلال هند و پاکستان در سال ۱۹۴۷ می‌افزاید که تقسیم پنجاب میان هند و پاکستان با خشونت‌های گسترده فرقه‌ای و مهاجرت اجباری همراه شد و بخش شرقی این منطقه، که در قلمرو هند قرار گرفت، تقریباً از جمعیت مسلمان خود خالی شد.
در پی این تحولات، صدها مسجد روستایی متروکه، تخریب یا به محل نگهداری دام و انبار تبدیل شدند؛ اما طی حدود یک دهه گذشته، شماری از جوامع سیک و هندو برای احیای این اماکن عبادی پیش‌قدم شده‌اند و حتی در روستاهایی که مسلمانان ساکن نیستند، از نمازگزاران و روحانیون مسلمان مناطق همجوار برای حضور در مساجد بازسازی‌شده دعوت کرده‌اند.
در روستای پوناوال در منطقه سنگرور، جاسپال شارما، از خانواده‌ای هندو و متعلق به سنت روحانیت این آیین، زمینی را برای ساخت مسجد اهدا کرد و هم‌زمان با افتتاح آن در ماه فوریه، ضیافتی برای اهالی روستا ترتیب داد. او با اشاره به اینکه تنها شمار اندکی از خانوارهای این روستا مسلمان هستند، گفت ساخت مسجد وظیفه‌ای در قبال همسایگان بوده است. شارما افزود که هندوها و سیک‌ها نیز در این اقدام مشارکت کردند؛ برخی پول اهدا کردند و برخی دیگر آجر و سیمان در اختیار سازندگان قرار دادند.
گاردین همچنین از تجربه روستای عُمَرپورا در منطقه مالِرکوتلا یاد می‌کند؛ جایی که سوخجینْدر سینگ پَندِر و برادرش در بازسازی یک مکان عبادی مسلمانان مشارکت کردند. پندر با اشاره به مناسبات نزدیک میان همسایگان مسلمان و سیک گفت عید فطر و جشن گورپورب، از مناسبت‌های مهم آیین سیک، با شور و مشارکت دو جامعه برگزار می‌شود.
او با تأکید بر ریشه‌دار بودن سنت‌های فرهنگی مشترک در تاریخ پنجاب، به باور رایج درباره نقش حضرت میاں میر، عارف صوفی قرن شانزدهم، در گذاشتن سنگ بنای معبد طلایی سیک‌ها در امریتسار اشاره کرد.
در پایان این گزارش آمده است که با الهام از تلاش‌های مولانا حبیب‌الرحمن ثانی لودیانوی، امام پیشین ایالت پنجاب، غیرمسلمانان در طول ۹ سال گذشته در بازسازی بیش از ۱۶۵ مسجد مشارکت داشته‌اند. مولانا محمد عثمان رحمانی لودیانوی، امام کنونی پنجاب که در سال ۲۰۲۱ جانشین پدرش شد، نیز با اشاره به شکاف‌های برجای‌مانده از تجزیه هند گفت: «تجزیه، بافت طبیعی پنجاب را از هم گسست.» او در عین حال تأکید کرد که با وجود قطبی‌شدن فضای مجازی، مردم عادی در روستاها همچنان یکدیگر را حمایت و از هم محافظت می‌کنند.
...............
پایان پیام