نظم نوین حقوقی بریکس تا اوج وحدت اسلامی

عصر قم - یک حقوقدان در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری میزان قرارداد به بررسی ابعاد مختلف سفر رئیس قوه قضاییه به دهلی نو و شرکت در اجلاس بریکس پرداخت.

به گزارش گروه حقوق خبرگزاری رسا، فتحی حقوقدان و مدیرکل زندان‌های آذربایجان غربی در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری میزان قرارداد نوشت: سفر رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران به دهلی نو برای شرکت در اجلاس سران قضایی بریکس یک رویداد دیپلماتیک صرف نبود بلکه یک عملیات دقیق فرهنگی و نرم افزاری برای معرفی گفتمان نوین حقوقی ایران و نمایش نمادین وحدت جهان اسلام بود. این سفر در زمانی رخ داد که هژمونی حقوقی غرب با چالش‌های جدی رو‌به‌رو شده و نیاز به الگویی نوین مبتنی بر عدالت و معنویت بیش از پیش احساس می‌شود. در این میان حضور رئیس دستگاه قضا در مراسم نماز جماعت دهلی از استقبال گرم هزاران نمازگزار تا نمایش نمادین وحدت میان شیعه و سنی اهمیت ویژه‌ای یافت.
این اقدام فراتر از یک حضور مذهبی بود بلکه پیامی عمیق از همبستگی و همگرایی اسلامی را به شبه قاره هند و جهان مخابره کرد. در نگاهی تحلیلی به این رویداد می‌توان ابعاد مختلف آن را در چارچوب دیپلماسی عمومی و نرم افزار فرهنگی ایران مورد بررسی قرار داد.
قدرت نمادین نماز جماعت پلی فراتر از مرز‌های جغرافیایی و مذهبی
حضور هزاران نمازگزار در صفوفی متحد برای اقامه نماز جماعت به امامت رئیس قوه قضائیه ایران در دهلی بیش از هر چیز نمادی قدرتمند از وحدت اسلامی بود. در جهانی که توسط قدرت‌های استکباری تلاش می‌شود تا شکاف‌های مذهبی و قومی میان امت اسلامی را عمیق‌تر کند، این اقدام یک نمایش عریان از همبستگی و برادری بود. اقامه نماز جماعت با حضور جمع کثیری از پیروان مذاهب شیعه و سنی در کنار یکدیگر نشان داد که ایران اسلامی نه تنها به وحدت درونی خود پایبند است بلکه داعیه دار تحقق این وحدت در سطح جهان اسلام نیز می‌باشد.
این گردهمایی عظیم صرفاً یک رویداد عبادی نبود بلکه یک بیان سیاسی و فرهنگی بود. اینگونه است که رسانه‌ها این رویداد را روایت می‌کنند تا نشان دهند که قدرت نرم ایران چگونه می‌تواند از طریق ارزش‌های دینی و فرهنگی به قلب جوامع دیگر نفوذ کند. استقبال گرم هزاران نمازگزار نشان از عطش واقعی مردم هند برای اتحاد اسلامی و پذیرش الگو‌های همبستگی فراسوی مرز‌های ظاهری داشت. این نماز در واقع نمادی بود از گذار از اختلافات جزئی به سوی آرمان بزرگتر وحدت در برابر چالش‌های جهانی.
روایت میثاق وحدت، تفسیر ایرانی از دیپلماسی دینی
آنچه در نماز جماعت دهلی اتفاق افتاد صرفا ادای فریضه دینی نبود بلکه تجسمی عینی از مفاهیم عمیقی بود که رئیس قوه قضائیه در سخنرانی‌های خود در اجلاس بریکس بر آنها تاکید داشت. مفاهیمی، چون عدالت بدون تبعیض، حاکمیت قانون و ضرورت همکاری میان ملت ها.
نمایش وحدت میان شیعه و سنی در این صفوف نماز جماعت، پاسخی قاطع به پروژه تفرقه افکنی دشمنان اسلام بود. این روایت نشان می‌داد که جمهوری اسلامی ایران چگونه می‌تواند با محوریت ارزش‌های اسلامی مشترک، اتحاد میان پیروان مذاهب مختلف را تقویت کند. این رویکرد دیپلماتیک جدید که ریشه در قدرت نرم و باور‌های عمیق دارد، توانست حضوری معنادار و تاثیرگذار را برای ایران در کشوری با تنوع مذهبی و فرهنگی هند رقم بزند. پذیرش گرم این پیام از سوی هزاران نمازگزار نشان دهنده ظرفیت بالای این گفتمان برای جذب و تاثیرگذاری است.
عبور از نماد تا ارتباط، گذار از اقامه نماز به گسترش پیوند‌ها
فراتر از خود عمل عبادی، آنچه اهمیت می‌یابد، فرآیند گذار است. این سفر و خصوصاً حضور در نماز جماعت، زمینه را برای ایجاد و گسترش پیوند‌های عمیق‌تر فراهم آورد. از یک سو، اقامه نماز جماعت توسط عالی‌ترین مقام قضایی ایران در میان جمعی از مسلمانان هند، نشان دهنده احترام عمیق ایران به باور‌های دینی و فرهنگی این کشور بود. این اقدام نمادی شد از اینکه ایران نه تنها به دنبال منافع سیاسی یا اقتصادی، بلکه به دنبال پیوند دل‌ها و ایجاد ارتباطات معنوی است.
از سوی دیگر، این رویداد بستری را فراهم آورد تا در حاشیه آن، گفت‌و‌گو‌ها و تبادلات فرهنگی و اجتماعی بیشتری صورت پذیرد. این حضور به عنوان یک نقطه اتصال عمل کرد پلی که از طریق آن، پیام صلح دوستی و وحدت ایران به قلب جامعه مسلمان هند و فراتر از آن به سایر جوامع منطقه ارسال شد. این نشان می‌دهد که دیپلماسی عمومی ایران دیگر صرفا در چارچوب دیدار‌های رسمی نیست بلکه در بطن رویداد‌های اجتماعی و مذهبی نیز دنبال می‌شود و به دنبال ایجاد ارتباطاتی پایدار و عمیق است.
بازتاب فرهنگی و اجتماعی، تقویت جایگاه ایران در جهان اسلام
حضور رئیس قوه قضائیه در نماز جماعت دهلی و نحوه روایت آن توسط رسانه‌های داخلی، دستاوردی فرهنگی و اجتماعی مهم برای ایران محسوب می‌شود. این اقدام باعث شد تا جایگاه ایران به عنوان کشوری که مدافع وحدت اسلامی است و ارزش‌های دینی را ارج می‌نهد، بیش از پیش در اذهان عمومی منطقه و جهان تقویت شود.
این بازتاب فرهنگی به طور طبیعی بر سیاست خارجی و جایگاه منطقه‌ای ایران نیز تاثیرگذار خواهد بود.
در دنیایی که ارزش‌های مادی گرایانه غربی در تلاشند تا باور‌های معنوی را کمرنگ سازند، ایران با این رویکرد نشان داد که می‌تواند مدلی متفاوت از توسعه و پیشرفت را ارائه دهد مدلی که در آن، معنویت و اخلاق در کنار پیشرفت‌های حقوقی و اقتصادی قرار می‌گیرند. این دستاورد فرهنگی می‌تواند در بلندمدت به تقویت دیپلماسی عمومی ایران و جلب اعتماد بیشتر مردمان منطقه به جمهوری اسلامی کمک کند.
فراتر از اجلاس، اثربخشی دیپلماسی معنوی در نظم نوین حقوقی
اجلاس سران قضایی بریکس یک چارچوب حقوقی و اقتصادی برای همکاری‌های چندجانبه بود، اما حضور رئیس دستگاه قضا در نماز جماعت دهلی، بُعد معنوی و فرهنگی این همکاری‌ها را نمایان ساخت. این نشان می‌دهد که ایران در تلاش است تا در نظم نوین حقوقی که در حال شکل گیری است، صرفا به موضوعات صرفاً مادی و حقوقی اکتفا نکند بلکه به جنبه‌های فرهنگی و اخلاقی نیز توجه ویژه‌ای داشته باشد.
اینگونه اقدامات نشان می‌دهد که ایران به دنبال ساختن جهانی است که در آن عدالت صرفاً یک مفهوم حقوقی انتزاعی نیست بلکه ریشه در باور‌های عمیق انسانی و معنوی دارد. پیام وحدت اسلامی که از طریق این نماز جماعت در دهلی مخابره شد، می تواند به عنوان یک نیروی محرکه برای همکاری‌های فراتر از چارچوب‌های صرفاً رسمی و اقتصادی عمل کند. این همان رویکرد نرم افزاری است که ایران را به یک بازیگر موثر و مورد احترام در صحنه جهانی تبدیل می‌کند.
در نهایت، حضور رئیس قوه قضائیه در جمع هزاران نمازگزار در دهلی، نمادی از قدرت نرم ایران بود که توانست با زبان مشترک دین و اخلاق، پیوندی عمیق میان ملت‌ها برقرار سازد و تصویری الهام بخش از وحدت اسلامی و رهبری معنوی ایران را در صحنه بین المللی به نمایش بگذارد. این اقدام صرفاً یک رویداد دیپلماتیک نبود بلکه گامی مهم در جهت تحقق اهداف بلندمدت فرهنگی و تمدنی جمهوری اسلامی ایران در جهان پساغربی بود.