عصر قم - کارشناس مسائل آمریکا با تأکید بر ضرورت هماهنگی در مواضع و ادبیات مقامات جمهوری اسلامی ایران، گفت: پیام بازدارندگی حداکثری این است که طرف آمریکایی بداند هرگونه حمله به ایران، هزینهای سنگین و فراتر از محاسبات پیشین برای او به همراه خواهد داشت.
فؤاد ایزدی، کارشناس مسائل آمریکا، در گفتوگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا ، در تحلیل دیدار اخیر رهبر معظم انقلاب با فرماندهان ارشد نظامی و تأکید ایشان بر بازدارندگی حداکثری، پاسخ فوری و اثرگذار بدون محدودیت جغرافیایی و بهروزرسانی بانک اهداف، ابراز داشت: کنار هم قرار گرفتن این مفاهیم نشان میدهد که هدف اصلی، انتقال این پیام به طرف آمریکایی است که هرگونه حمله مجدد به ایران، هزینههای سنگینی برای آمریکا و منافع آن در منطقه به دنبال خواهد داشت.
وی با اشاره به اظهارات اخیر سردار رضایی درباره سرمایهگذاری حدود دو هزار میلیارد دلاری آمریکا در جنوب خلیج فارس، خاطرنشان کرد: مراکز هوش مصنوعی، مراکز داده، کابلهای زیردریایی و تأسیسات نفتی و گازی از جمله زیرساختهایی هستند که میتوانند در صورت تکرار حمله به ایران در معرض تهدید قرار بگیرند. این اظهارات در واقع تکرار همان منطق بازدارندگی است؛ به این معنا که هزینه حمله به ایران این بار بسیار بیشتر از گذشته خواهد بود.
ایزدی با بیان اینکه آمریکاییها پیش از درگیریهای نظامی اخیر، درباره نوع و میزان پاسخ ایران محاسباتی انجام داده بودند، اظهار داشت: طرف آمریکایی در محاسبات هزینه و فایده خود به این جمعبندی رسیده بود که با وجود احتمال تحمل هزینههایی از سوی آمریکا، این هزینهها قابل تحمل است. در این محاسبات، دو عامل اهمیت ویژهای داشت؛ نخست تعداد تلفات انسانی و دوم آثار اقتصادی و افزایش قیمت نفت و بنزین.
وی ادامه داد: در روایت غالبی که از سوی طرف آمریکایی درباره تلفات درگیریهای پیشین مطرح شده، تعداد کشتهها محدود عنوان شده است. از سوی دیگر، آثار اقتصادی و افزایش قیمت نفت نیز تاکنون بهگونهای نبوده که محاسبات آمریکا را به شکل جدی تغییر دهد؛ اما اکنون با افزایش قیمت نفت و مطرح شدن تهدید زیرساختهای راهبردی آمریکا در منطقه، این پرسش در محافل تصمیمگیری این کشور جدیتر شده است که در صورت حمله مجدد به ایران، پاسخ جمهوری اسلامی چه خواهد بود.
کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به اهمیت پیام رهبر معظم انقلاب در این زمینه تصریح کرد: آنچه از بیانات ایشان برداشت میشود، این است که محاسبات پیشین آمریکا باید تغییر کند و طرف مقابل به این نتیجه برسد که هزینه تهاجم به ایران، دیگر هزینهای قابل تحمل نخواهد بود.
ایزدی در ادامه با اشاره به ضرورت انسجام در مواضع مسئولان کشور، یکی از چالشهای موجود را شکلگیری این ذهنیت در طرف آمریکایی دانست که میان مواضع رهبر انقلاب و اظهارات برخی مسئولان اجرایی تفاوت وجود دارد و ابراز داشت: در گذشته، بهویژه در جریان مذاکرات برجام، این تصور در طرف مقابل ایجاد شد که رهبر انقلاب خطوط قرمزی را تعیین میکنند، اما در نهایت این خطوط در روند مذاکرات رعایت نمیشود.
نادیده گرفتن خطوط قرمز رهبر انقلاب در مذاکرات، زمینهساز برداشت نادرست دشمن
وی با اشاره به موضوع خطوط قرمز تعیینشده در مذاکرات برجام خاطرنشان کرد: چنین برداشتی در طرف مقابل شکل گرفته بود که ممکن است مواضع حداکثری رهبر انقلاب در عمل از سوی برخی مسئولان تعدیل شود. این ذهنیت در شرایط کنونی خطرناکتر است؛ زیرا برخلاف گذشته که موضوع اصلی مذاکرات و امتیازات اقتصادی بود، اکنون مسئله حمله نظامی و امنیت کشور مطرح است.
کارشناس مسائل آمریکا با تأکید بر همسویی مسئولان ارشد کشور با مواضع رهبر معظم انقلاب یادآور شد: پس از بیان این مواضع، انتظار میرود سایر مسئولان نیز از همان ادبیات و چارچوب استفاده کنند. اگر رهبر انقلاب از بازدارندگی حداکثری و پاسخ قاطع سخن میگویند، مسئولان دیگر نباید با اظهاراتی متفاوت، این پیام را تضعیف کنند.
ایزدی با اشاره به برخی اظهارات درباره همزمانی جنگ و مذاکره، اظهار داشت: وقتی گفته میشود «هم میجنگیم و هم مذاکره میکنیم»، بخش دوم این عبارت ممکن است پیام بخش نخست را خنثی کند و این برداشت را برای طرف مقابل ایجاد کند که مسئولان ایرانی همچنان در فضای مذاکره قرار دارند و اتفاق تعیینکنندهای رخ نخواهد داد.
وی همچنین با اشاره به برخی اظهارات درباره برداشتن گامهای مثبت آمریکا به سمت مذاکره، افزود: ادبیات مقامات کشور در شرایط کنونی اهمیت زیادی دارد و لازم است میان مواضع مسئولان ارشد هماهنگی وجود داشته باشد. طرف مقابل باید احساس کند که مواضع اعلامشده از سوی رهبر انقلاب، مواضع کلیت نظام است و سایر مسئولان نیز بر همان مبنا حرکت میکنند.
کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به برداشت نهادهای اطلاعاتی آمریکا از رویکرد مسئولان خاطرنشان کرد: طرف آمریکایی ممکن است برخی مسئولان ایرانی را افرادی صلحطلب و متمایل به مذاکره ارزیابی کند. در مقابل، اکنون باید این پیام بهروشنی منتقل شود که جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدید و تجاوز، آمادگی دفاع و پاسخ قاطع دارد و مواضع اعلامشده در این زمینه جدی است.
ایزدی با بیان اینکه مذاکره بهخودیخود نه همواره امری مثبت و نه همواره امری منفی است، تصریح کرد: مسئله اصلی، زمان و شرایط ورود به مذاکره و پیامی است که از این اقدام به طرف مقابل منتقل میشود. اگر در شرایط فعلی، تمرکز مسئولان بیش از اندازه بر مذاکره باشد، ممکن است آمریکا به این جمعبندی برسد که ایران همچنان آمادگی دادن امتیاز را دارد و هزینه حمله مجدد نیز قابل مدیریت است.
وی با تأکید بر اینکه طرف مقابل باید هزینه واقعی تجاوز را در محاسبات خود لحاظ کند، اظهار داشت: نباید این تصور شکل بگیرد که میتوان رهبر یک کشور را هدف قرار داد، شمار زیادی از غیرنظامیان را به شهادت رساند و در نهایت از همان کشور امتیاز گرفت. چنین تصویری با منطق بازدارندگی و اقتدار جمهوری اسلامی ایران سازگار نیست.
وحدت جبهه مقاومت؛ ضرورت هماهنگی در میدان و دیپلماسی
کارشناس مسائل آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود، در پاسخ به پرسشی درباره وحدت ساحتهای مقاومت و تأثیر آن بر شکلگیری نظم جدید سیاسی و امنیتی منطقه، ابراز داشت: مفهوم وحدت ساحتهای مقاومت به همراهی، هماهنگی و همسویی اجزای مختلف محور مقاومت اشاره دارد و این هماهنگی باید در عرصههای مختلف سیاسی، نظامی و دیپلماتیک نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به شرایط و مواضع جریانهای مقاومت در منطقه خاطرنشان کرد: برای نمونه، اگر نیروهای یمنی در شرایط جنگی و زیر بمباران رژیم سعودی متحمل خسارت و آسیب میشوند، هرگونه تعامل سیاسی با طرف سعودی باید با مدیریت و تبیین دقیق همراه باشد تا برای نیروهای مقاومت و افکار عمومی قابل درک باشد.
ایزدی ادامه داد: اگر قرار است مسئولان برخی کشورهای منطقه، از جمله عربستان، به تهران رفتوآمد داشته باشند یا دیدارهایی با مقامات ایرانی انجام دهند، باید ضرورت و چرایی این تعاملات برای جریانهای مقاومت نیز تبیین شود؛ زیرا در غیر این صورت، چنین تصاویری میتواند به وحدت و انسجام جبهه مقاومت آسیب وارد کند و زمینه بهرهبرداری تبلیغاتی دشمن را فراهم آورد.
وی با تأکید بر اینکه شرایط کنونی منطقه، شرایط تقویت جبهه مقاومت است، یادآور شد: در چنین فضایی، نباید این برداشت ایجاد شود که جمهوری اسلامی ایران در حال دادن امتیاز به آمریکا یا عقبنشینی از مواضع خود است. اگر طرف مقابل احساس کند که با هدف قرار دادن رهبر ایران و کشتار غیرنظامیان میتواند تهران را به امتیازدهی وادار کند، این پیامد بسیار خطرناک خواهد بود.
کارشناس مسائل آمریکا در پایان تأکید کرد: آنچه در شرایط کنونی اهمیت دارد، حفظ انسجام در مواضع مسئولان، تقویت هماهنگی میان ساحتهای مختلف مقاومت و انتقال روشن پیام بازدارندگی به طرف مقابل است؛ بهگونهای که آمریکا بداند هرگونه اقدام نظامی علیه ایران، با پاسخی جدی و هزینههایی فراتر از برآوردهای پیشین مواجه خواهد شد.