عصر قم - انتخاب / وال‌استریت ژورنال مدعی تشدید محدودیت‌های تجاری ایران در مرزهای زمینی شد. بر اساس این گزارش، پاکستان عبور کامیون‌های باری از ایران را در دو گذرگاه مهم گبد و تفتان متوقف کرده و پایبندی به تحریم‌های قابل‌اجرا را از جمله ملاحظات خود اعلام کرده است؛ اقدامی که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و تجارت منطقه‌ای را افزایش دهد و بر جریان صادرات و واردات ایران اثر بگذارد.
پاکستان در روز‌های اخیر محدودیت‌هایی را برای تردد کامیون‌های ورودی از ایران در دو گذرگاه مرزی گبد و تفتان اعمال کرده است. این محدودیت‌ها در شرایطی اجرا می‌شود که واشنگتن در تلاش است دامنه فشار‌های اقتصادی علیه تهران را فراتر از تحریم‌های مالی گسترش دهد و مسیر‌های زمینی تجارت ایران را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
بر اساس این گزارش، مقام‌های پاکستانی در توضیح محدودیت‌های مرزی به ملاحظات امنیتی اشاره کرده‌اند. با این حال، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط این اقدامات با تحریم‌ها گفته است اسلام‌آباد به‌عنوان عضوی مسئول از جامعه بین‌المللی، به رژیم‌های تحریمی قابل‌اجرا مطابق با قوانین داخلی و بین‌المللی پایبند خواهد بود.
وال‌استریت ژورنال در گزارش خود می‌نویسد که آمریکا در چارچوب سیاست فشار اقتصادی علیه ایران، به‌دنبال محدود کردن مسیر‌های تجاری زمینی این کشور نیز است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پیش‌تر از همکاری واشنگتن با پاکستان و ترکیه برای محدود کردن مسیر‌های زمینی تجارت ایران خبر داده بود.
به نوشته این روزنامه، محدودیت‌های مرزی پاکستان هم‌زمان با بسته شدن گذرگاه شب در عراق رخ داده است؛ گذرگاهی که بغداد تعطیلی آن را با تشدید اقدامات مقابله با قاچاق مرتبط دانسته است. مجموعه این اقدامات می‌تواند گزینه‌های حمل‌ونقل زمینی ایران را محدودتر کند؛ به‌ویژه در شرایطی که تجارت دریایی و هوایی کشور نیز با محدودیت‌های گسترده مواجه است.
محدودیت‌های اعمال‌شده در مرز پاکستان، تردد کالا میان دو کشور را با اختلال مواجه کرده است. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، شماری از رانندگان کامیون در صف‌های طولانی مرزی گرفتار شده‌اند و بخشی از محموله‌های کشاورزی به‌دلیل تأخیر در حمل‌ونقل در معرض فساد قرار گرفته‌اند.
همچنین بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ تن گاز مایع بسته‌بندی‌شده در سمت ایرانی مرز متوقف مانده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد محدودیت‌های تجاری صرفاً به کالا‌های مصرفی و محصولات کشاورزی محدود نیست و می‌تواند صادرات انرژی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
این اختلال‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که مسیر‌های زمینی در ماه‌های اخیر اهمیت بیشتری برای تجارت ایران پیدا کرده‌اند. به نوشته وال‌استریت ژورنال، تا ۲۹ سپتامبر حدود ۱۷ هزار کامیون در مرزهای ایران با ترکیه، افغانستان و جمهوری آذربایجان در انتظار عبور بودند و تأخیر‌ها در برخی موارد به حدود ۲۰ روز می‌رسید. این آمار مربوط به مرزهای یادشده است و نباید آن را به‌عنوان تعداد کامیون‌های متوقف‌شده در مرز پاکستان در نظر گرفت.
محدود شدن مسیر‌های زمینی می‌تواند هزینه انتقال کالا را افزایش دهد، زمان تأمین مواد اولیه و کالا‌های اساسی را طولانی‌تر کند و درآمد صادرکنندگان را تحت فشار قرار دهد. در شرایطی که فعالان تجاری برای دور زدن محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی به مسیر‌های زمینی متکی شده‌اند، اختلال در گذرگاه‌های پاکستان و عراق می‌تواند فشار بیشتری بر شبکه لجستیکی کشور وارد کند.
از سوی دیگر، مشکلات نقل‌وانتقال پول و محدودیت‌های بانکی نیز بر تجارت دوجانبه اثر گذاشته است. پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، به خبرگزاری مهر گفته است که صادرات ایران به پاکستان به‌دلیل تحریم‌های بانکی متوقف شده است.
با این حال، میزان اثرگذاری این محدودیت‌ها بر تجارت خارجی، قیمت کالا‌ها و درآمد‌های ارزی ایران به مدت اجرای محدودیت‌ها، امکان استفاده از مسیر‌های جایگزین و نحوه واکنش دو کشور بستگی دارد.
گزارش وال‌استریت ژورنال نشان می‌دهد که محدودیت‌های اخیر در مرز پاکستان بخشی از فشار گسترده‌تر بر مسیر‌های تجاری ایران است. در صورت تداوم این وضعیت، صادرکنندگان، شرکت‌های حمل‌ونقل و واردکنندگان ممکن است با افزایش هزینه‌ها و تأخیر در تحویل محموله‌ها روبه‌رو شوند.
با این حال، گزارش یادشده به معنای بسته شدن تمام مرزهای زمینی ایران نیست و برخی مسیر‌های ترانزیتی همچنان فعال هستند. بنابراین، دامنه نهایی آثار اقتصادی این تحولات به نحوه اجرای محدودیت‌ها و امکان ادامه تجارت از گذرگاه‌های دیگر بستگی خواهد داشت.