عصر قم - سوقندی، خبرنگار تراز انقلاب اسلامی را رزمندهای بدون مرز در جبهه روایت دانست و گفت: خبرنگار باید با شناخت نقشه و شیوههای دشمن، به قدرت نرم و فناوریهای روز مجهز باشد و با اقدام بهموقع و حضور فعال در متن حوادث، زبان حق و حقیقت باشد.
محمدرضا سوقندی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم، در گفتوگو با در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا ، به مناسبت روز خبرنگار، ضمن تبریک این روز و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای خبرنگار و رسانه، اظهار داشت: باید یاد و خاطره همه شهیدان، بهویژه شهدای خبرنگار جبهه مقاومت در فلسطین، لبنان و ایران و همچنین شهدای رسانه استان قم را گرامی بداریم .
وی با اشاره به شهدای رسانه قم افزود: یاد و خاطره شهید لاریجانی، شهید سلیمی و دیگر شهدای رسانهای که در این مسیر به شهادت رسیدهاند، باید گرامی داشته شود .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم همچنین از فعالیتهای خبرگزاری رسا تقدیر کرد و گفت: خبرگزاری رسا در راستای اهداف رسانه انقلاب اسلامی و ایجاد ارتباط میان حوزه دین و حوزه خبر، گامهای مؤثری برداشته است .
ضرورت بازتعریف جایگاه خبرنگار
سوقندی با تأکید بر ضرورت بازتعریف جایگاه خبرنگار اظهار داشت: خبرنگار در نگاه سنتی جریان روشنفکری و روشنگری که در حوزه رسانه و به معنای غربی آن شکل گرفته، بیشتر به دنبال روایت وقایع و در بهترین حالت بیان حقایق بوده است، اما امروز خبرنگار در چارچوب یک نظام رسانهای، مهمترین عنصر و مؤلفه حوزه رسانه به شمار میرود .
وی افزود: درست است که فناوری و تکنولوژی امروز نقش مؤثری در اطلاعیابی، اطلاعرسانی و روایتگری دارند، اما مهمترین نقش همچنان از آنِ انسان است .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم تصریح کرد: برخلاف نگاه نظامهای سکولار و نظامهای مبتنی بر فرهنگ غرب که تلاش میکنند نقش و دخالت انسان را در حوزه رسانه کمرنگ کرده و رباتها، تکنولوژی و فناوری را جایگزین نقش انسان کنند، در فرهنگ دینی، انسان جایگاه محوری خود را در عرصه رسانه حفظ میکند .
خبرنگاری؛ رسالتی الهی و پیامبرانه
سوقندی با اشاره به جایگاه خبر و اطلاعرسانی در فرهنگ اسلامی گفت: در فرهنگ اسلامی و تاریخ و تمدن اسلامی، با توجه به نگاه وحیانی و تعریفی که قرآن کریم، متون دینی، پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت عصمت و طهارت(ع) ارائه کردهاند، خبر و خبرنگاری یک رسالت الهی و پیامبرانه است .
وی ادامه داد: یکی از مهمترین القاب و عناوین برای انبیای الهی، «نبی»است و واژه «نبی» با حوزه خبر و اطلاعرسانی ارتباط دارد؛ چنانکه در قرآن کریم سورهای به نام «نبأ» داریم .
سوقندی افزود: یکی از مهمترین رسالتهای انبیا، امانتداری در حفظ و نگهداری خبر و رساندن آن به مخاطبان با مخاطبشناسی است .
وی با اشاره به مفهوم «بلاغ» اظهار داشت: پیامبران مهمترین وظیفهشان بلاغ است و بلاغ و تبلیغ از مفاهیم مهم دینی و از رسالتهای مهم پیامبرانه به شمار میرود؛ به این معنا که مخاطب شناخته شود، فهم مخاطب دریافت شود و متناسب با مخاطب، پیام تولید و ابلاغ شود .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم با بیان اینکه خبر و تبلیغ در یک شبکه معنایی قرار میگیرند، گفت: موضوع خبر، اطلاعیابی و اطلاعرسانی با موضوع تبلیغ و بلاغ که رسالت انبیاست، در یک خانواده و گروه از شبکه معنایی قرآن کریم قرار میگیرد .
وی افزود: با توجه به اینکه رسالت دین، رسالتی جهانی است، نگاه ما به خبر و خبرنگار نیز باید در یک تراز جهانی باشد .
سوقندی تصریح کرد: امروز خبرنگاران را از نظر جغرافیایی به محلی، منطقهای، کشوری و بینالمللی تقسیم میکنند، اما در فرهنگ دینی، رسالت خبرنگار اصالتی مخاطبمحور و انسانمحور دارد .
وی ادامه داد: همانگونه که قرآن کریم برای همه بشریت نازل شده و پیامهای الهی برای بشریت تا آخرالزمان استمرار دارد، رسالت قرآن کریم نیز هم جهانشمول و هم انسانشمول است؛ یعنی هم جهانی و هم جاودانی است و برای همه نسلها و عرصههای زندگی بشر پیام دارد .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم اظهار داشت: خبرنگار در این نظام رسانهای، جایگاه، پایگاه و منزلتش فراتر از زمان و مکان تعریف میشود. درست است که خبرنگار برای تولید خبر نیازمند حضور در مکان، به معنای جغرافیا، و نقشآفرینی در زمان، به معنای تاریخ است، اما مهمتر از همه اینها، منزلت خبرنگار در رسالت خود، محتوای خبر، تولید خبر و مخاطبشناسی تعریف میشود .
خبرنگار تراز انقلاب؛ برخوردار از دانش میانرشتهای
سوقندی با بیان اینکه خبرنگار به یک کارگزار رسانهای و مهمترین عنصر مؤثر در حوزه رسانه تبدیل میشود، گفت: خبرنگار باید مجموعهای از دانشها را در اختیار داشته باشد؛ چراکه رسانه صرفاً یک رشته دانشگاهی یا حرفهای نیست، بلکه یک دانش بینرشتهای و میانرشتهای است .
وی افزود: رسانه یک رسالت همگانی و عمومی دارد و بر این اساس، خبرنگار علاوه بر دانش حرفهای، به مجموعهای از دانشها نیازمند است؛ از جمله جامعهشناسی، روانشناسی و دانش حوزه تخصصی خود .
سوقندی ادامه داد: خبرنگاران بر اساس حوزه فعالیت به حوزههای مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، نظامی و دفاعی و دیگر حوزهها تقسیم میشوند و خبرنگار باید در حوزه تخصصی خود از دانش کافی برخوردار باشد تا بتواند رسالت خود را بهدرستی ایفا کند .
وی یکی از شاخصهای خبرنگار تراز انقلاب اسلامی را نگاه جهانی دانست و اظهار داشت: خبرنگار باید نگاه خود را در سطح بینالمللی و جهانی تعریف کند و این امر نیازمند اشراف اطلاعاتی و اشراف علمی است .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم شاخص دیگر را توان دانشسازی و برخورداری از تخصص و تبحر در دانشهای میانرشتهای و بینرشتهای عنوان کرد و گفت: با توجه به عصر جدید که فناوری، هوش مصنوعی و مجموعهای از تکنولوژیها به خدمت رسانه آمدهاند و رسانهها دانشمحور و فناورمحور شدهاند، خبرنگار نیز باید توان بهرهگیری از این ظرفیتها را داشته باشد .
وی بر ضرورت توانمندسازی خبرنگاران تأکید کرد و افزود: خبرنگار تراز انقلاب اسلامی با توجه به اهداف جهانی انقلاب اسلامی، به مجموعهای از توانمندیهای علمی، فکری و عملی نیاز دارد تا بتواند رسالت خود را ایفا کند .
خبرنگار؛ رزمندهای بدون مرز در جبهه روایت
سوقندی با بیان اینکه خبرنگار تراز انقلاب اسلامی را میتوان «رزمنده بدون مرز»، «پاسدار بدون مرز» و «مجاهد عرصه جهاد» دانست، اظهار داشت: همانگونه که یک مجاهد، مبارز و مقاوم نیازمند بینش، دانش و توانمندی متناسب با میدان مبارزه است، خبرنگار نیز باید با چنین بینش، دانش و عملی وارد عرصه شود و در حد یک مجاهد حضور فعال داشته باشد؛ یک مجاهد عالم، عامل، فعال و کنشگر .
وی با اشاره به ضرورت شناخت موقعیت و مواضع دشمن گفت: خبرنگار باید آنچه را دشمن در این جبهه و در این مبارزه انجام میدهد، بهدرستی بشناسد؛ چراکه امروز با جنگی ترکیبی مواجه هستیم که مجموعهای از عوامل آشکار، پنهان و نامرئی را دربرمیگیرد .
سوقندی افزود: شناخت شیوههای دشمنی دشمن، یکی از الزامات خبرنگار تراز انقلاب اسلامی است. یک مجاهد در عرصه مقابله با دشمن، نیازمند سلاح متناسب است و اگر دشمن از قدرت سخت، نیمهسخت و از همه مهمتر در جنگ ترکیبی و رسانهای از قدرت نرم بهره میگیرد، خبرنگار نیز به عنوان کارگزار جبهه مبارزه و مقاومت باید به سلاح متناسب با این میدان مجهز باشد .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم تأکید کرد: خبرنگار باید به قدرت نرم مجهز باشد تا بتواند در مقابل جنگ نرم، نقش فعال و کنشگر داشته باشد و نه نقش انفعالی .
وی گفت: خبرنگار باید با تحلیل، شناخت و بهکارگیری سلاح مناسب در جنگ، مهندسی و نقشه دشمن و جبهه او را در بخشهای آشکار، پنهان و نامرئی بشناسد و بهموقع و در زمان مناسب، موضع فعال و مجاهدانه داشته باشد .
سوقندی افزود: اگر خبرنگار تأخیر کند، چهبسا روایت نیز به تأخیر بیفتد؛ بنابراین یکی از ویژگیهای خبرنگار، اقدام بهموقع و متناسب است .
وی ادامه داد: اگر دشمن در بزرگراهها حرکت میکند و بهصورت تهاجمی پیش میرود، خبرنگار جبهه انقلاب اسلامی و خبرنگار تراز انقلاب اسلامی نمیتواند در کورهراهها و حاشیهها حرکت کند، بلکه باید در متن حوادث و وقایع حضور داشته باشد .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم تصریح کرد: خبرنگار نباید حالت انفعالی داشته باشد؛ بلکه نهتنها باید حالت تدافعی داشته باشد، بلکه باید در برابر تهاجم رسانهای دشمن، از ابزارهای متناسب بهره بگیرد و حضور فعال و اثرگذار داشته باشد .
ضرورت تجهیز خبرنگاران به فناوریهای روز
سوقندی با تأکید بر ضرورت تسلط خبرنگار بر فناوریهای روز اظهار داشت: وقتی دشمن از تکنولوژی و فناوری بهره میگیرد، خبرنگار نیز باید خودش را به ابزار روز و فناوریها مسلح کند و بر فناوریها و نحوه بهرهگیری از آنها تسلط داشته باشد .
وی افزود: این تسلط هم در حوزه اندیشهمندسازی و هم در حوزه توانمندسازی است و صاحبان رسانهها، مدیران رسانهها، مدیران فرهنگی، سیاستگذاران و مسئولان این بخش نیز باید بسترها، تسهیلات و امکانات لازم را در اختیار خبرنگاران قرار دهند تا آنان بتوانند از توانمندیهای خود با سلاح مناسب، در زمان مناسب و بهموقع استفاده کنند .
سوقندی با تأکید بر ضرورت حقیقتگویی در عرصه رسانه گفت: خبرنگار باید همیشه روایتگر حقایق باشد و در مقابل جبهه دشمن که به شیوههای غلط و خارج از چارچوبهای بشری و اخلاقی متوسل میشود، پیام حق و حقیقت را منتقل کند و زبان حق و حقیقت باشد .
وی افزود: امروز برای دفاع از حق و حقیقت، باید زبان حقیقت گشوده شود و راه حق گشوده شود و جانهایی که طالب پیامهای الهی، فطری و جاودانه هستند، سیراب شوند؛ وگرنه دشمن با تحلیلهای خود و بهکارگیری ابزارهای مختلف میتواند بر اذهان اثر بگذارد .
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم در پایان اظهار داشت: مجموعه این شرایط، عوامل و شاخصها میتواند از خبرنگار تراز انقلاب اسلامی، یک مجاهد، یک رزمنده بدون مرز و یک عنصر فعال و تهاجمی در مقابل جنگ ترکیبی بسازد؛ خبرنگاری که همانگونه که رزمندگان و مدافعان در میدان، مردم در خیابان، عدهای در جبهه دیپلماسی و عدهای دیگر در جبهه خدمت، اقتصاد و سیاست مشغول مجاهده و مبارزه هستند، در عرصه رسانه نیز رسالت خود را بشناسد و بهدرستی عمل کند .
وی خاطرنشان کرد: در مقابل جبهه دشمن که از همه ابزارها بهره میگیرد، خبرنگاران باید هم رسالت خود را بشناسند و هم بهدرستی عمل کنند تا دشمن، همانگونه که تاکنون در جبهههای مختلف منکوب، منزوی و گرفتار شده است، در جبهه روایتگری، کار رسانهای و خبری و در بهکارگیری و مخاطب قرار دادن اذهان در عالم و در منظر جهانیان نیز با شکست مواجه شود و انشاءالله در این جبهه نیز شاهد پیروزی قاطع، کامل و عاجل باشیم .