«تا روشنایی»؛ روایت همسر شیخ زکزاکی از تاریخ نهضت اسلامی نیجریه

عصر قم - کتاب «تا روشنایی؛ زندان‌نوشتِ همسر شیخ زکزاکی درباره نهضت اسلامی نیجریه» نوشته زینت ابراهیم، با روایت تجربه‌های شخصی نویسنده از زندان، مبارزه و زندگی در کنار شیخ ابراهیم زکزاکی، به بازخوانی مستند تاریخ نهضت اسلامی در غرب آفریقا می‌پردازد؛ اثری که انتشارات سوره مهر با ترجمه دفتر هنر و ادبیات بیداری و تدوین و تنظیم معصومه رامهرمزی منتشر کرده است.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا ، کتاب «تا روشنایی» نوشته همسر شیخ زکزاکی درباره نهضت اسلامی و زندان در نیجریه است. زینت ابراهیم، همسر شیخ ابراهیم زکزاکی، روایتی از تاریخ نهضت اسلامی در غرب آفریقاست که با تکیه بر تجربه‌های شخصی نویسنده، فراز و فرودهای این جنبش و بخشی از تاریخ معاصر نیجریه را بازگو می‌کند.
کتاب «تا روشنایی» از آثاری است که تاریخ یک جنبش اسلامی را از دریچه تجربه‌های زیسته یکی از چهره‌های همراه آن روایت می‌کند. زینت ابراهیم، نویسنده این اثر، از آغاز شکل‌گیری نهضت اسلامی نیجریه در کنار شیخ ابراهیم زکزاکی حضور داشته و در عرصه تبلیغ و ترویج اندیشه‌های این جنبش و سامان‌دهی فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای آن نقش‌آفرین بوده است.
وجه متمایز این کتاب، روایت تاریخ نهضت اسلامی نیجریه از زبان زنی است که علاوه بر همراهی با شیخ زکزاکی در مسیر مبارزه و فعالیت‌های اجتماعی، تجربه بازداشت، زندان، فشارهای سیاسی و شهادت فرزندانش را نیز از سر گذرانده است. زینت ابراهیم نگارش این اثر را در دوران زندان آغاز کرده و در مقدمه کتاب با اشاره به شرایط دشوار نگارش، می‌نویسد: «این مطالب را در زندان می‌نویسم.»
«تا روشنایی» نه یک تاریخ شفاهی صرف است و نه زندگی‌نامه‌ای متعارف؛ بلکه تاریخچه‌ای گزیده، مستند و موجز از نهضت اسلامی در غرب آفریقا به شمار می‌رود که تلاش می‌کند بخشی از رویدادها، شخصیت‌ها و تجربه‌های کمتر روایت‌شده این جنبش را ثبت کند. نگارش این کتاب از آن جهت اهمیت دارد که نویسنده، خود از نزدیک در جریان شکل‌گیری و گسترش نهضت حضور داشته و روایتش برآمده از تجربه مستقیم او از تحولات این جریان است.
زینت ابراهیم در این اثر، ضمن بازگویی بخش‌هایی از زندگی مشترک خود با شیخ زکزاکی، به فعالیت‌های تبلیغی و فرهنگی نهضت نیز می‌پردازد؛ فعالیت‌هایی که برگزاری کنفرانس‌ها و سمینارها و مدیریت تولیدات نمایشی و سینمایی را دربرمی‌گیرد. از این منظر، کتاب افزون بر پرداختن به تجربه‌های شخصی نویسنده، تصویری از ابعاد فرهنگی و اجتماعی یک جنبش اسلامی در نیجریه ارائه می‌دهد.
در بخش‌هایی از کتاب، خاطرات شخصی نویسنده از زندگی با شیخ زکزاکی و لحظات دشوار و سرنوشت‌ساز این مسیر روایت شده است. یکی از این بخش‌ها به خاطره دیدار زینت ابراهیم و فاطمه با شیخ زکزاکی در زندان سُکُّتُو اختصاص دارد؛ دیداری که در جریان آن، شیخ زکزاکی با تأکید بر جایگاه زینت در زندگی خود، به او اطمینان می‌دهد که در صورت حضور او در میان زنان جهان، فرد دیگری را برای ازدواج انتخاب نخواهد کرد. این روایت، وجهی شخصی و عاطفی به کتاب می‌بخشد و در کنار روایت مبارزه و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی، تصویری از زندگی خانوادگی این چهره مذهبی ارائه می‌کند.
یکی از کارکردهای مهم «تا روشنایی»، ثبت خاطرات و تجربه‌هایی است که می‌توانند در شناخت تحولات معاصر نیجریه و تاریخ نهضت اسلامی این کشور نقش داشته باشند. این اثر می‌کوشد با پیوند دادن تاریخ یک جنبش به روایت‌های شخصی یکی از همراهان اصلی آن، از فراموشی بخشی از تجربه‌های تاریخی جلوگیری کند و زمینه‌ای برای شناخت دقیق‌تر زمینه‌ها و پیامدهای این جریان فراهم آورد.
کتاب «تا روشنایی» به قلم زینت ابراهیم، با ترجمه دفتر هنر و ادبیات بیداری و تدوین و تنظیم معصومه رامهرمزی، از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شده است. این کتاب در ۱۸۸ صفحه در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.