عصر قم - دبیر شورای دین‌پژوهان کشور با اشاره به جایگاه علمی و اجتماعی آیت‌الله سیدمحمدتقی مدرسی گفت: این مرجع عالی‌قدر از جمله فقهایی است که دانش را از سطح نظریه صرف خارج کرده و آن را به ابزاری برای مدیریت و هدایت امت تبدیل کرده است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، دکتر آیت پیمان، دبیر شورای دین‌پژوهان کشور، در مراسم رونمایی از کتاب «فقیهی از کربلا؛ بازخوانی اندیشه سیاسی آیت‌الله‌العظمی سید محمدتقی مدرسی» در قم اظهار کرد: درباره منظومه فکری و اندیشه‌های راهبردی و کاربردی آیت‌الله مدرسی، بخش قابل توجهی از مطالب در کتاب «فقیهی از کربلا» به‌صورت جامع و کامل بیان شده است و از این جهت نکته ناگفته‌ای باقی نمی‌ماند. بنده نیز با استفاده از تحقیق و تتبع ارزشمند ایشان، به اختصار به سه موضوع درباره شخصیت این مرجع عالی‌قدر اشاره می‌کنم؛ نخست جایگاه علمی ایشان و پیوند سنت‌های علمی کربلا و قم، دوم اندیشه‌های سیاسی و اجتماعی ایشان و سوم نقش و جایگاه اجتماعی ایشان.
دبیر شورای دین‌پژوهان کشور ادامه داد: اگر بخواهیم در فشرده‌ترین حالت از مقام علمی آیت‌الله مدرسی سخن بگوییم، باید از اصالت این مدرس ممتاز و برجسته سخن بگوییم. ایشان از آن دسته فقهایی هستند که دانش را از حالت تئوری محض خارج کرده و آن را به ابزار مدیریت و هدایت امت تبدیل کرده‌اند و از این جهت باید ایشان را شخصیتی پیشرو و متتبع دانست.
دکتر آیت پیمان با تاکید بر جامعیت آیت الله مدرسی در علوم تصریح کرد: آیت‌الله مدرسی دانشمندی ارجمند و جامع و پیونددهنده دو قطب معنوی و علمی هستند که ریشه در دانش عمیق و اصیل کربلا و شکوفایی دانش در مرکزیت فقهی قم دارد. ایشان نشان داده‌اند که یک فقیه تنها نباید در مسائل حلال و حرام استوار باشد، بلکه باید در مسیر تقابل حق و باطل نیز پیشرو و اثرگذار باشد.
وی خاطرنشان کرد: ایشان با تدریس دقیق اصول و فقه، تنها فقیهانی را تربیت نکرده‌اند، بلکه در مسیر تربیت رهبران فکری آینده نیز گام برداشته‌اند و این یکی از ویژگی‌های مهم شخصیت علمی ایشان است.
دبیر شورای دین‌پژوهان کشور در ادامه با اشاره به اندیشه سیاسی آیت‌الله مدرسی گفت: در بررسی اندیشه سیاسی ایشان، آنچه اهمیت دارد این است که سیاست در منظومه فکری ایشان امری نیست که از بیرون بر دین تحمیل شده باشد، بلکه سیاستی است که از دل و عمق متون اصیل دینی و استنباط‌های فقهی بیرون آمده است.
وی افزود: آیت‌الله مدرسی بر این باورند که حفظ حریم اسلام و حمایت از مظلومان جهان در همه اقطار عالم، از فلسطین و لبنان و بحرین و یمن و ایران و عراق و افغانستان و پاکستان و کشمیر تا اقصی نقاط جهان، صرفاً یک وظیفه سیاسی نیست، بلکه در منظومه فکری ایشان یک تکلیف فقهی و دینی به شمار می‌رود و این ویژگی، از خصائص مهم اندیشه فقهی ایشان است.
دکتر آیت پیمان با اشاره به مواضع آیت‌الله مدرسی در برابر استکبار اظهار کرد: موضع ایشان در برابر استکبار نیز موضعی است که از دل مبانی اصولی و فقهی ایشان برآمده و در این منظومه فکری، میان عقل، نقل و ضرورت حفظ نظام اسلامی پیوندی جدی برقرار شده است.
وی با اشاره به یکی از آثار مهم آیت‌الله مدرسی افزود: یکی از کتاب‌هایی که به نظر من امروز نیازمند توجه بیشتر محققان است، کتاب «قیاده الاسلامیه» است که بیش از پنجاه سال پیش تألیف شده است. در این اثر، نظریه ولایت فقیه و حکومت اسلامی با استدلال و استناد مورد بحث قرار گرفته و حکومت اسلامی تحت اشراف رهبری سیاسی مراجع تقلید و در چارچوب ولایت فقیه تبیین شده است.
دبیر شورای دین‌پژوهان کشور تصریح کرد: این اثر از این جهت حائز اهمیت است که می‌تواند یکی از نمونه‌های قابل توجه در بررسی روند شکل‌گیری و تحول مباحث فقه اجتماعی و اندیشه سیاسی شیعه باشد و به نظر می‌رسد پژوهشگران باید توجه بیشتری به این بخش از میراث علمی آیت‌الله مدرسی داشته باشند.
دکتر آیت پیمان در ادامه با اشاره به نقش اجتماعی آیت‌الله مدرسی گفت: نقش اجتماعی ایشان را نیز نباید نادیده گرفت. ایشان در میان امت، نماد وحدت علمی و عملی در میان فقها هستند و حضورشان در عرصه‌های مختلف همواره با روحیه خدمت متواضعانه به دین و اخلاص خاص ایشان همراه بوده است.
وی افزود: آیت‌الله مدرسی با رفتار و سیره خود نشان داده‌اند که مرجعیت تنها یک جایگاه علمی نیست، بلکه مسئولیتی سنگین در برابر تاریخ، خداوند و امت اسلامی است و این نگاه، یکی از ویژگی‌های برجسته شخصیت اجتماعی ایشان به شمار می‌رود.
دبیر شورای دین‌پژوهان کشور با اشاره به گستره میراث علمی آیت‌الله مدرسی اظهار کرد: در بررسی و مطالعه آثار ایشان با مجموعه‌ای گسترده از میراث علمی در حوزه‌های فقهی، تفسیری، کلامی، تاریخی و اجتماعی مواجه هستیم و بدون تعارف و اغراق باید گفت این مجموعه، یک منظومه علمی کامل و منسجم را تشکیل می‌دهد که می‌تواند برای پژوهشگران و محققان در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی بسیار راهگشا باشد.
وی ادامه داد: میراث علمی و فکری آیت‌الله مدرسی برای پژوهشگران و شاگردان مکتب اهل‌بیت(ع) همواره می‌تواند منبع الهام باشد و ما در چنین نشست‌هایی تنها برای تکریم یک شخصیت علمی گرد هم نمی‌آییم، بلکه فرصتی فراهم می‌شود تا با راه و مشی و سنت‌های علمی و سازنده چنین شخصیت‌هایی تجدید میثاق کنیم؛ سنتی که در آن علم و سیاست در خدمت خداوند و امت قرار می‌گیرد.
دکتر آیت پیمان همچنین به برخی ابعاد کمتر مطرح‌شده از فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی آیت‌الله مدرسی اشاره کرد و گفت: نکته‌ای که شاید در برخی سخنان و برنامه‌های مربوط به زندگی و آثار ایشان کمتر مورد توجه قرار گرفته، دایر کردن حوزه‌ای برای تبلیغ و آموزش فرهنگ اهل‌بیت(ع) در زندان‌های آمریکا در دوره‌ای خاص است که این موضوع نیز نیازمند تبیین و بازخوانی بیشتر است.
وی در ادامه با تجلیل از مجاهدت‌های علمی و اجتماعی آیت‌الله العظمی مدرسی اظهار کرد: از همین‌جا سلام و درود خالصانه خود را به محضر آیت‌الله العظمی سیدمحمدتقی مدرسی تقدیم می‌کنیم و به دلیل همه مجاهدت‌های علمی و فکری ایشان، به‌ویژه برخی اقدامات و مواضع اخیرشان، از این مرجع بزرگوار قدردانی می‌کنیم.
دبیر شورای دین‌پژوهان کشور با اشاره به فتوای اخیر آیت‌الله مدرسی درباره تهدیدات علیه رهبر جمهوری اسلامی ایران گفت: یکی از مواضع مهم و قابل توجه ایشان، فتوای صریح و قاطعانه‌ای بود که در دفاع از رهبر جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات جانی دشمنان دین و اسلام صادر کردند. این فتوا از جمله مواضعی است که به دلیل صراحت آن، شایسته بازخوانی و بررسی علمی است.
دکتر آیت پیمان همچنین با اشاره به حضور آیت‌الله مدرسی در مراسم تشییع آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای اظهار کرد: اقدام دیگر ایشان که باید مورد تقدیر قرار گیرد، حضور در مراسم تشییع رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران بود. حضور این مرجع بزرگوار با همان تواضع ذاتی که در وجود ایشان سراغ داریم و با آداب عزا و برای مدت طولانی، جلوه‌ای از همراهی و همدردی ایشان با جامعه شیعه بود و ما به عنوان عضوی از جامعه شیعه از این حضور و محبت ایشان سپاسگزاریم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: آیت‌الله سیدمحمدتقی مدرسی را باید فقیهی جهان‌اندیش و امت‌اندیش دانست؛ شخصیتی که در منظومه فکری او علم، فقاهت، مسئولیت اجتماعی و دغدغه امت اسلامی در کنار یکدیگر قرار گرفته است و بازخوانی آثار و اندیشه‌های ایشان می‌تواند برای حوزه‌های علمیه و جامعه علمی کشور، زمینه‌ساز پژوهش‌های جدید و بهره‌گیری از این میراث ارزشمند باشد.