عصر قم - آیین بزرگداشت پنجمین سالگرد ارتحال علامه حسن‌زاده آملی با حضور اساتید، پژوهشگران و شخصیت‌های علمی و فرهنگی در قم برگزار شد و سخنرانان این همایش بر ضرورت گسترش فلسفه و عرفان اسلامی و معرفی میراث علمی علامه در عرصه بین‌المللی تأکید کردند.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا ، آیین بزرگداشت پنجمین سالگرد ارتحال علامه حسن‌زاده آملی، امروز در تالار قدس مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) قم برگزار شد. در این همایش، جمعی از اساتید و پژوهشگران حوزه فلسفه و عرفان اسلامی، ابعاد مختلف شخصیت علمی و معنوی علامه حسن‌زاده آملی و نسبت اندیشه‌های فلسفی و عرفانی با نیازهای فکری و تمدنی جامعه را بررسی کردند.
حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی مهدوی‌پور، نماینده ولی‌فقیه در آفریقا، با اشاره به گسترش گرایش به معنویت و عرفان در جهان، تأکید کرد: عرفان اسلامی ظرفیتی عمیق برای پاسخ‌گویی به نیاز انسان معاصر به خودشناسی، خداشناسی و تعالی روحی دارد، اما اندیشه‌های بزرگانی همچون علامه حسن‌زاده آملی به‌درستی در عرصه بین‌المللی معرفی نشده است.
وی با اشاره به تجربه‌های خود در کشورهای مختلف، از استقبال گسترده مردم و دانشگاهیان از مباحث معنوی سخن گفت و افزود: برای بهره‌گیری از این ظرفیت، باید معارف عرفانی اسلام را با زبانی ساده و متناسب با نیازهای مخاطبان جهانی تبیین کرد، استادان آگاه پرورش داد و زمینه آشنایی نسل جوان و علاقه‌مندان به معنویت را با آموزه‌های اصیل اسلامی فراهم ساخت.
تأکید بر امتداد تمدنی فلسفه اسلامی
حجت‌الاسلام والمسلمین علی امینی‌نژاد، استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم و گرداننده میزگرد تخصصی همایش، با تأکید بر نگاه تمدنی رهبر شهید انقلاب به علوم عقلی، فلسفه اسلامی، به‌ویژه حکمت متعالیه، را از پایه‌های شکل‌گیری علوم انسانی اسلامی دانست و بر ضرورت حضور مؤثر فلسفه در عرصه‌های علمی و اجتماعی تأکید کرد.
وی فلسفه را از نیازهای اساسی حوزه‌های علمیه و پشتوانه‌ای برای دفاع عقلانی از باورهای دینی دانست و خاطرنشان کرد که علوم عقلی باید از محدوده مباحث نظری فراتر بروند و در عرصه‌های تمدن‌ساز امتداد عملی پیدا کنند.
آیت‌الله حسن رمضانی، استاد فلسفه و عرفان و از شاگردان علامه حسن‌زاده آملی، با اشاره به شخصیت علمی و اجتماعی علامه، بر دلسوزی وی نسبت به انقلاب و جامعه تأکید کرد.
وی همچنین با نقل خاطراتی از دیدارهای خود با رهبر شهید انقلاب، به تبیین نگاه ایشان به عرفان نظری و عملی پرداخت و یادآور شد که در کنار مطالعه مباحث نظری عرفان، تهذیب نفس و حرکت معنوی باید مورد توجه قرار گیرد.
آیت الله رمضانی همچنین بر ضرورت ثبت و انتشار دقیق خاطرات و سخنان بزرگان حوزه فلسفه و عرفان تأکید کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیدیدالله یزدان‌پناه، استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم و عضو مجمع عالی حکمت اسلامی، با اشاره به ارادت علامه حسن‌زاده آملی به رهبر شهید انقلاب، بر ضرورت پیوند میان فلسفه اسلامی و مسائل عینی جامعه تأکید کرد.
وی فلسفه را از پایه‌های اساسی معارف دینی و از پشتوانه‌های فکری حوزه علمیه دانست و تصریح کرد که حکمت اسلامی باید در عرصه‌هایی همچون علوم انسانی، حکمرانی، فرهنگ، سیاست‌گذاری و مسائل اجتماعی نقش‌آفرین باشد.
استاد یزدان‌پناه همچنین بر ضرورت عبور از مباحث صرفاً نظری و بهره‌گیری از ظرفیت فلسفه برای تمدن‌سازی تأکید کرد.
تأکید بر معرفی جهانی میراث عرفانی اسلام
همایون همتی، دیپلمات سابق و استاد دانشگاه، با اشاره به خاطرات خود از دیدار با علامه حسن‌زاده آملی، تواضع، ادب و جامعیت علمی وی را از ویژگی‌های برجسته این عالم دانست و از کمبود ترجمه آثار او به زبان‌های اروپایی انتقاد کرد.
وی با اشاره به ظرفیت اندیشه‌های ابن‌عربی و مولانا برای پژوهش در محافل علمی غرب، بر ضرورت گسترش ترجمه و معرفی میراث عرفانی اسلام تأکید کرد.
همتی همچنین با هشدار درباره جریان‌های شبه‌عرفانی و برخی قرائت‌های نادرست از معنویت، آگاه‌سازی جوانان و معرفی عقلانی عرفان اصیل اسلامی را ضروری دانست.
رونمایی از سه اثر در حوزه فلسفه و عرفان اسلامی
در بخش پایانی این آیین، سه اثر در حوزه فلسفه، عرفان و اندیشه‌های علامه حسن‌زاده آملی رونمایی شد.
کتاب «تحفه‌الحکیم» اثر مرحوم علامه محمدباقر ساعدی خراسانی، از استادان فلسفه و عرفان مشهد، نخستین اثر رونمایی‌شده بود که به‌تازگی از سوی انتشارات مجمع عالی حکمت اسلامی منتشر شده است.
همچنین ترجمه عربی کتاب «دروس معرفت‌النفس» اثر علامه حسن‌زاده آملی که پیش از انقلاب به زبان فارسی تدریس و منتشر شده بود، معرفی شد. این اثر به‌تازگی به همت جمعی از ارادتمندان علامه در لبنان به زبان عربی ترجمه و منتشر شده است.
کتاب «آشنایی با مبانی عرفان و تصوف اسلامی» نیز که مجموعه درس‌گفتارهای استاد حسن رمضانی، از شاگردان علامه حسن‌زاده آملی، است، سومین اثر رونمایی‌شده در این مراسم بود. این کتاب از سوی انتشارات آوای توحید تدوین و منتشر شده است.
این همایش با هدف بازخوانی ابعاد مختلف میراث علمی و معنوی علامه حسن‌زاده آملی و تأکید بر ضرورت تداوم پژوهش، آموزش و معرفی اندیشه‌های فلسفی و عرفانی اسلام برگزار شد.