عصر قم - حجت‌الاسلام رهدار با تأکید بر ضرورت پیگیری مسئله خون‌خواهی رهبر شهید، گفت: عدم تحقق این مطالبه می‌تواند در ادراک دشمن از قدرت بازدارندگی ایران اثر گذاشته و انگیزه او برای اقدامات بعدی را افزایش دهد.
حجت‌الاسلام رهدار، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، با تأکید بر اینکه پیگیری مسئله خون‌خواهی نباید صرفاً به نهادهای رسمی محدود شود، گفت: همه نهادها و افراد، متناسب با جایگاه و ظرفیت خود، می‌توانند در این مسئله نقش داشته باشند و مسئله اصلی، طراحی سازوکار اجرای این مطالبه و نظارت بر عملکرد مجموعه‌های مختلف است.
وی با اشاره به پیام رهبر شهید انقلاب درباره شهادت شهید سلیمانی و پیام حضرت آیتالله مجتبی خامنه‌ای به مناسبت شهادت رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: در این پیام‌ها، مخاطب مسئله انتقام صرفاً نهادهای رسمی قرار نگرفته، بلکه مردم، امت و آزادگان جهان نیز مخاطب قرار گرفته‌اند؛ بنابراین نباید برای اجرای این پروژه صرفاً بر ظرفیت‌های نهادی تکیه کرد.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه ظرفیت‌های نهادی جمهوری اسلامی برای پیشبرد چنین پروژه‌ای با محدودیت‌هایی مواجه است، افزود: تا جایی که اطلاع دارم، تاکنون نه شورای عالی امنیت ملی، نه سپاه و نه وزارت اطلاعات مصوبه‌ای برای پیگیری مسئله خون‌خواهی امام شهید تصویب نکرده‌اند و اگر اقداماتی نیز صورت گرفته باشد، بیشتر جنبه موردی و فردی داشته و قابل تعمیم و تکثیر نبوده است.
حجت‌الاسلام رهدار ادامه داد: حتی در صورت تصویب چنین مصوباتی، نهادهای رسمی در اجرای آنها با محدودیت‌های جدی مواجه خواهند بود؛ چراکه هر نهاد در چارچوب قوانین و سقف اختیارات خود عمل می‌کند و گاهی نهادهای مشابه، موازی یا فرادست بین‌المللی نیز محدودیت‌هایی ایجاد می‌کنند که ممکن است یک پروژه را به محاق برده یا متوقف کند.
وی با اشاره به ظرفیت امت و آزادگان جهان در این زمینه تصریح کرد: اگر مسئله خون‌خواهی علاوه بر جنبه سیاسی، ملی و تاریخی، به‌عنوان یک تکلیف شرعی بر دوش امت قرار گیرد، هم ضمانت اجرای بیشتری پیدا می‌کند و هم می‌تواند فشار روانی و عملی بیشتری بر دشمن وارد کند؛ زیرا آزادگان جهان در نقاط مختلف پراکنده‌اند و به دلیل نداشتن وصف و عنوان حقوقی مشخص، امکان مقابله و حفاظت در برابر آنها برای دشمن دشوارتر خواهد بود.
عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم تأکید کرد که نقش‌آفرینی امت منافاتی با مسئولیت نهادهای رسمی ندارد و گفت: نهادهایی مانند سپاه و نیروی قدس می‌توانند در زمینه‌هایی همچون تسهیل امور، خط‌مشی‌گذاری، انجام مطالعات و پژوهش‌های مرتبط و تأمین پشتیبانی‌های حقوقی نقش‌آفرینی کنند.
حوزه‌های علمیه می‌توانند مبانی فقهی خون‌خواهی را تبیین کنند
حجت‌الاسلام رهدار با اشاره به نقش حوزه‌های علمیه در این زمینه اظهار کرد: حوزه‌های علمیه نیز می‌توانند مسئولیت تئوریزه کردن مسئله انتقام و خون‌خواهی را از منظر مبانی دینی، به‌ویژه فقه سیاسی، بر عهده بگیرند و از طریق تبیین، تدوین و تنقیح مبانی دینی، به گفتمان‌سازی در این زمینه کمک کنند.
وی افزود: افرادی که در مسیر خون‌خواهی وارد کنش عملی می‌شوند، ممکن است با مخاطرات جدی مواجه شوند و حتی در مواردی با اقداماتی مانند حذف فیزیکی عوامل دشمن و خطر از دست دادن جان خود روبه‌رو باشند؛ از این رو، تبیین پشتوانه فقهی و دینی این اقدامات می‌تواند برای افرادی که چنین مسیری را انتخاب می‌کنند، اهمیت داشته باشد.
حجت‌الاسلام رهدار ادامه داد: اگر کنشگران این عرصه بدانند اقدام آنها از پشتوانه نظری و فقهی برخوردار است و آن را در چارچوب امتثال تکلیف دینی تلقی کنند، با اطمینان بیشتری وارد این مسیر خواهند شد و حتی خطر کشته شدن خود را نیز در چارچوب انجام وظیفه دینی ارزیابی خواهند کرد.
وی با بیان اینکه مسئولیت این مسئله میان مجموعه‌های مختلف قابل تقسیم است، گفت: نهادهای علمی، نهادهای سیاسی و رسمی، دستگاه‌های دولتی، رسانه‌هایی مانند صداوسیما و همچنین مجموعه‌های آزاد و سازمان‌های مردم‌نهاد، هرکدام می‌توانند متناسب با ظرفیت خود در این پروژه نقش داشته باشند.
حجت‌الاسلام رهدار تأکید کرد: نباید این تکلیف را صرفاً متوجه یک یا چند نهاد خاص دانست؛ بلکه باید اصل را بر این گذاشت که همه نهادها و افراد در این مسئله مسئولیت دارند و سپس باید سازوکار نظارت بر عملکرد آنها مشخص شود؛ به این معنا که اگر نهادی در بخش مربوط به خود کوتاهی کرد، نحوه پیگیری و حتی برخورد با آن مشخص باشد و اگر عملکرد مناسبی داشت، مورد تقدیر قرار گیرد.
عدم خون‌خواهی می‌تواند سایر مطالبات کشور را تحت تأثیر قرار دهد
وی در ادامه، درباره پیامدهای تحقق نیافتن خون‌خواهی برای کشور و جبهه مقاومت گفت: در شرایط کنونی، کشور مطالبات متعددی در عرصه خارجی دارد؛ از بازگرداندن اموال بلوکه‌شده و دریافت غرامت از دشمنی که به کشور حمله کرده تا مدیریت انحصاری تنگه هرمز، تغییر رویکرد امنیتی منطقه از «امنیت برون‌سپاری» به «امنیت منطقه‌پایه» با مشارکت مشترک کشورهای منطقه و همچنین تعمیر، احیا و بازسازی سریع زیرساخت‌های کشور.
حجت‌الاسلام رهدار با بیان اینکه این مطالبات، اهداف مهم و قابل توجهی هستند، اظهار کرد: اگر در رأس این مطالبات، مسئله انتقام و خون‌خواهی امام شهید محقق نشود، به گمان من سایر مطالبات نیز با دشواری جدی مواجه خواهند شد؛ چراکه عدم خون‌خواهی در ذهن دشمنان دلالتی سیاسی از ضعف ایجاد می‌کند.
انتقام نگرفتن، تصویری از انفعال و عقب‌نشینی در ذهن دشمن ایجاد خواهد کرد
عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم افزود: اگر ایران نتواند خون‌خواهی را محقق کند، تصویری از انفعال و عقب‌نشینی در ذهن دشمن شکل خواهد گرفت و همین ادراک می‌تواند معادله یا توازن تهاجم را به ضرر کشور تغییر دهد و انگیزه دشمن را برای اقدامات بعدی افزایش دهد.
وی با اشاره به تهدیدها و جسارت های مطرح‌شده از سوی ترامپ علیه رهبر جمهوری اسلامی ادامه داد: دشمن ممکن است از عدم پاسخ مؤثر چنین برداشت کند که با هدف قرار دادن رأس هرم قدرت، می‌تواند بار دیگر چنین اقدامی را تکرار کند؛ از این رو، عدم تحقق خون‌خواهی علاوه بر خسارت ناشی از تحقق نیافتن سایر مطالبات، می‌تواند زمینه‌ساز تحمیل زخم‌ها و مشکلات جدیدی بر کشور شود.
نقش مهم نهادهای نظامی و دولتی در تسهیل امر انتقام
حجت‌الاسلام رهدار با تأکید بر نقش دولت در این زمینه گفت: دولت باید تدبیر ویژه‌ای برای پروژه خون‌خواهی داشته باشد و به‌گونه‌ای وارد عمل شود که با وجود عمومی بودن این تکلیف، برای افکار عمومی و طرف‌های خارجی روشن باشد که دولت با جدیت این مسئله را دنبال می‌کند.
وی در پایان تصریح کرد: اگر ایران بتواند به دنیا اطمینان دهد که در شعار و وعده انتقام و خون‌خواهی صادق و در اجرای آن جازم است، صرف اعلام این رویکرد می‌تواند بازدارندگی ایجاد کند و در سایه چنین بازدارندگی، امکان پیگیری سایر پروژه‌ها و مطالباتی که در جریان جنگ مطرح شده است نیز افزایش خواهد یافت.
نویسنده: علی رشیدیان