عصر قم - کتاب «الفبای روابط عمومی؛ هر آنچه یک مبتدی باید بداند» نوشته نظام مشرفی نبیکندی، تلاشی برای ارائه تصویری مقدماتی و کاربردی از دانش و مهارتهای مورد نیاز در حوزه روابط عمومی است.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، کتاب «الفبای روابط عمومی؛ هر آنچه یک مبتدی باید بداند» نوشته نظام مشرفی نبیکندی، تلاشی برای ارائه تصویری مقدماتی و کاربردی از دانش و مهارتهای مورد نیاز در حوزه روابط عمومی است؛ اثری که روابط عمومی را نه صرفاً مجموعهای از فعالیتهای تبلیغاتی، بلکه یکی از ارکان ارتباط میان سازمان و مخاطبان و عاملی مؤثر در شکلگیری افکار عمومی و مدیریت اعتبار سازمان معرفی میکند.
این کتاب در ۲۳۰ صفحه و در ۱۷ فصل توسط نشر امان سخن منتشر شده است و همانگونه که از عنوان آن پیداست، مخاطب اصلی آن افرادی هستند که میخواهند با مبانی روابط عمومی آشنا شوند و درک اولیهای از اصول ارتباط مؤثر، انتقال پیام و نقش روابط عمومی در سطح فردی و سازمانی به دست آورند.
نویسنده در معرفی اهداف کتاب، بر آشنایی با اهمیت روابط عمومی، شناخت نقش این حوزه به عنوان پل ارتباطی میان سازمان و مخاطبان، توجه به شکلگیری افکار عمومی و مدیریت اعتبار سازمانی تأکید دارد. همچنین کتاب میکوشد مسیر آشنایی مخاطب با مهارتهای لازم برای تبدیل شدن به یک کارشناس روابط عمومی را هموار کند؛ مهارتهایی که در نهایت به انتقال شفاف و موفقیتآمیز پیام سازمان کمک میکنند.
برنامهریزی؛ یکی از ارکان روابط عمومی
یکی از مباحث مورد توجه کتاب در فصل هشتم، موضوع «برنامهریزی در روابط عمومی» است. نویسنده در این بخش، برنامهریزی را یکی از ارکان اصلی فعالیت روابط عمومی میداند و معتقد است روزمرگی و واگذار کردن امور به گذر زمان، از نشانههای روابط عمومی ناکارآمد است.
بر اساس مطالب این فصل، اگر روابط عمومی قرار باشد در سازمان نقشی کلیدی ایفا کند، باید فعالیتهای خود را بر اساس برنامه پیش ببرد. نویسنده توسعه فعالیتهای افکارسنجی، ارتباطات مردمی و تولید فرآوردههای فرهنگی را از جمله اقداماتی میداند که میتواند جریان مبادله پیام میان سازمان و مخاطبان را دو سویه کند و زمینه دریافت بازخورد از مخاطبان را در سطوح مختلف فراهم آورد.
در تعریف روابط عمومی نیز در این فصل آمده است که روابط عمومی مجموعهای از تلاشها و اقدامات آگاهانه، برنامهریزیشده و سنجیده برای ایجاد و کسب تفاهم متقابل میان یک سازمان و گروههای مورد نظر آن است.
نویسنده در ادامه به برخی موانع برنامهریزی در روابط عمومی سازمانها اشاره میکند و مسئلهشناسی و مسئلهیابی را از مهمترین ارکان یک فرایند کار برنامهای میداند. از نگاه او، این فرایند به شناخت عمیق مشکلات سازمان و برخورداری از تجربه و دانش لازم نیاز دارد.
همچنین شکاف میان انتظارات افکار عمومی و مدیران ارشد از روابط عمومی، جایگاه تعریفنشده روابط عمومی در ساختار سازمانی و مشکلات موجود در نظام اطلاعرسانی کشور از دیگر مسائلی است که در این فصل مورد توجه قرار گرفته است.
روابط عمومی در مواجهه با بحران
فصل نهم کتاب به موضوع «روابط عمومی در بحران» اختصاص دارد. نویسنده بحران روابط عمومی را شرایطی میداند که در آن اتفاقی ناگهانی و غیرمنتظره میتواند اعتبار، اعتماد و آرامش سازمان را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، واکنش صحیح و مدیریت مناسب بحران میتواند در حفظ وجهه سازمان مؤثر باشد.
کتاب برای تشخیص اینکه یک سازمان با بحران مواجه شده است یا خیر، چند پرسش را مطرح میکند؛ از جمله اینکه آیا مشکل ایجادشده جریان کاری سازمان را تحت تأثیر قرار میدهد، آیا فعالیت هیئتمدیره و کارکنان دچار اختلال میشود و آیا شهرت برند نزد ذینفعان آسیب خواهد دید.
یکی دیگر از مباحث این فصل، اولویتبندی بحرانهاست. نویسنده برای این منظور سه سطح سبز، نارنجی و قرمز را مطرح میکند. وضعیت سبز به شرایطی اشاره دارد که نیازمند واکنش فوری نیست؛ وضعیت نارنجی زمانی است که احتمال وارد شدن ضرر یا از بین رفتن اعتماد مشتریان وجود دارد و وضعیت قرمز شرایطی است که در آن شهرت برند در معرض خطر قرار گرفته و لازم است تیم مربوطه به سرعت وارد عمل شود.
در ادامه، کتاب به شیوه آمادگی برای بحرانهای روابط عمومی، بهویژه در فضای آنلاین، میپردازد. رصد صحبتها و دیدگاههایی که درباره سازمان، محصولات و خدمات آن مطرح میشود و توجه به نظرات مخاطبان، از جمله اقداماتی است که میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و جلوگیری از تبدیل آنها به بحران کمک کند.
نویسنده همچنین هفت گام برای مدیریت بحران روابط عمومی پیشنهاد میکند که شامل طبقهبندی مشکلات، واکنش بهموقع، شناسایی واحد مسئول ارائه نخستین پاسخ، ارزیابی وضعیت بحران، آمادهسازی برنامه نهایی، همکاری با اینفلوئنسرها و در نهایت بررسی و ارزیابی راهبرد مدیریت بحران است.
در کنار این موارد، کتاب نسبت به واکنشهای هیجانی و بدون برنامه در هنگام بحران هشدار میدهد و بر پرهیز از دامن زدن به نظرات منفی، خودزنی رسانهای و نادیده گرفتن اخبار منتشرشده در سایر رسانهها تأکید میکند.
از دیگر توصیههای مطرحشده برای پیشگیری از بحران میتوان به شناسایی زودهنگام مشکلات، ایجاد فرایند بررسی و تأیید محتوا، آمادگی برای رخدادهای غیرمنتظره، ایجاد ساختار مناسب و رصد مستمر شبکههای اجتماعی اشاره کرد.
مسئولیت اجتماعی سازمانها
فصل شانزدهم کتاب نیز به موضوع «روابط عمومی و مسئولیت اجتماعی سازمان» اختصاص دارد. نویسنده در این بخش بر این نکته تأکید میکند که سازمانها نباید فعالیت خود را تنها بر کسب سود متمرکز کنند، بلکه لازم است محیط زیست، جامعه و آینده را نیز در تصمیمگیریها و عملکرد خود مورد توجه قرار دهند.
در این نگاه، روابط عمومی صرفاً مسئول انتقال پیامهای سازمان نیست، بلکه میتواند در معرفی و تبیین اقدامات اجتماعی سازمان و ارتباط آن با جامعه نیز نقش داشته باشد. توجه به مسئولیت اجتماعی، از این منظر، بخشی از رابطه سازمان با ذینفعان و افکار عمومی به شمار میرود.
«الفبای روابط عمومی؛ هر آنچه یک مبتدی باید بداند» در مجموع تلاش میکند مجموعهای از مباحث پایه و کاربردی روابط عمومی را در قالب ۱۷ فصل در اختیار مخاطب قرار دهد؛ از شناخت اهمیت و جایگاه روابط عمومی و اصول ارتباط مؤثر گرفته تا برنامهریزی، مدیریت بحران و مسئولیت اجتماعی. همین ساختار باعث شده است کتاب علاوه بر مخاطبان تازهوارد به حوزه روابط عمومی، برای افرادی که در سازمانها با مسئله ارتباط با مخاطبان و مدیریت پیام مواجه هستند نیز قابل استفاده باشد.