عصر قم - به گفته دکتر سجادی، مناسبتهای تاریخی نباید تنها مروری بر رنج و مصیبت قربانیان سیاست سرکوب و کشتار باشد؛ بلکه یادآوری این رخدادهای تلخ و استخوانسوز باید آغازی برای چارهاندیشی در جهت رهایی از ظلم، ستم، تبعیض و بیعدالتی در افغانستان باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت (ع) ـ ابنا ـ شماری از فعالان و نخبگان شیعه افغانستان به مناسبت سالروز قتلعام هزارهها و شیعیان توسط حکومت عبدالرحمانخان تأکید کردند که جامعه تشیع باید بیش از هر زمان دیگری هوشیار و آگاه باشد و با اتحاد و همبستگی در برابر هرگونه تبعیض و نسلکشی بایستد.
بیستوپنجم سپتامبر مصادف با سالروز قتلعام هزارهها و شیعیان در دوره حکومت عبدالرحمانخان است. از این رویداد فاجعهبار تاریخی (۱۸۸۸ـ۱۸۹۳) که حدود ۱۳۸ سال میگذرد، حکومت وقت با تهاجم نظامی به مناطق شیعهنشین و هزارهجات، حدود ۶۲ درصد از جمعیت هزارهها را قتلعام کرد.
بر اساس روایتهای تاریخی، حکومت عبدالرحمانخان خانهها و اموال هزارهها را میان قوم خود (پشتونها) تقسیم کرد، بسیاری از فرزندان و دختران آنان را به بردگی گرفت و حدود ۲۰ درصد دیگر از هزارهها نیز به کشورهای همسایه افغانستان پناهنده شدند.
این رویداد بهعنوان فاجعهبارترین رخداد تاریخ مدرن افغانستان شناخته میشود و هنوز بسیاری از خانوادههای شیعه درد آن فاجعه را احساس میکنند.
این مناسبت درست در شرایطی فرا میرسد که هزارهها و شیعیان افغانستان طی ۳۰ سال اخیر و بهویژه در دهه ۱۳۷۰، فاجعهای مشابه دوره عبدالرحمانخان را تجربه کردند و بسیاری از هزارهها در مناطق مرکزی، از جمله استان بلخ، مورد قتلعام قرار گرفتند. افزون بر این، در شرایط کنونی نیز جامعه تشیع افغانستان با ظلم و بیعدالتی روبهروست؛ هرچند خشونت و نسلکشی آشکار در کار نیست، اما هویت و مذهب آنان از سوی حاکمیت طالبان انکار میشود.
به این مناسبت، رهبران و نخبگان شیعه افغانستان با ابراز نگرانی اعلام کردند که هزارهها و شیعیان در سایه حاکمیت طالبان بیش از پیش مورد ظلم و تبعیض قرار گرفتهاند و این روند با شدت بیشتری ادامه دارد.
محمدکریم خلیلی، از رهبران شیعه افغانستان، گفته است: «هرچند ۶۲ درصد از جمعیت هزارهها توسط عبدالرحمانخان قتلعام شد، اما نتوانست هزارهها را حذف کند. بنابراین حکومت طالبان باید از تاریخ درس بگیرد و روند حذف شیعیان را کنار بگذارد.»
در همین حال،دکتر سید عبدالقیوم سجادی، استاد دانشگاه و عضو سابق مجلس نمایندگان افغانستان، اظهار داشته است: «ستم و ظلم تاریخی که بر شیعیان و هزارهها روا داشته شد، برای هر انسان آزادهای، فارغ از نژاد و مذهب، آزاردهنده و استخوانسوز است. یادواره انسانهای مظلومی که به جرم قوم و مذهب مورد خشونت و سرکوب قرار گرفتند و قربانی سیاست نسلکشی شدند، لازم است اما کافی نیست.»
به گفته دکتر سجادی، مناسبتهای تاریخی نباید تنها مروری بر رنج و مصیبت قربانیان سیاست سرکوب و کشتار باشد؛ بلکه یادآوری این رخدادهای تلخ و استخوانسوز باید آغازی برای چارهاندیشی در جهت رهایی از ظلم، ستم، تبعیض و بیعدالتی در افغانستان باشد.
این استاد دانشگاه افزوده است: «اگر مردم هزاره ـ در معنای عام فرهنگی آن که شامل گروههای مختلف جامعه شیعه افغانستان میشود ـ با تیغ ناروا و بیرحم فتوای مذهبی سر بریده شدند، فرزندان و بازماندگان آنان امروز وظیفه دارند ضمن حفظ یاد و خاطره این مظلومیتها، برای نفی تبعیض و ستم و ایجاد بستر مطمئن زندگی و سدسازی در برابر تبعیض و ستم، بیش از هر زمان دیگری همصدا و همآوا شوند و برای همگرایی ملی در جهت تأمین عدالت پیشگام باشند.»
او با تأکید بر حفظ انسجام و اتحاد میان جامعه تشیع خاطرنشان کرده است که در شرایط موجود و پرخطر، سخن از نفاق قومی و چندپارهکردن مردم به نام قوم و نژاد، جفای بزرگ و خطای نابخشودنی است. همه تاریخ خونین و پر از رنج را مشترکاً طی کردهاند و اینک نیز مخاطرات و نگرانیهای جدی و مشترکی وجود دارد که هرگز نباید اجازه داد افکار کوتهبینانه و سودجویانه مردم را دوباره چندپاره کند.