ظرفیت‌های بین‌المللی حوزه علمیه در عرصه حکمرانی نیازمند بازخوانی و عرضه جهانی است

عصر قم - نشست تخصصی «ظرفیت‌های بین‌المللی حوزه علمیه در عرصه علوم سیاسی، مدیریت و حکمرانی» با حضور جمعی از اساتید و پژوهشگران حوزه و دانشگاه برگزار شد و شرکت‌کنندگان در این نشست، بر ضرورت شناسایی ظرفیت‌های فکری و تجربی حوزه علمیه، تقویت دیپلماسی علمی و بازآفرینی نظریات اسلامی با ادبیات قابل فهم برای مخاطبان بین‌المللی تأکید کردند.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، نشست تخصصی «ظرفیت‌های بین‌المللی حوزه علمیه در عرصه علوم سیاسی، مدیریت و حکمرانی» به همت دبیرخانه دومین دوره جایزه جهانی شهید صدر و با همکاری پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.
در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین سید مفید حسینی کوهساری، معاون بین‌الملل حوزه‌های علمیه، با اشاره به ظرفیت‌های متنوع حوزه در عرصه حکمرانی دینی، اظهار کرد: حوزه‌های علمیه و مجموعه‌های دینی کشور از تجربه‌ها، نظریه‌ها، الگوهای مدیریتی و پشتوانه‌های معرفتی ارزشمندی برخوردارند که می‌توانند در عرصه بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرند.
وی با برشمردن برخی از این ظرفیت‌ها، به تجربه‌های مدیریتی و دینی شخصیت‌هایی همچون امام موسی صدر، شهید صدر، شهید بهشتی و شهید مطهری اشاره کرد و افزود: نظریه‌ها و مکتب‌های فکری در حوزه حکمرانی دینی، ظرفیت روش‌شناختی حوزه، تولید مفاهیمی همچون مردم‌سالاری دینی و مدیریت جهادی، تجربه تربیت نیروی انسانی و محصولات رسانه‌ای و تبلیغی از جمله ظرفیت‌هایی هستند که قابلیت عرضه در سطح بین‌المللی دارند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی کوهساری همچنین با اشاره به ظرفیت انتقادی اندیشه اسلامی در مواجهه با جریان‌های رقیب حکمرانی گفت: حتی در لائیک‌ترین کشورها و محیط‌های فکری نیز می‌توان مخاطبانی برای بخشی از این ظرفیت‌ها پیدا کرد؛ مهم آن است که این ظرفیت‌ها به‌درستی شناخته شوند و متناسب با مخاطبان متنوع بین‌المللی، انتخاب و عرضه شوند.
دیپلماسی علمی؛ بستری برای قدرت‌آفرینی اندیشه اسلامی
در ادامه، حجت‌الاسلام محمد شجاعیان، مدیر گروه علوم سیاسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، با تأکید بر ضرورت فراهم‌سازی زمینه تحقق ظرفیت‌های حوزه در عرصه بین‌الملل، دیپلماسی علمی را یکی از مؤلفه‌های قدرت نرم اندیشه دینی دانست.
وی با اشاره به تحولات سال‌های اخیر و افزایش توجه افکار عمومی جهان به مسائل منطقه، خاطرنشان کرد: ظرفیت‌های علمی و فکری حوزه‌های علمیه فراوان است، اما مسئله اصلی، یافتن راهکارهایی برای تحقق و بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها در عرصه بین‌المللی است.
ضرورت ارائه اندیشه اسلامی با ادبیات علمی جهانی
حجت‌الاسلام محمدعلی رنجبر، مدیر گروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت بازخوانی و عرضه جهانی اندیشه سیاسی اسلام، یکی از موانع بین‌المللی‌شدن تولیدات علمی حوزه را استفاده از ادبیات محدود و غیرقابل ارتباط با فضای علمی جهان دانست.
وی با اشاره به ظرفیت‌های اندیشه سیاسی شیعه، از جمله نظریات میرزای نائینی درباره حکومت ولایتی و مفهوم قدرت، اظهار کرد: بسیاری از ظرفیت‌های فکری حوزه حتی در داخل نیز به‌درستی مورد توجه قرار نگرفته‌اند و لازم است این اندیشه‌ها با ادبیات روز و چارچوب‌های علمی قابل فهم برای مخاطبان جهانی بازخوانی شوند.
حجت‌الاسلام رنجبر با اشاره به ضرورت توجه پژوهش‌های اسلامی به مسائل واقعی جهان و استفاده از زبان علمی روز افزود: برای معرفی اندیشه اسلامی باید بتوانیم سیر تحول مفاهیم و نظریات را در مکاتب مختلف بررسی کنیم و سپس دیدگاه اندیشمندان مسلمان را در گفت‌وگو با این جریان‌های فکری ارائه دهیم.
ضرورت استمرار ارتباطات علمی و صیقل‌دادن نظریات
حجت‌الاسلام سید سجاد ایزدهی، رئیس میز نظام‌های اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، نیز با اشاره به شکل‌گیری مجموعه‌ای از ادبیات علمی در حوزه حکمرانی پس از انقلاب اسلامی، بر ضرورت ایجاد ساختارهای مستمر برای معرفی و تکمیل این نظریات تأکید کرد.
وی با بیان اینکه ظرفیت‌های علمی موجود هنوز به اندازه کافی صیقل نخورده و قابلیت عرضه بین‌المللی پیدا نکرده‌اند، اظهار کرد: لازم است علاوه بر تولید نظریه، به مخاطب‌شناسی و امتداد عملی نظریات نیز توجه شود تا این اندیشه‌ها بتوانند به منطقی برای فهم و اداره جامعه تبدیل شوند.
حجت‌الاسلام ایزدهی خاطرنشان کرد: جایزه‌ها، نشست‌ها و ارتباطات علمی می‌توانند زمینه‌ای برای ایجاد انگیزه و شکل‌گیری ارتباطات مستمر میان پژوهشگران فراهم کنند، اما مهم آن است که این ضرورت به یک جریان پایدار تبدیل شود.
درخواست معرفی استادان و ایده‌های قابل عرضه در سطح بین‌الملل
در بخش پایانی نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین نجف لکزایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و رئیس کمیته علوم سیاسی، مدیریت و حکمرانی دومین دوره جایزه جهانی شهید صدر، با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی حوزه، خواستار شناسایی و معرفی استادان و پژوهشگرانی شد که آثار و ایده‌های آنان قابلیت عرضه در سطح بین‌المللی را دارد.
وی با بیان اینکه ظرفیت حوزه تنها به تولید ایده محدود نمی‌شود و منابع انسانی نیز بخشی مهم از این ظرفیت به شمار می‌روند، اظهار کرد: لازم است عالمان و استادانی که ایده‌های نوآورانه و اصلاحی دارند و آمادگی حضور در عرصه‌های علمی جهانی را در خود می‌بینند، شناسایی و معرفی شوند.
حجت‌الاسلام والمسلمین لکزایی از مدیران گروه‌ها، رؤسای دانشکده‌ها و پژوهشکده‌ها خواست دست‌کم یک ایده قابل عرضه در عرصه بین‌الملل را معرفی کنند و در این زمینه، نام استاد، راه ارتباطی، عنوان مقاله یا کتاب مرتبط و پیوند دسترسی به اثر را در اختیار دبیرخانه قرار دهند.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به امکان بررسی این آثار برای ارائه در دوره دوم جایزه جهانی شهید صدر و دوره‌های بعدی افزود: این ایده‌ها پس از معرفی، در کارگروه تخصصی بررسی و پیگیری خواهند شد تا زمینه طرح آن‌ها در فضای عمومی‌تر و رسانه‌ای‌تر و همچنین انتشار در مجلات غیرفارسی و عرضه در سطح جهانی فراهم شود.