پنل‌های تخصصی؛ رویکردی نو برای تقویت گفت‌وگوهای علمی و تمدنی

عصر قم - یزد- معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران یزد گفت: پنل‌های تخصصی، بستری برای نقد و توسعه اندیشه‌های تمدنی است.

به گزارش خبرگزاری رسا از یزد، معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان یزد، در گفت‌وگو با خبرنگاران، با اشاره به اهمیت برگزاری نشست‌های علمی و تخصصی اظهار کرد: در راستای پیشبرد اهداف همایش ملی «توحیدمحوری و تمدن نوین اسلامی در اندیشه معاصر»، پنل تخصصی «تمدن توحیدی؛ مبانی، چالش‌ها و افق‌های پیش‌رو» به همت هسته پژوهشی «اخلاق و تمدن» و با دبیری محمدرضا ملک‌ثابت، عضو هیئت علمی دانشگاه میبد، در سالن کنفرانس مصلای آیت‌الله اعرافی میبد برگزار شد.
وی افزود: نشست‌های علمی و تخصصی می‌توانند در تبیین مبانی فکری و نظری، تقویت گفتمان علمی و در نهایت تأثیرگذاری بر عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی نقش مؤثری داشته باشند.
پنل‌های تخصصی؛ فرصتی برای گفت‌وگوی نخبگانی
معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان یزد، یکی از ویژگی‌های مهم پنل‌های تخصصی را فراهم‌شدن زمینه گفت‌وگوی مستقیم میان صاحب‌نظران و پژوهشگران دانست و گفت: در این قالب، یک موضوع از زوایای مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد و فرصت نقد، تکمیل و تبادل دیدگاه‌ها فراهم می‌شود.
دهقانی با اشاره به رویکرد جدید معاونت پژوهش مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران در برگزاری پنل‌های علمی و تعاملی بیان کرد: رویکرد راهبردی حجت‌الاسلام والمسلمین حبیب‌الله بابایی در این دوره، تمرکز بر برگزاری پنل‌های علمی و تعاملی است و هدف از این تغییر رویکرد، خروج دانش از محیط‌های بسته و حرکت به سمت فضای گفت‌وگوی نخبگانی است.
وی ادامه داد: در چنین فضایی، اندیشه‌های علمی و تمدنی صرفاً ارائه نمی‌شوند، بلکه در معرض پرسش، نقد و بررسی قرار می‌گیرند و همین امر می‌تواند به تولید و توسعه ادبیات علمی در حوزه تمدن توحیدی کمک کند.
بررسی امکان تمدن توحیدی در جامعه متکثر
معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان یزد درباره محورهای مطرح‌شده در این پنل گفت: در بخش نخست نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین حبیب‌الله بابایی، رئیس پژوهشکده مطالعات اجتماعی تمدنی، با موضوع «امکان تمدن توحیدی در وضعیت تنوع فرهنگی» به بررسی زیست‌بوم‌های متکثر فرهنگی پرداخت.
وی افزود: در این ارائه تأکید شد که تمدن توحیدی نباید به عنوان الگویی تحمیلی تلقی شود، بلکه می‌تواند بستری برای هم‌افزایی ظرفیت‌های انسانی در چارچوب یک نظام توحیدی باشد.
نقد عقلانیت ابزاری مدرن
دهقانی ادامه داد: دکتر سعید خلیلویچ، رئیس مرکز KOM از صربستان، نیز با موضوع «تمدن توحیدی و نقد عقلانیت ابزاری مدرن» به بررسی پیامدهای مدرنیته غربی پرداخت.
وی افزود: در این ارائه، عقلانیت ابزاری مورد نقد قرار گرفت و بر این نکته تأکید شد که چنین رویکردی می‌تواند انسان و جهان را به ابزارهایی برای منفعت‌گرایی تقلیل دهد؛ در مقابل، تمدن توحیدی با تقویت نگاه معنوی به هستی، زمینه توجه به ابعاد متعالی انسان را فراهم می‌کند.
ضرورت عبور از نظریه‌پردازی به عمل
معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان یزد گفت: حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مبینی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نیز با ارائه موضوع «تمدن توحیدی؛ از موضوع سخن تا موضوع عمل» بر ضرورت عبور از نظریه‌پردازی صرف و حرکت به سمت تحقق عملی مبانی توحیدی تأکید کرد.
وی افزود: در این بخش، راهکارهایی برای پیاده‌سازی ارزش‌های توحیدی در عرصه نهادهای اجتماعی مطرح و بر اهمیت تبدیل مبانی نظری به الگوهای عملی تأکید شد.
از توحید نظری تا شکل‌گیری تمدن
دهقانی با اشاره به دیگر مباحث این پنل تخصصی اظهار کرد: زهرا محمودی، مدرس دانشگاه قم، با موضوع «چگونگی سیر قرآن از توحید نظری به تمدن توحیدی» به بررسی روش‌شناسی قرآنی در این زمینه پرداخت.
وی ادامه داد: در این ارائه، روند حرکت از تثبیت باورهای توحیدی در جان و اندیشه مؤمنان به سمت شکل‌گیری نظام‌های اجتماعی، سیاسی و تمدنی مورد تبیین قرار گرفت.
ایمان؛ خاستگاه تمدن توحیدی
معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان یزد همچنین گفت: کوثر قاسمی، پژوهشگر پسادکتری دانشگاه الزهرا، در این پنل با ارائه موضوع «ایمان؛ خاستگاه تمدن توحیدی»، ایمان را یکی از بنیان‌های اساسی تمدن‌سازی معرفی کرد.
وی افزود: در این ارائه بر این نکته تأکید شد که بدون استقرار ایمان عمیق در لایه‌های مختلف جامعه، ساختارهای تمدنی از روح و پایداری لازم برخوردار نخواهند بود.
ضرورت استمرار گفت‌وگوهای علمی
دهقانی در پایان با اشاره به استقبال پژوهشگران از این پنل تخصصی خاطرنشان کرد: برگزاری این نشست به صورت حضوری و مجازی، فرصت مناسبی برای مشارکت پژوهشگران و تبادل دیدگاه‌های علمی فراهم کرد.
وی گفت: استقبال از این برنامه نشان داد که تداوم چنین گفت‌وگوهایی می‌تواند در تقویت ادبیات علمی و بررسی راهکارهای تحقق اندیشه تمدنی مؤثر باشد.
معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان یزد تأکید کرد: حرکت از طرح مباحث صرفاً نظری به سمت گفت‌وگو، نقد علمی و بررسی راهکارهای عملی، یکی از ضرورت‌های اساسی در مسیر دستیابی به تمدن نوین اسلامی است و برگزاری پنل‌های تخصصی می‌تواند گامی مؤثر در این مسیر باشد.
نویسنده: وحید نستوهی