عصر قم - دکتر دانشور نیلو حماسه بدرقه میلیونی رهبر شهید را نقطه عطفی در بازآفرینی انسجام ملی و شکست جنگ روایتها دانست و تأکید کرد: ماندگاری این سرمایه اجتماعی، در گرو تبیین عمیق ابعاد فکری، فرهنگی و تمدنی آن و بهرهگیری از ظرفیت هنر و رسانه برای انتقال این میراث است.
دکتر یوسف دانشور نیلو، عضو هیأت علمی گروه کلام و فلسفه دین مؤسسه امام خمینی(ره) در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، با تبیین آثار حماسه بدرقه میلیونی رهبر شهید بر انسجام ملی، اظهار داشت: ریشه این انسجام را باید در احیای دوباره پیام اصیل انقلاب اسلامی و خنثی شدن بخش مهمی از عملیات روانی و جنگ نرم دشمن جستوجو کرد. شهادت رهبر شهید بسیاری از روایتهای تحریفشده درباره شخصیت ایشان و حقیقت انقلاب اسلامی را بیاعتبار ساخت و زمینه همگرایی دوباره اقشار مختلف جامعه را فراهم آورد.
وی با اشاره به مسیر ترسیمشده از سوی امام خمینی(ره) افزود: امام راحل راهی کاملاً متفاوت از مسیر طاغوت پیش روی ملت ایران گشود و مردم نیز با پذیرش گسترده این دعوت، انسجامی کمنظیر را حول آرمانهای انقلاب اسلامی شکل دادند؛ اما در ادامه، دشمنان با بهرهگیری از رسانهها، ابزارهای جنگ نرم و تهاجم فرهنگی، کوشیدند این همبستگی را تضعیف کرده و ذهنیت جامعه را نسبت به انقلاب و رهبران آن تغییر دهند.
دکتر دانشور نیلو ادامه داد: شهادت رهبر شهید بخش قابل توجهی از این تلاشها را خنثی کرد؛ زیرا بسیاری از افرادی که تحت تأثیر تبلیغات قرار گرفته بودند، پس از مشاهده سبک زندگی، سادهزیستی و ویژگیهای شخصیتی ایشان، دریافتند تصویری که سالها از سوی رسانههای معاند ارائه شده بود، با واقعیت فاصله فراوان دارد.
وی خاطرنشان کرد: کم نبودند کسانی که پس از شهادت رهبر شهید اذعان کردند تصور میکردند ایشان در فضایی کاملاً اشرافی، امنیتی و دور از مردم زندگی میکند، اما مشاهده واقعیت زندگی ایشان، بسیاری از پیشداوریها و سوءبرداشتها را از میان برد. این تحول نشان داد که شهادت ایشان توانست عملیات رسانهای دشمن برای مخدوش کردن چهره انقلاب اسلامی و رهبران آن را تا حد زیادی بیاثر کند.
عضو هیأت علمی گروه کلام و فلسفه دین مؤسسه امام خمینی با اشاره به حضور گسترده مردم در مراسم تشییع تصریح کرد: این بدرقه عظیم که از جهات مختلف کمنظیر و حتی بیسابقه بود، جلوهای از بازسازی انسجام ملی به شمار میآید؛ انسجامی که از یک سو نتیجه خنثی شدن عوامل تفرقهافکن و از سوی دیگر حاصل یادآوری دوباره حقیقت و پیام زنده انقلاب اسلامی بود.
وی افزود: شهادت رهبر شهید، تعهد نیروهای وفادار به انقلاب را عمیقتر و مستحکمتر کرد و در عین حال، بسیاری از کسانی را که ذهن آنان بر اثر تبلیغات دشمنان دچار ابهام و شبهه شده بود، به بازنگری در قضاوتهای خود واداشت؛ ازاینرو طبیعی است که حاصل چنین رخدادی، تقویت همبستگی و انسجام ملی باشد.
دکتر دانشور نیلو در ادامه با اشاره به وظیفه نهادهای فرهنگی در ماندگار کردن این حماسه، اظهار داشت: نخستین مسئولیت این نهادها، درک صحیح عظمت و ابعاد این حادثه است. بسیاری از رخدادهای بزرگ تاریخی، به دلیل نزدیکی زمانی، در همان مقطع بهدرستی شناخته نمیشوند و گذر زمان ابعاد واقعی آنها را آشکار میکند؛ اما از نهادهای فرهنگی انتظار میرود با بصیرت، دقت و تحلیل عمیق، زودتر از دیگران اهمیت چنین وقایعی را دریابند.
عضو هیأت علمی گروه کلام و فلسفه دین مؤسسه امام خمینی تأکید کرد: نهادهای فرهنگی نباید به ثبت ظواهر حادثه بسنده کنند، بلکه باید لایههای فکری، فرهنگی، اجتماعی و تمدنی آن را استخراج و تحلیل کرده و در اختیار جامعه قرار دهند تا این رخداد به سرمایهای ماندگار در حافظه تاریخی ملت تبدیل شود.
وی با اشاره به راهپیمایی عظیم اربعین بهعنوان نمونهای از ظرفیتهای مغفول فرهنگی گفت: اربعین یکی از بزرگترین رخدادهای فرهنگی، ایمانی و تمدنی جهان اسلام است، اما هنوز نتوانستهایم آنگونه که شایسته است، ابعاد معرفتی، فرهنگی و اجتماعی آن را برای افکار عمومی تبیین کنیم. این تجربه نشان میدهد که صرف وقوع یک حادثه بزرگ، ضامن ماندگاری آن در حافظه تاریخی نیست، بلکه نیازمند روایت، تحلیل و بازتولید مستمر فرهنگی است.
عضو هیأت علمی گروه کلام و فلسفه دین مؤسسه امام خمینی افزود: درباره حماسه بدرقه رهبر شهید نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. این رخداد ظرفیتهای فراوانی برای تولید اندیشه، روایت، هنر و ادبیات دارد و اگر نهادهای فرهنگی به اهمیت آن واقف باشند، باید با برنامهریزی بلندمدت همه ابعاد این واقعه را شناسایی، مستندسازی و برای نسلهای آینده بازآفرینی کنند.
دکتر دانشور نیلو بهرهگیری از هنر را مهمترین ابزار انتقال این میراث دانست و تصریح کرد: انتقال چنین حوادثی تنها با گزارشهای تاریخی و اسناد مکتوب امکانپذیر نیست؛ بلکه باید از ظرفیتهای سینما، مستند، ادبیات، شعر، هنرهای تجسمی، روایتهای رسانهای و دیگر قالبهای هنری برای انتقال پیام این حماسه به ذهن و قلب مخاطبان بهره گرفت.
وی در پایان تأکید کرد: این حادثه هنوز پایان نیافته و آثار و پیامدهای آن همچنان در حال شکلگیری است؛ ازاینرو نهادهای فرهنگی باید با شناخت دقیق این واقعیت، احساس مسئولیت کرده و با استفاده از همه ظرفیتهای علمی، رسانهای و هنری، این حماسه را به بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی نسلهای آینده تبدیل کنند.