عصر قم - کتاب «خبرنگاری کاربردی» نوشته جفری هریس و دیوید اسپارک با ترجمه محمدتقی روغنیها، اثری آموزشی در حوزه روزنامهنگاری است که تلاش میکند مخاطب را با فرایند عملی تولید خبر، از کشف نخستین سرنخ و گردآوری اطلاعات تا مصاحبه، نگارش، خلاصهنویسی و ورود خبر به
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، کتاب «خبرنگاری کاربردی» نوشته جفری هریس و دیوید اسپارک با ترجمه محمدتقی روغنیها، اثری آموزشی در حوزه روزنامهنگاری است که تلاش میکند مخاطب را با فرایند عملی تولید خبر، از کشف نخستین سرنخ و گردآوری اطلاعات تا مصاحبه، نگارش، خلاصهنویسی و ورود خبر به چرخه تولید رسانه آشنا کند.
این کتاب از مجموعه «رسانه و ارتباطات» است که توسط انتشارات ایران منتشر شده و نسخه مورد بررسی آن در زمستان ۱۴۰۲ در ۲۰۰ صفحه به چاپ رسیده است. ساختار کتاب بر آموزش مهارتهای عملی خبرنگاری استوار شده و نویسندگان در بسیاری از مباحث، به جای ارائه صرف قواعد، از مثالهای متعدد برای نزدیک کردن مخاطب به موقعیتهای واقعی کار خبرنگاری استفاده کردهاند.
در بخش نخست کتاب، موضوع «خبر چیست؟» مورد بررسی قرار میگیرد. نویسندگان با طرح نمونههای مختلف، مخاطب را با مصادیق خبر و موقعیتهایی که میتوانند به تولید یک خبر منجر شوند، روبهرو میکنند. در این بخش، ارزشهای خبری نیز در ارتباط با مفهوم خبر مورد توجه قرار میگیرد تا مخاطب بتواند در مواجهه با رویدادهای مختلف، عناصر خبری و ظرفیتهای موجود برای تبدیل یک اتفاق به خبر را تشخیص دهد.
سرنخ؛ نقطه آغاز کشف خبر
یکی از موضوعات مهم کتاب، چگونگی گردآوری اخبار و توجه به «سرنخها» است. نویسندگان کار روزانه خبرنگار را در ارتباط مستمر با رویدادها و منابع خبری میدانند و تأکید میکنند که هنگام کار روی یک خبر، ممکن است اطلاعاتی درباره موضوعی دیگر در اختیار خبرنگار قرار گیرد که خود میتواند آغاز یک گزارش تازه باشد.
برای توضیح این موضوع، نمونههایی از موقعیتهای روزمره خبرنگاران مطرح میشود؛ از جمله اینکه در جریان یک برنامه موسیقی، مدیر سالن درباره کاهش حمایت از انجمن موسیقی سخن بگوید یا در جریان گزارش یک پرونده سرقت، مشخص شود وسیلهای که به سرقت رفته، پیش از آن نیز چند بار هدف سرقت قرار گرفته است. چنین اطلاعاتی میتواند خبرنگار را به پرسشهای تازه و در نهایت به سوژهای مستقل برساند.
کتاب در ادامه، مطالعه روزنامهها و جستوجوی واقعیتها را نیز از مسیرهای کشف سرنخ و دستیابی به اخبار تازه معرفی میکند.
گزارش منطقهای؛ فرصتی برای خبرنگاران جوان
در بخش دیگری از کتاب، «گزارش منطقهای» مورد توجه قرار گرفته است. نویسندگان گزارشگری در مناطق و شهرستانها را یکی از زمینههایی میدانند که خبرنگاران جوان، بهویژه افرادی که دوره آموزشی خود را پشت سر میگذارند، میتوانند در آن تجربه کسب کنند و تواناییهای خود را نشان دهند.
از نگاه نویسندگان، مناطق جغرافیایی مشخص و شهرستانها میتوانند محل مناسبی برای کشف استعدادهای خبرنگاری باشند؛ زیرا خبرنگار در این حوزه با مسائل و رویدادهای محلی مواجه است و میتواند با پیگیری دقیق آنها، اخبار و گزارشهایی تولید کند که برای مخاطبان رسانه اهمیت دارد.
مصاحبه؛ گفتوگو برای دستیابی به اطلاعات
بخش دیگری از کتاب به «مصاحبه» اختصاص دارد. نویسندگان در این بخش بر آمادگی خبرنگار برای گفتوگو، شناخت پیشینه موضوع، جلب اعتماد مصاحبهشونده و نحوه مواجهه با افرادی که تمایلی به گفتوگو ندارند تأکید میکنند.
در این کتاب، تندنویسی و یادداشتبرداری نیز از ابزارهای مهم گفتوگوهای خبری معرفی شده است. توصیه میشود خبرنگار در صورتی که مصاحبهشونده اطلاعات ارزشمندی در اختیار دارد، از گفتوگو با او صرفنظر نکند و با ایجاد رابطهای مبتنی بر اعتماد، زمینه دریافت اطلاعات را فراهم آورد.
نویسندگان تأکید میکنند که خبرنگار باید در جریان مصاحبه، خود را فردی قابل اعتماد، روشنبین و جدی نشان دهد و برای ثبت اطلاعات از دفتر یادداشت استفاده کند.
لید؛ نخستین نقطه تماس مخاطب با خبر
در بخش مربوط به «نگارش خبر»، کتاب به موضوع لید میپردازد و اهمیت آن را با استفاده از نمونههای مختلف توضیح میدهد. بر اساس مطالب این بخش، لید باید کوتاه و حاوی اطلاعات مهم خبر باشد و بتواند در کمترین حجم، بیشترین میزان اطلاعات ضروری را به مخاطب منتقل کند.