عصر قم - انگیزهٔ مؤلف در این اثر، صورتبندیِ فلسفهٔ تاریخ اسلامی بر پایه گفتمان رهبر شهید انقلاب است؛ پژوهشی که نشان میدهد تاریخ، نه رخدادی تصادفی، بلکه عرصهی پیوندِ سنن الهی، هدایت قرآنی و حرکت تمدنسازِ انسان است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، کتاب « فلسفه التاریخ عند السید الخامنئی» ( فلسفه تاریخ در اندیشه آیت الله خامنه ای) به قلم دکتر شادی علی ، گامی نو در ترسیم قانون مندی، غایت مداری و رویکرد توحیدی به تحولات بشری از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی است. نویسنده در این اثر تلاش می کند نشان دهد که تاریخ در قرائت اسلامی، نه زنجیره ای از حوادث اتفاقی و مادی، بلکه بستر پویای تجلی سنن الهی و اراده تمدن ساز انسان است .
دکتر شادی علی، از پژوهشگران شیعه عراقی و دانش آموخته دانشگاه اسلامی لبنان (الجامعه الاسلامیه فی لبنان) است. وی افزون بر تحصیلات دانشگاهی، سابقه تحصیل در حوزه علمیه نجف اشرف را نیز در کارنامه دارد و پیش از این، کتابی در حوزه نظام آموزشی قدیم عراق به رشته تحریر درآورده است. نویسنده چنان که خود در مقدمه کتاب اشاره کرده، این کتاب را توصیه دبیرکل سابق حزب الله لبنان، شهید سید حسن نصرالله تألیف کرده و اثر را نیز به روح مطهر ایشان تقدیم نموده است. وی در نگارش این اثر از منابع متنوعی به زبان های فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی بهره برده است .
نویسنده کتاب، دکتر شادی علی، کار خود را با یک پرسش محوری درباره جایگاه پروژه تمدن اسلامی در بستر تاریخ آغاز می کند و به این می پردازد که چگونه تاریخ می تواند از یک « ماده درسی» ، به « روش فهم و عمل» تبدیل شود. او معتقد است که درک «سنن الهی» در تاریخ، جوهر این پروژه است؛ چرا که تاریخ تنها روایت حوادث نیست، بلکه مسیری آسمانی است که تحت حاکمیت قوانین ثابت الهی قرار دارد و پیوند میان انسان، جامعه، تمدن و دین را آشکار می سازد .
انگیزه محوری مؤلف از نگارش این کتاب، صورت بندی و اثبات یک « فلسفه تاریخ اسلامی» بر پایه گفتمان و اندیشه های حضرت آیت الله العظمی خامنه ای است؛ بدین معنا که نشان دهد در تحلیل ها و منظومه فکری ایشان، تاریخ صرفاً یک سلسله رخداد سیاسی یا تصادفی نیست، بلکه عرصه ای منسجم است که سنن الهی، هدایت قرآنی، اراده انسان و حرکت تمدنی در آن به یکدیگر پیوند می خورند .
ویژگی های ممتاز این اثر
پاسخ به نابسندگیِ نگاههای مادی به تاریخ؛ این کتاب در تلاش است تا با مواجهه با نظریاتی که تاریخ را با چشم مادهگرایی تحلیل میکند، تبیین کند که اساسا فهم صحیح از تاریخ تنها با افزودن نگاه های الهیاتی و الهی محقق میشود.
استخراج نظریه منسجم از دلِ گفتمان دینی معاصر؛ یکی دیگر از ویژگی های این کتاب این است که برخلاف بسیاری از آثاری که بر اساس بیانات رهبر شهید تولید میشود سعی در استخراج نظام مفهومی و نظریه منسجم ایشان از میان عبارت ها است. این برخورد نظاممند با رهبری که همیشه نظام مندی را یکی از ضرورت های تولید اندیشه میدانسته میتواند باب برداشت های سطحی و متعارض از مکتب رهبر شهید را ببندد.
پیوند دادن تاریخ با قرآن؛ این کتاب با مرجعیت دادن به قرآن در تلاش است تا فهم تاریخ را از انحصار مادهگرایی خارج کرده روحانی کند.
تبیین منطق انقلاب و مقاومت؛ این کتاب در حقیقت دفاعی نظری از راه و روش انقلاب اسلامی است. دکتر شادی علی در تلاش است تا اتهام نگاه توهمی به سیاست را از انقلاب زدوده، خط مشی و روش مواجهه خاص انقلاب اسلامی با واقعیت های مسلط جهان امروز را از دریچه سنت های الهی تبیین کند.
ترسیم افق امیدواری در برابر بنبستهای تاریخی؛ این اثر با تکیه بر سنت های الهی قرآنی، به خوبی افق های امید بر پیروزی را به روی طرفداران و اعضای جبهه مقاومت باز میکند. ایمان به سنت های تاریخی قرآن باعث میشود تا پیش آمد های تلخ و شکست های مقطعی امید پیروزی نهایی را از بین نبرده، امکان تولید فرصت از دل تهدید ها را بوجود میآورد.
برآیندِ نهاییِ پژوهش، استقرارِ فلسفهٔ تاریخِ آیت الله خامنه ای بر سه ستونِ بنیادین است:
۱. توحیدِ معرفت شناختی: پیوندِ تمامیِ رخدادهای تاریخی به ارادهٔ الهی و قوانینِ حاکم بر هستی.
۲. فاعلیتِ انسانی: انسان نه مفعولِ تاریخ، بلکه کنشگرِ تمدنی و مسئولِ ساختنِ سرنوشتِ خویش.
۳. قاعده مندیِ سنن: وجودِ قوانینِ عینی و تغییرناپذیرِ الهی که شالودهٔ نهضتِ امت اسلامی بر درکِ آن ها بنا می شود.
در حقیقت در این منظومه، تاریخ از «روایتی کهنه از گذشته» به «برنامه ای برای آینده» و از یک موضوعِ نظری به «روش شناسیِ مقاومت» تبدیل می شود تا آگاهیِ تاریخی، ابزاری کارآمد برای احیای امت و اقامهٔ عدالت باشد.
علاقمندان برای مطالعه رایگان و خرید این کتاب میتوانند به لینک زیر مراجعه کنند:
https://www.academia.edu/144384130