مراسم بزرگداشت لسان الغیب حافظ شیرازی برگزار شد

عصر قم - شیراز- مراسم یادروز لسان الغیب حافظ شیرازی با حضور سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مجموعه حافظیه برگزار شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در شیراز، مراسم یادروز لسان الغیب حافظ شیرازی با حضور سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین دژکام نماینده ولی فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز و حسینعلی امیری استاندار فارس و سایر مسئولین استانی در مجموعه حافظیه برگزار شد.
سرمایه‌های تاریخی و فرهنگی ایران نماد صلح و نوع دوستی است
سید عباس صالحی با اشاره به جایگاه این شاعر نامدار در هویت فرهنگی ایرانیان گفت: زبان فارسی برای ایرانیان صرفاً بخشی از هویت نیست، بلکه رکن اصلی هویت ایرانی به شمار می‌رود و حافظ در شکل‌گیری جایگاه تاریخی و فرهنگی این زبان، نقشی ویژه داشته است.
وی با بیان اینکه زبان فارسی پیش و پس از حافظ تفاوتی بنیادین دارد، افزود: فارسی‌زبانان ایران و دوستداران این زبان در سراسر جهان باید به این حقیقت مفتخر باشند که حافظ در تاریخ این زبان ظهور کرد؛ شاعری که با نوآوری‌های خود، ظرفیت‌های تازه‌ای در زبان و ادبیات فارسی آشکار ساخت.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نخستین جلوه اثرگذاری حافظ بر زبان فارسی را در نوآوری معنایی و تحول واژگان دانست و گفت: حافظ در استفاده از واژگان محوری شعر خود، صرفاً به معانی رایج بسنده نکرد، بلکه معناهای تازه‌ای آفرید و مفاهیم پیشین را به افق‌های جدیدی رساند.
صالحی با اشاره به واژه «رند» در شعر حافظ بیان کرد: این واژه پیش از حافظ معانی متفاوتی داشت، اما در جهان شعری او به مفهومی چندلایه تبدیل شد که ساده‌زیستی، عشق و شیدایی، دوری از مصلحت‌سنجی، رهایی از ریاکاری و پاکی باطن را در کنار ظاهری ناسازگار با معیارهای متعارف در بر می‌گیرد.
وی ادامه داد: حافظ با چنین نوآوری‌هایی، ظرفیت‌های معنایی زبان فارسی را گسترش داد و واژگانی را که پیش‌تر در چارچوب‌های محدودتری به کار می‌رفتند، به ابزارهایی برای بیان اندیشه‌های عمیق‌تر تبدیل کرد.
صالحی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی ایران اظهار کرد: ایران با برخورداری از تاریخی کهن، میراث دینی و فرهنگی قدرتمند، عناصر حماسی و زبان فارسی، از پشتوانه‌هایی برخوردار است که در طول تاریخ به تداوم هویت این سرزمین کمک کرده‌اند.
وی ابراز امیدواری کرد که با اتکا به این سرمایه‌های تاریخی و فرهنگی، جهانی سرشار از عدالت، آزادی و صلح شکل گیرد؛ جهانی که به گفته او، با آرمان‌های انسانی و معنوی بازتاب‌یافته در شعر حافظ همخوانی داشته باشد.
اشعار حافظ متکی به مفاهیم دینی است
حجت الاسلام والمسلمین لطف‌الله دژکام در این مراسم با اشاره به موضوع «بن‌مایه‌های دینی در غزل‌های حماسی حافظ»، به بررسی دلایل ماندگاری شعر این شاعر بزرگ پرداخت و با اشاره به ظرفیت‌های معنایی دیوان حافظ، نمونه‌هایی از کاربرد ابیات او در روایت رویدادهای تاریخی و حماسی معاصر را تشریح کرد.
امام جمعه شیراز با طرح این پرسش که چرا حافظ در طول تاریخ ماندگار شده است، به دیدگاه مولوی درباره راز ماندگاری سخن اشاره کرد و گفت: سخنی که ریشه در حکمت و معنا داشته باشد، می‌تواند از گذر زمان عبور کند و در حافظه تاریخی ملت‌ها باقی بماند.
وی با اشاره به ابیاتی از مولوی درباره دگرگونی آب جوی و ماندگاری آسمان، افزود: سخن ماندگار باید از بن‌مایه‌ای عمیق برخوردار باشد و حکمت و معارف دینی از مهم‌ترین سرچشمه‌های چنین سخنی به شمار می‌روند.
نماینده ولی‌فقیه در استان فارس با اشاره به مقدمه گلستان سعدی و ابیاتی درباره تفاوت ماندگاری گل و گلستان، یکی دیگر از دلایل ماندگاری شاعران بزرگی همچون حافظ را ظرفیت سخن آنان برای بیان مقاصد و احساسات دیگران دانست.
آیت‌الله دژکام با بیان اینکه حافظ تنها بیانگر اندیشه و احساس شخصی خود نیست، افزود: شعر او به بستری تبدیل شده است که دیگران نیز می‌توانند مقصود و پیام خود را با بهره‌گیری از زبان و ظرفیت ادبی آن به مخاطبان منتقل کنند.
وی با اشاره به مفهوم اقتباس در ادبیات، توضیح داد: سخنرانان و نویسندگان در بسیاری از مواقع از شعر حافظ و سعدی بهره می‌گیرند تا مفاهیم موردنظر خود را با بیانی زیباتر، رساتر و اثرگذارتر به مخاطب منتقل کنند.
اندیشه حافظ؛ فرصتی برای ترویج صلح و تفاهم
حسینعلی امیری استاندار فارس نیز در این مراسم با اشاره به ابعاد عمیق اندیشه و شعر این شاعر نامدار گفت: حافظ از عشق سخن می‌گوید، اما آن را در حصار تجربه‌ای شخصی محدود نمی‌کند؛ همچنین رندی در شعر او صرفاً خصلتی فردی نیست، بلکه راهی برای رهایی از تظاهر و دورویی به شمار می‌رود.
وی افزود: سخن حافظ از می و مستی نیز فراتر از معنای ظاهری واژه‌هاست و انسان را به تأمل درباره خویشتن، حقیقت، اخلاق و نسبت خود با دیگران دعوت می‌کند.
استاندار فارس با بیان اینکه بازگشت به میراث ادبی و فرهنگی در جهان امروز ضرورتی انسانی است، ادامه داد: فناوری، سرعت تحولات و رقابت‌های اقتصادی و سیاسی، زندگی بشر را دگرگون کرده است؛ در چنین شرایطی، جامعه‌ای که به هنر و ادبیات مجال رشد می‌دهد، امکان گفت‌وگو، نقد، تخیل و درک تجربه دیگران را گسترش می‌بخشد.
امیری با تأکید بر نقش هنر و ادبیات در گسترش نگاه انسانی به جهان گفت: هنر، انسان را از محدوده تنگ منفعت‌های فردی فراتر می‌برد و به او یادآوری می‌کند که جهان، خانه مشترک همه انسان‌هاست.
وی با طرح این پرسش که اگر تفکر حافظ بر مناسبات انسانی و روابط میان ملت‌ها حاکم بود، آیا جنگ‌ها، نزاع‌ها، زیاده‌خواهی‌ها و تلاش برای تحمیل اراده بر دیگران تا این اندازه مجال بروز می‌یافت، اظهار کرد: آیا صاحبان قدرت پیش از انتخاب مسیر ستیز، بیشتر به پیامدهای تصمیم‌های خود برای جان و زندگی انسان‌ها نمی‌اندیشیدند و آیا اختلاف‌ها نمی‌توانست به‌جای میدان‌های نبرد، در عرصه گفت‌وگو و تفاهم پیگیری شود؟
استاندار فارس خاطرنشان کرد: ادبیات و اندیشه به‌تنهایی جایگزین سازوکارهای سیاسی، حقوقی و اقتصادی حل منازعات نیستند، اما می‌توانند بنیان‌های اخلاقی و فرهنگی صلح را تقویت کنند.
امیری افزود: جهانی که در آن خودبزرگ‌بینی جای خود را به فروتنی، انحصارطلبی جای خود را به مدارا و زیاده‌خواهی جای خود را به رعایت حقوق دیگران بدهد، جهانی انسانی‌تر و امن‌تر خواهد بود.