عصر قم - استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت امید و توکل به خداوند در مواجهه با سختی‌ها و مشکلات زندگی، گفت: اساس عالم بر رحمت الهی استوار است و مؤمن با شناخت این حقیقت نباید در هیچ شرایطی از رحمت پروردگار ناامید شود.
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، استاد یدالله یزدان‌پناه در شب دوم مراسم منبر فاطمیه در مسجد الرسول آمل، با موضوع «لزوم امید و توکل در سختی‌ها و شداید»، با اشاره به جایگاه توحید در منظومه معارف دینی اظهار کرد: همه عقاید و دستورات دینی حول محور توحید شکل می‌گیرند و معاد، نبوت، امامت و سایر آموزه‌های دینی با توحید معنا پیدا می‌کنند.
وی با بیان اینکه امید و توکل نیز از جمله مفاهیمی هستند که ریشه در معرفت توحیدی دارند، به آیات قرآن کریم درباره حضرت ابراهیم خلیل‌الرحمان اشاره کرد و افزود: هنگامی که فرشتگان به حضرت ابراهیم بشارت فرزند دادند، ایشان با توجه به شرایط پیری خود، از تحقق چنین امری تعجب کرد؛ اما پاسخ فرشتگان این بود که از رحمت خداوند ناامید نباشد.
استاد یزدان‌پناه با اشاره به آیه ۵۶ سوره حجر و عبارت «وَمَنْ یَقْنَطُ مِنْ رَحْمَهِ رَبِّهِ إِلَّا الضَّالُّونَ» تصریح کرد: مؤمنی که خداوند و حقیقت عالم را شناخته است، نمی‌تواند از رحمت پروردگار مأیوس باشد؛ زیرا اساس عالم بر رحمت الهی استوار شده است.
وی با تبیین تفاوت رحمت رحمانیه و رحمت رحیمیه خداوند گفت: رحمت رحمانیه، رحمتی گسترده است که مؤمن و کافر را دربرمی‌گیرد و همه انسان‌ها از نعمت وجود، روزی و مواهب الهی بهره‌مند هستند؛ اما رحمت رحیمیه، عنایت ویژه‌ای است که خداوند متناسب با ایمان بندگان به مؤمنان عطا می‌کند.
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه اساس رفتار الهی بر رحمت است، خاطرنشان کرد: خداوند در قرآن کریم می‌فرماید «کَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَهَ»؛ یعنی رحمت را بر خود مقرر کرده است. بنابراین، عذاب الهی امری عارضی است و زمانی رخ می‌دهد که انسان با انتخاب و رفتار خود، مسیر رحمت را بر خویش مسدود کند.
وی ادامه داد: اگر انسان بداند که عالم در دست قدرت خداوندی است که اساس کارش بر رحمت و مهربانی قرار دارد، نگاهش به زندگی تغییر می‌کند. در چنین نگرشی، مشکلات و دشواری‌های ظاهری به معنای بسته شدن راه‌ها نیست؛ زیرا خداوند می‌تواند راه‌هایی را بگشاید که از نگاه عادی انسان امکان‌پذیر به نظر نمی‌رسند.
استاد یزدان‌پناه با اشاره دوباره به داستان حضرت ابراهیم(ع) اظهار کرد: ممکن است انسان بر اساس محاسبات ظاهری خود، تحقق امری را ناممکن بداند، اما منطق ایمان این است که انسان در کنار توجه به شرایط ظاهری، قدرت و رحمت بی‌انتهای خداوند را نیز در نظر بگیرد. از همین رو، مؤمن می‌گوید اگرچه به حسب ظاهر راهی نمی‌بینم، اما با اراده و رحمت الهی، تحقق آن ممکن است.
وی در ادامه با بیان نمونه‌هایی از آثار امید به رحمت خداوند، به داستان فردی اشاره کرد که با وجود فاصله گرفتن از مسیر بندگی، در شب قدر با صدق نیت به مجلس دعا آمده بود و با همین حضور صادقانه مورد عنایت الهی قرار گرفت.
این استاد حوزه تأکید کرد: درگاه الهی، بارگاه رحمت است و انسان نباید به دلیل گذشته خود از بازگشت و طلب عنایت پروردگار مأیوس شود. خداوند به صدق نیت و روی‌آوردن بنده توجه دارد و می‌تواند مسیر زندگی انسان را دگرگون کند.
وی همچنین با اشاره به جایگاه والای شهدای کربلا و عنایات حضرت سیدالشهدا(ع) گفت: ممکن است انسان با محاسبات عادی، رسیدن به مقامات معنوی بزرگ را برای خود ناممکن بداند، اما رحمت خداوند گسترده است و اگر انسان مسیر درست را انتخاب کند و از رحمت الهی ناامید نباشد، می‌تواند به مقامات بلندی دست یابد.
استاد یزدان‌پناه با اشاره به ماجرای توبه و هدایت حضرت حر، آن را نمونه‌ای از دگرگونی انسان به واسطه عنایت الهی دانست و افزود: حضرت حر در یک روز از جایگاهی به ظاهر سقوط‌کرده به مرتبه‌ای بلند از قرب الهی رسید. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که انسان نباید توانایی‌های محدود خود را معیار نهایی بداند، بلکه باید به رحمت خداوند تکیه کند.
وی در جمع‌بندی سخنان خود خاطرنشان کرد: معرفت به توحید و شناخت رحمت واسعه الهی باید به منطق همیشگی زندگی مؤمن تبدیل شود. انسان مؤمن با چنین شناختی، در برابر سختی‌ها و مشکلات امید خود را از دست نمی‌دهد و با توکل به خداوند، مسیر خیر و صلاح را دنبال می‌کند.