عصر قم - چالش جدید گردشگری ترکیه این است که با از دست دادن مزیت سفر و اقامت ارزان، در جذب گردشگران پولدار ناتوان مانده.
تداوم بحران اقتصادی در ترکیه و نرخ بیسابقه تورم در بخشهایی مانند مسکن، مواد غذایی و حمل و نقل، حالا علاوه بر شهروندان، اتباع خارجی و گردشگران را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
فروش ملک به اتباع خارجی در ترکیه که تا چند سال پیش، رکوردهای جهانی مهمی را ثبت کرده بود، حالا به پایینترین میزان 10 سال اخیر رسیده و در صنعت گردشگری هم، اتفاقاتی روی داده که فعالان این بخش را نگران کرده است.
با آن که درآمد 65 میلیارد دلاری توریسم ترکیه در سال 2025 میلادی، این کشور را همچنان در لیست 10 کشور نخست گردشگری جهان نگه داشته، اما یک مزیت مهم، در حال از دست رفتن است: مزیتی به نام تعریف ترکیه به عنوان مقصدی که «سفر و اقامت ارزان» را نصیب گردشگران میکرد.
این مساله موجب آن شده که ترکیه همچون سابق، یک مقصد گردشگری مقرون به صرفه به شمار نیاید.
رکوردزنی هزینه گردشگری در ترکیه
نشریه بلومبرگ در تحلیل مفصلی درباره گردشگری ترکیه، به اثرات منفی افزایش قیمتها اشاره و بر این موضوع تاکید کرده که ارقام و هزینههای بالا، گردشگران اروپایی را از ترکیه دور خواهد کرد.
بلومبرگ در گزارش خود، به تجارب زیسته شده و میدانیِ زوج انگلیسی یعنی دونا و دیو نیدهام، به عنوان نمونهای از تغییرات قیمت در ترکیه اشاره کرد. این زوج معلم که از سال 2021 میلادی پنج بار به همراه فرزندان خود به ترکیه سفر کردهاند و همچنین یک آژانس مسافرتی کوچک را اداره میکنند، از مواجهه با اختلاف قیمت باورنکردنی در تابستان امسال در سواحل مدیترانه در مقایسه با سالهای گذشته خبر دادند.
این زوج گفتند که قیمتها در محل اقامت قبلی آنها امسال از بودجه آنها فراتر رفته و برخی از فعالیتهایی که در تعطیلات انجام میدادند نیز به طور قابل توجهی گرانتر شده است.
به گزارش بلومبرگ، قیمت جت اسکی 15 دقیقهای در سواحل آنتالیا که سال گذشته 200 لیره بود، تابستان امسال به 900 لیره افزایش یافته است. دونا نیدهام در مورد ترکیه گفت: «این کشور سال آینده انتخاب اول ما نخواهد بود».
یکی دیگر از مشکلات گردشگران خارجی در ترکیه، سیاست دولت این کشور در تعیین
نرخ ارز است. تداوم کاهش نرخ لیره ترکیه زیر نرخ تورم، باعث شده که قدرت خرید گردشگران اروپایی در ترکیه پایین بیاید. در حالی که قیمتها در ترکیه به سرعت در حال افزایش است، این واقعیت که
نرخ ارز با همان نرخ افزایش نمییابد، ترکیه را برای گردشگرانی که با یورو یا پوند میآیند، گرانتر از قبل میکند.
تونی باش اوغلو که یک شرکت اجاره ویلا در آنتالیا را اداره میکند و همچنین مدیر یک شرکت بازرگانی است، به این اشاره میکند که مزیت قیمتی ترکیه به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
او میگوید: «بسیاری از مردم اروپا، ترکیه را به عنوان یک مقصد ارزان میدیدند. ولی حالا دیگر اینطور نیست. مردم هنوز هم میآیند و تعطیلات خوبی دارند، اما ترکیه دیگر یک مقصد ارزان نیست. سه ماه متوالی با کاهش تعداد گردشگران خارجی روبرو بوده ایم».
با استناد به دادههای وزارت فرهنگ و گردشگری، تعداد گردشگران بازدیدکننده از ترکیه در ماه مه نسبت به سال گذشته 3.6 درصد، در ژوئن 4 درصد و در ژوئیه 0.3 درصد کاهش یافته است.
این گزارش به ویژه به کاهش قابل توجه در بین گردشگران اروپایی اشاره کرده است. تعداد گردشگران انگلیسی که به ترکیه سفر میکردند و به عنوان سومین منبع بزرگ گردشگران خارجی به شمار میآیند، در ماه ژوئیه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 11 درصد کاهش یافته است.
کارشناسان میگویند: ترکیه در چند سال اخیر توانسته با توسعه بخشهای هتلداری و فرودگاهی، ظرفیت گردشگری خود را بالا ببرد. اما در عین حال، در تله گردشگری ارزان افتاده و حالا در شرایطی قرار گرفته که نمیتواند در کوتاه مدت، قطب نمای صنعت گردشگری خود را از «تلاش برای جذب گردشگر بیشتر با سود کمتر» به سمت «تلاش برای جذب گردشگران ثروتمند» تغییر دهد. برای درک روشنتر این موضوع، باید به این نکته اشاره کرد که در سال 2025 میلادی، 65 میلیون نفر به ترکیه سفر کردهاند و مجموع درآمد نیز 65 میلیارد دلار بوده است. این معادله نشان میدهد که هر گردشگر به طور میانگین برای کل هزینههای اقامت، حمل و نقل و غذا در این کشور تنها هزار دلار هزینه کرده است. حالا اگر ترکیه بخواهد به دنبال جذب گردشگرانی برود که به طور میانگین، به عنوان مثال هزار و 500 دلار هزینه کنند، از سدّ رقبایی مانند فرانسه و ایتالیا به سادگی نخواهد گذشت.
اسلوونی، مونتهنگرو و تونس به جای ترکیه
بر اساس دادههای شرکت مسافرتی Holiday Extras، بخشی از تقاضاهایی که قبلاً به سمت ترکیه هدایت میشد، حالا به سمت مقاصد جایگزین مقرونبهصرفهتر در حال تغییر است.
به طور ویژه، گردشگران انگلیسی حالا به سمت اسلوونی، مونتهنگرو و تونس روی میآورند. اما نکته عجیبتر این است که خود شهروندان ترکیه نیز بارها با این واقعیت روبرو شدهاند که یک سفر یک هفتهای به یونان یا گرجستان، برای آنها از سفر به آنتالیا ارزانتر است!
یورونیوز در گزارشی به این اشاره کرده که در چهار سال اخیر تعداد ترکهایی که به یونان میروند سه برابر شده و از 1.5 میلیون نفر در سال گذشته عبور کرده؛ در حالی که تعداد یونانیهایی که به ترکیه میروند تقریباً حول 500 هزار نفر باقی مانده است.
بسیاری از ترکها برای خرید و تعطیلات کوتاه به یونان میروند. علاوه بر این، گرجستان نیز گزینه مقرون به صرفهای است و در سهماهه اول 2026، گرجستان حدود 1.17 میلیون بازدیدکننده بینالمللی داشته که ترکیه با 238 هزار نفر از این تعداد، مربوط به توریستهای ترکیهای بود.
طبق دادههای موسسه آمار ترکیه (TÜİK)، تعداد سفرهای داخلی در سال 2025 در مقایسه با سال قبل کاهش یافته است.
امره نارین، نایب رئیس هیئت مدیره مدیریت هتل مارتی آنتالیا میگوید: «مشکل اصلی ما تعداد گردشگران نیست، بلکه حفظ حاشیه سود در مواجهه با افزایش هزینهها است. هزینههای بالای عملیاتی و سیاستهای
نرخ ارز، فشار را بر سرمایهگذاران گردشگری افزایش میدهد».
همه اینها در حالی است که ورود ارز خارجی از گردشگری، تراز حساب جاری را پشتیبانی میکند و به کاهش فشار بر لیره ترکیه کمک میکند. گردشگری تقریباً 4.1 درصد از تولید ناخالص داخلی ترکیه را در سال 2025 تشکیل داد و این بخش برای نیازهای ارزی ترکیه نیز بسیار مهم است.
منبع:
تسنیم