عصر قم - ما مسلمانان، اعم از شیعه و سنی، معتقدیم که بر طبق آیات قرآن و سیره رسول خدا (ص)، نفرین در فرهنگ اسلامی وجود دارد. اما این نکته مهم است که ملاحظه کنیم مدار و محک «نفرین» کجاست؟
خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت (ع) ـ ابنا: مسأله نفرین علاوه بر روایات، در آیات قرآنی نیز مطرح شده است: ألا لعنه الله علی الظالمین رحمهما الله(۱) «همانا لعنت خدا بر ستمگران باد». فبما نقضهم میثاقهم لعناهم و جعلنا قلوبهم قاسیه… رحمهما الله(۲) «پس به [سزای] پیمان شکستنشان لعنتشان کردیم و دلهایشان را سخت گردانیدیم». إن الله لعن الکافرین و أعد لهم سعیرا رحمهما الله(۳) «خدا کافران را لعنت کرده و برای آنها آتش فروزانی آماده کرده است». إن الذین یؤذون الله و رسوله لعنهم الله فی الدنیا و الآخره و… رحمهما الله(۴) «بی گمان، کسانی که خدا و پیامبر او را آزار می رسانند، خدا آنان را در دنیا و آخرت لعنت کرده و برایشان عذابی خفت آور آماده ساخته است».
همچنین در آیات دیگر قرآن، خداوند کسانی را که تهمت ناروا به زنان پاکدامن میزنند [نور، آیه [۲۳، قوم عاد را که حتی خداوند مرگ برای آنان خواسته است [هود، آیه [۶۰، فرعونیان [هود، آیه ۹۹- قصص، آیه [۴۲ برخی از قوم یهود [نساء، آیه [۴۶، منافقان [توبه، آیه [۶۸ و مشرکان را [فتح، آیه [۶ و… لعن کرده و آنها را نفرین نموده است.
روایات گوناگونی نیز از حضرت رسول (ص) وارد شده است که با لحنهای گوناگون، افرادی را لعن فرموده و آنها را با این واژه نفرین کرده است از جمله: خورنده ربا، موکّل و شاهدین و کاتبین ربا،(۵) کسی که میان مادر و فرزندش جدایی بیندازد،(۶) مردی را که لباس زن بپوشد(۷) و… اتفاقاً این سه روایت که در اینجا مطرح شد، از طریق اهل سنت نقل شده و در کتب روایی اهل سنت آمده است.
بنابراین، ما مسلمانان، اعم از شیعه و سنی، معتقدیم که بر طبق آیات قرآن و سیره رسول خدا (ص)، نفرین در فرهنگ اسلامی وجود دارد. اما این نکته مهم است که ملاحظه کنیم مدار و محک «نفرین» کجاست؟ با توجه به آیات قرآن و روایات نقل شده از رسول خدا (ص)، برخی از افراد که مرتکب گناه بسیار بزرگ شده، با کردار ناپسند خود جامعه و نظام و کیان اسلامی را چه از لحاظ اخلاقی چه از حیث اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به خطر انداخته، نسبت به پیامبر خدا (ص) و رسالت او بیادبی و دشمنی میکنند مستحق نفرین میباشند.
بنابراین، در امور مهم و کلان، هیچ ایرادی ندارد که تخلف کننده، نفرین و لعن شود. اما در امور غیر مهم و جزئی که لطمهای به مسائل اخلاقی، اجتماعی و سیاسی جامعه اسلامی نمیزند و همچنین نسبت به برخی افراد همچون مؤمنان و دوستان نفرین نهی و منع شده است. ازاینرو، برخی روایات که نفرین را امری حَسَن و جایز تلقی کرده است، مقصود نفرین به افراد خاص و مرتکبان خطاهای بزرگ و اجتماعی میباشد.(۸)
۱. هود/. ۱۸.
۲. مائده/. ۱۳.
۳. احزاب/. ۶۴.
۴. احزاب/. ۵۷.
۵. میزان الحکمه، ج ۸، ص ۵۰۸، ح. ۱۷۹۶۲.
۶. همان، ح. ۱۷۹۶۳.
۷. همان، ص ۵۰۹، ح. ۱۷۹۶۵.
۸. بحارالانوار، ج ۷۲، باب ۱۰۶ و. ۱۰۷.