عصر قم - عضو هیئت علمی گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با اشاره به چالشهای فلسفی پدیدآمده از توسعه هوش مصنوعی گفت: گسترش فناوریهای هوشمند، پرسشهای تازهای درباره تفاوت هوش ماشینی و آگاهی انسانی و نحوه تبیین آن در برخی برهانهای خداشناسی پیش روی اندیشمندان قرار داده است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام یارعلی کرد فیروزجایی، عضو هیئت علمی گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در بیستمین پیشنشست همایش بینالمللی «دین، فرهنگ و فناوری» با اشاره به روند ساخت ابزارهای مختلف توسط انسان اظهار داشت: عقل انسان متناسب با نیازهایش ابزارهایی را برای برآوردن این نیازها میسازد و انسان در طول تاریخ از گاری و دوچرخه و اتومبیل گرفته تا هواپیما و موشک را با اتکا به عقل خود ساخته است .
وی افزود: امروز انسان به سراغ ساخت هوش رفته است و همین مسئله، چالش جدیدی را در بحث معنا و آگاهی ایجاد میکند؛ چراکه برخی برهانها از طریق وجود آگاهی در عالم، به اثبات وجود خدا میپردازند .
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) ادامه داد: اگر انسان بتواند در طبیعت هوش بسازد، این برهانها دچار چالش میشوند؛ زیرا در این استدلالها، آگاهی به عنوان یک علامت و نشانه در عالم تلقی میشود که خداوند متعال از ناحیه خودش بر محصول خودش، یعنی عالم، حک کرده است .
حجتالاسلام کرد فیروزجایی تصریح کرد: آگاهی را نمیتوان با ارجاع به پدیدههای مادی توضیح و تبیین کرد و از این رو، چارهای نیست جز اینکه فراتر از عالم ماده برویم و پای موجودی مجرد و غیرمادی را به میان بیاوریم که همان خداوند باشد .
وی با اشاره به مسئلهای که هوش مصنوعی در این زمینه ایجاد کرده است، گفت: انسان میخواهد چیزی در این عالم بسازد که تا به حال تصور میشد ساخته خداست و غیر خدا نمیتواند چنین چیزی بسازد؛ بنابراین، این مسئله چالشی است که باید به آن پاسخ داد .
مغالطه اشتراک لفظ در مفهوم هوش
عضو هیئت علمی گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم(ع) در ادامه، مغالطه اصلی در این زمینه را خلط میان دو معنای متفاوت از هوش دانست و اظهار داشت: به نظر بنده، مغالطهای که اتفاق میافتد این است که آگاهی یا هوش یک امر نامحسوس و ناملموس است و ما خیال میکنیم انسان آن را ایجاد کرده است .
وی افزود: انسان در ساخت این ابزار، کاری جز جابهجایی و تغییر، تراشیدن و وصل کردن، جدا کردن چیزهایی از یکدیگر و ترکیب کردن آنها به شکل جدید انجام نداده است و در نهایت، حاصل این کار رباتی است که میتواند محاسبه کند، نتیجه بگیرد و چند کار دیگر نیز انجام دهد .
حجتالاسلام کرد فیروزجایی خاطرنشان کرد: کار انسان همین است، اما آن چیزی که در ماشین وجود دارد، «هوش» نامیده شده است؛ حال اگر این هوش را با آن چیزی که در انسان وجود دارد و فکر میکند، استدلال میکند، نتیجه میگیرد، خیال میکند و شک میکند، یکی بدانیم، مغالطه اشتراک لفظ اتفاق افتاده است .
وی در پایان تأکید کرد: از سوی دیگر، آن چیزی که در ماشین ظاهر میشود نیز باز یک واقعیت نیست .