عصر قم - تبریز- معاون آموزش حوزه علمیه آذربایجان شرقی از اجرای طرح تفکیک طلاب مجرد و متأهل و الزام طلاب ورودی پایه هفتم به انتخاب رشته تخصصی خبر داد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، حجتالاسلام علی مطهریصدر، معاون آموزش حوزه علمیه آذربایجان شرقی، در اجلاسیه مدیران مدارس علمیه استان، از اجرای مجموعهای از برنامههای تحولی در حوزه آموزش و ساماندهی طلاب خبر داد.
وی تفکیک طلاب مجرد و متأهل و توسعه رشتههای تخصصی را از مهمترین محورهای این برنامهها عنوان کرد. به گفته وی، این تغییرات با هدف ارتقای کیفیت آموزش، مدیریت بهتر مدارس و پاسخگویی به اقتضائات جدید زندگی و تحصیل طلاب دنبال میشود.
حجت الاسلام مطهریصدر در تشریح طرح ساماندهی طلاب اظهار داشت که مدیریت تردد و وضعیت تحصیلی طلاب در مدارس سطح عالی تبریز با چالشهایی همراه بوده است.
وی افزود: با نظر نماینده ولیفقیه در استان و شورای عالی حوزه، طرح تفکیک طلاب مجرد و متأهل با هدف تطبیق شرایط آموزشی با اقتضائات زندگی شخصی طلاب، بهویژه طلاب متأهل، اجرایی شده است.
بر اساس توضیحات معاون آموزش حوزه علمیه استان، جابهجایی طلاب در این طرح بر مبنای ارزیابیهای مدیریتی، تأییدیههای اخلاقی و سنجش توانمندیهای علمی انجام شده است.
این طرح را میتوان تلاشی برای ایجاد تناسب بیشتر میان ساختار آموزشی حوزه و شرایط متفاوت زندگی طلاب دانست. طلبه متأهل در بسیاری از موارد با اقتضائات زمانی، خانوادگی و شغلی متفاوتی نسبت به طلبه مجرد مواجه است و یکسانسازی کامل شرایط آموزشی میتواند بخشی از ظرفیت تحصیلی او را محدود کند.
از این منظر، ساماندهی متناسب با وضعیت طلاب میتواند در صورت اجرای دقیق، به افزایش نظم آموزشی و کاهش برخی مشکلات مدیریتی مدارس سطح عالی منجر شود.
معاون آموزش حوزه علمیه آذربایجان شرقی در بخش دیگری از سخنان خود، از تغییر رویکرد آموزشی حوزه و توسعه رشتههای تخصصی خبر داد.
وی با اشاره به تأکیدات آیتالله اعرافی، مدیر حوزههای علمیه کشور، گفت توسعه رشتههای تخصصی با هدف عبور از نظام آموزشی صرفاً فقه و اصولمحور در دستور کار قرار گرفته است این رویکرد قرار است زمینه تربیت طلابی را فراهم کند که علاوه بر برخورداری از بنیه حوزوی، در یک حوزه علمی و کاربردی مشخص نیز به تخصص دست یابند.
بر اساس توضیحات مطهریصدر، طلاب پس از گذراندن پایههای مقدماتی و تقویت بنیه علمی، ملزم به انتخاب یکی از ۱۶ گرایش تخصصی خواهند بود حقوق و قضا، کلام، فلسفه، مشاوره اسلامی، تفسیر، حدیث و تاریخ از جمله رشتههایی هستند که در ساختار جدید مورد توجه قرار گرفتهاند در مجموع نیز ۴۵۰ کدرشته تحصیلی در این ساختار تعریف شده است تا مسیر تخصصیشدن آموزش حوزه گستردهتر شود.
الزام به انتخاب رشته تخصصی برای طلاب ورودی پایه ششم به هفتم، یکی از مهمترین بخشهای این طرح است.
معاون آموزش حوزه علمیه آذربایجان شرقی اعلام کرد که حدود ۶۰ نفر از فارغالتحصیلان متقاضی در استان، پس از طی مراحل ارزیابی، در رشتههای تخصصی مورد انتخاب خود ثبتنام خواهند کرد این تغییر میتواند نقطه عطفی در جهت فاصله گرفتن از الگوی یکسان آموزشی و حرکت به سمت تربیت نیروهای متناسب با نیازهای علمی، فرهنگی و اجتماعی جامعه باشد.
حجت الاسلام مطهریصدر در عین حال تأکید کرد که اجرای طرح تخصصیشدن به معنای کاهش تعداد طلاب در مدارس سطح عالی نیست.
وی توضیح داد که دروس فقه و اصول همچنان در مدارس اصلی دنبال خواهد شد و دروس تخصصی نیز در مراکز مربوط به هر رشته ارائه میشود بنابراین، ساختار جدید بیش از آنکه به معنای حذف مسیرهای موجود باشد، تلاشی برای ایجاد یک لایه تخصصی در کنار آموزشهای پایه و مشترک حوزوی است.
یکی دیگر از محورهای سخنان معاون آموزش حوزه علمیه آذربایجان شرقی، رفع موانع پیشین بر سر راه توسعه رشتههای تخصصی بود.
وی با اشاره به مشکلاتی مانند شهریه، بیمه و اعتبار مدارک، از اقداماتی برای تسهیل فرآیند راهاندازی رشتهها خبر داد. رفع این موانع میتواند یکی از شروط مهم برای آن باشد که تخصصیشدن آموزش از مرحله طراحی و تصویب به یک فرآیند پایدار و قابل اعتماد برای طلاب تبدیل شود.
در بخش دیگری از این نشست، دغدغه طلاب شاغل در مدارس «امین» مورد توجه قرار گرفت. مطهریصدر گفت با پیگیریهای انجامشده و توافق با مرکز مدیریت حوزههای علمیه، فرآیند صدور احکام و تأیید تحصیل غیرحضوری برای این دسته از طلاب تسهیل شده است هدف از این اقدام آن است که فعالیت تبلیغی و آموزشی طلاب در مدارس امین، موجب توقف یا اختلال در مسیر تحصیل حوزوی آنان نشود.
وی با اشاره به تعهد و نظم آموزشی طلاب شاغل در مدارس امین، از حذف برخی مراحل اداری زمانبر خبر داد بر اساس برنامهریزی انجامشده، این طلاب میتوانند از ابتدای مهرماه با بارگذاری مدارک مورد نیاز، فرآیند تحصیل غیرحضوری خود را بدون وقفه آغاز کنند. به این ترتیب، تلاش شده است میان مأموریت تبلیغی و آموزشی طلاب در مدارس امین و استمرار تحصیلات حوزوی آنان پیوند مؤثرتری برقرار شود.
مجموعه تصمیمات مطرحشده در این اجلاسیه نشان میدهد آموزش حوزه علمیه آذربایجان شرقی در حال حرکت به سمت الگویی است که در آن، ساماندهی طلاب، تخصصیشدن آموزش و انعطاف در شیوه تحصیل، سه ضلع اصلی تحول آموزشی را تشکیل میدهند.
در این میان، تفکیک شرایط تحصیلی طلاب بر اساس وضعیت زندگی و الزام به انتخاب مسیر تخصصی، میتواند ساختار آموزشی حوزه را به نیازهای واقعی طلاب و جامعه نزدیکتر کند. البته میزان موفقیت این تغییرات، بیش از هر چیز به کیفیت اجرای آنها، تأمین زیرساختها و استمرار حمایت مدیریتی وابسته خواهد بود.
اکنون با تعریف صدها کدرشته تخصصی و الزام نسل جدید طلاب به انتخاب مسیر علمی مشخص، مسئله اصلی دیگر صرفاً «افزایش رشتهها» نیست؛ بلکه کیفیت تربیت متخصصانی است که بتوانند در میدان واقعی جامعه نقشآفرینی کنند.
اگر این تحول با تقویت استاد، زیرساخت پژوهشی، اعتبار علمی مدارک و پیوند میان تخصص حوزوی و نیازهای اجتماعی همراه شود، میتواند به یکی از مهمترین تغییرات آموزشی حوزه در استان تبدیل شود.
اجلاسیه مدیران مدارس علمیه آذربایجان شرقی از این منظر، بیش از یک نشست اداری، نشانهای از تلاش برای بازتعریف مسیر تحصیل و آینده علمی طلاب در این استان است.
نویسنده: وحید نستوهی