عصر قم - تبریز- مدیر گروه کشوری شیفتگان حضرت رضا(ع) تصریح کرد: پدیده «دین‌داری ویترینی» ضمن آسیب به روح اخلاص، منجر به ایجاد تناقض شناختی در نسل جوان شده و ضرورت بازگشت به معنویت اصیل و اخلاق‌مداری در فضای دیجیتال را دوچندان کرده است.
حجت‌الاسلام اشکان صادق‌نژاد، مدیر گروه کشوری شیفتگان حضرت رضا(ع)، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، به تبیین ابعاد آسیب‌شناختی پدیده «مناسک‌گرایی سطحی» و «بلاگری مذهبی» پرداخت و الزامات راهبردی بازگرداندن عمق و معنویت اصیل به شعائر الهی را تشریح کرد.
وی به ضرورت ارزیابی کارکرد واقعی مناسک مذهبی در عصر تسلط شبکه‌های اجتماعی اشاره کرد و گفت: اگرچه حضور میلیونی آحاد مردم در آئین‌هایی چون پیاده‌روی اربعین، اعتکاف و هیئات مذهبی نشان‌دهنده عمق دلبستگی فطری جامعه به اهل‌بیت(ع) است، اما ورود الگوریتم‌های جلب توجه و رفتارهای بلاگری به حریم عبادات، مرز میان «تعظیم آگاهانه شعائر» و «نمایش عبودیت» را کمرنگ کرده است. سنت اصیل اسلامی همواره بر پوشیده داشتن عبادات فردی، خلوت با پروردگار و پرهیز از شهرت‌طلبی عبادی تأکید دارد تا روح اخلاص آسیب نبیند.
مدیر گروه کشوری شیفتگان حضرت رضا(ع)، ابعاد و مخاطرات این پدیده را به چند لایه کلیدی تفکیک کرد و افزود: لایه نخست، ایجاد پدیده «صنعت دین‌داری» یا «دین‌داری ویترینی» در بستر الگوریتم‌های جلب توجه است. زمانی که رفتارهای دینی صرفاً برای دریافت لایک، بازدید و افزایش دنبال‌کننده در فضای مجازی عرضه می‌شوند، حس‌آمیزی‌های دینی به سمتی نمایشی سوق می‌یابند. خطرناک‌ترین پیامد تربیتی این فرایند، شکل‌گیری تضاد رفتاری و ایجاد تناقض شناختی در نسل جوان است؛ چرا که مخاطب میان نمایش پرشور مذهبی در فضای مجازی و میزان رعایت حق‌الناس، اخلاق و انصاف در زیست واقعی افراد، فاصله می‌بیند.
وی محور دوم آسیب‌ها را تقلیل دادن دین به یک رفتار مناسکی خنثی دانست و تصریح کرد: دینی که تمام حقیقت آن در پوسته مناسک خلاصه شود و از معرفت، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و عدالت‌خواهی تهی گردد، انسان را نسبت به مفاسد، بی‌عدالتی‌ها و گره‌گشایی از مشکلات جامعه بی‌تفاوت می‌سازد. مناسک باید ابزار و مقدمه‌ای برای رسیدن به مکارم اخلاق و تحول در رفتار فردی و اجتماعی باشند، نه مقصد نهایی.
حجت‌الاسلام صادق‌نژاد، ورود بدون مجوز دوربین‌ها به حریم خصوصی و معنوی افراد در اماکن متبرکه را از دیگر مصادیق نقض اخلاق برشمرد و اظهار کرد: ثبت و انتشار تصاویر رازونیاز، اشک و حالات خاص عبادی اشخاص بدون رضایت آنان به قصد تولید محتوای جذاب، با اصول صریح فقهی و اخلاقی در صیانت از کرامت انسان‌ها و حرمت آبروی مؤمن منافات دارد.
وی با واکاوی راهکارهای عملیاتی برای برپایی زیست مؤمنانه تراز خاطرنشان کرد: مقابله با مناسک‌گرایی سطحی به معنای تضعیف شعائر الهی نیست، بلکه سخن از بازگرداندن توازن میان «شور» و «شعور» است. رسانه‌ها، مبلغان و متولیان فرهنگی باید با ارتقای سواد رسانه‌ای، تبیین فقه ارتباطات و ترویج مفهوم «حق‌الناس دیجیتال»، جامعه را نسبت به مخاطرات ریا و شهرت‌طلبی عبادی آگاه سازند.
مجری طرح ملی نهج‌البلاغه‌خوانی در بخش پایانی سخنان خود به نقشه راه تعمیق معارف دینی اشاره کرد و گفت: برای دستیابی به نقطه مطلوب، کلان‌برنامه‌های فرهنگی باید بر مبنای مؤلفه‌های کلیدی از جمله اولویت دادن به آموزش اخلاق کاربردی، تعمیق عقلانیت دینی، الگوسازی از خادمان گمنام و مخلص و احیای ارزش خلوت با پروردگار شکل گیرد تا زیست مذهبی جامعه بتواند با صلابت، عمق و رویکردی جامعه‌ساز، رسالت تربیتی خود را به سرانجام برساند.