بحرین؛ از منع تربت و ادعیه در زندان‌ها تا سرکوب شعائر عاشورا/ گزارش از تبعیض مذهبی سیستماتیک علیه شیعیان

عصر قم - پایگاه خبری «مرآه البحرین» در گزارشی از تداوم سیاست‌های تبعیض‌آمیز و آزار مذهبی علیه شیعیان در بحرین خبر داد و اعلام کرد که در زندان «الحوض الجاف» زندانیان شیعه از دسترسی به قرآن، کتب ادعیه و تربت برای سجده محروم شده‌اند و ناچار از تکه‌های مقوا برای سجده استفاده می‌کنند. فعالان حقوق بشر با اشاره به مخالفت مقامات با تأمین این نیازهای دینی، این اقدامات را مصداق نقض «میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی» و «قواعد نلسون ماندلا» دانسته و آن را در ادامه سرکوب سیستماتیک شعائر عاشورایی شیعیان در فضای عمومی این کشور ارزیابی کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ تصویری از تداوم سیاست‌های تبعیض‌آمیز و آزار مذهبی علیه شیعیان در بحرین ترسیم شده است.
در این گزارش آمده است: «برای هر ناظر مسائل بحرین مسجل شده است که حکومت آل‌خلیفه بر پایه تبعیض و آزار مذهبی بنا شده است. حاکمیت ادعاهایی خلاف واقع مطرح می‌کند، دروغ تسامح و همزیستی را می‌پراکند و سپس خود آن را باور کرده و چنان رفتار می‌کند که گویی مخاطبان نیز این ادعاها را باور دارند.»
بر اساس این گزارش، زندان‌ها و بازداشتگاه‌های سیاسی، گویاترین صحنه برای رد تمام تبلیغات حاکمیت هستند؛ جایی که ده‌ها داستان از آزار و اذیت با انگیزه‌های فرقه‌ای و محرومیت از حقوق بدیهی روایت می‌شود.
تازه‌ترین گواهی‌های منتقل‌شده از زندان «الحوض الجاف»، حاکی از محروم کردن زندانیان از نیازهایی است که حقوقی مشروع در زندان محسوب می‌شوند؛ یعنی لوازم دینی مورد نیاز زندانیان شیعه برای ادای عبادات و شعائرشان.
«ابتسام الصائغ»، فعال حقوق بشر، از ابتکاری برای تأمین این موارد (قرآن و کتب ادعیه) خبر داد، اما به‌سرعت با مخالفت مقامات مسئول مواجه شد. الصائغ از دریافت تماس‌های متعدد زندانیان برای تأمین این اقلام خبر داده که نشان می‌دهد این محرومیت، واقعیتی ملموس است، نه ادعایی بی‌اساس.
گواهی یکی از زندانیان سابق نیز گفته‌های الصائغ را تأیید می‌کند؛ او تأکید دارد که مدیریت زندان «الحوض الجاف» از ورود «تربت» و کتاب‌های ادعیه جلوگیری می‌کند و زندانیان در سایه این ممنوعیت، ناچارند برای سجده کردن از تکه‌های مقوا استفاده کنند.
در این گزارش تأکید شده است که نمی‌توان این وقایع را اقدامات اداری عادی دانست؛ بلکه این موارد، جوهر حق آزادی دین و عقیده را نشانه رفته است. معیارهای بین‌المللی، به‌ویژه «میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی» و «قواعد حداقل سازمان ملل برای رفتار با زندانیان» (قواعد نلسون ماندلا)، بر حق افراد محروم از آزادی برای انجام شعائر دینی و دسترسی به کتب و ابزارهای لازم برای آن تأکید دارند، مگر در مواردی که ضرورت امنیتی توجیه‌پذیری برای محدودیت وجود داشته باشد.
منع فراگیر قرآن‌ها، کتب ادعیه و تربت، چیزی جز تداوم یک سیاست تبعیض‌آمیز که هویت دینی خاصی را هدف قرار داده، به نظر نمی‌رسد.
در ادامه این گزارش آمده است که آنچه در داخل زندان‌ها رخ می‌دهد را نمی‌توان از وضعیت گسترده‌تر بحرین در ماه‌های اخیر جدا دانست. فشار بر شیعیان دیگر به بازداشتگاه‌ها محدود نیست و ماهیتی سیستماتیک یافته که فضای عمومی را نیز در بر گرفته است.
از زمان فرارسیدن موسم عاشورا (ماه محرم)، بخشنامه‌های رسمی و محدودیت‌های اعمال‌شده بر هیئت‌ها (عزاخانه‌ها) و شعائر دینی انباشته شده است؛ علاوه بر این، موج احضارها، تحقیقات و بازداشت شماری از علما، خطبا و مداحان، تصویری را ترسیم می‌کند که نشان‌دهنده استمرار رویکرد امنیتی نسبت به انجام شعائر دینی، به‌جای برخورد با آن به‌عنوان حقی اصیل است که در میثاق‌های بین‌المللی تضمین شده است.
گزارش «مرآه البحرین» در پایان خاطرنشان کرده است که شاخص‌های حقوق بشری، چه در حوزه آزادی عقیده و چه در زمینه آزادی انجام شعائر، تصویری شفاف از سیاستی را ترسیم می‌کنند که حقوق دینی بخش وسیعی از شهروندان را هدف گرفته است. این امر، نهادهای سازمان ملل و سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشری را ناگزیر می‌سازد تا با این نقض حقوق، نه به‌عنوان تخلفات اداریِ مجزا، بلکه به‌عنوان بخشی از پرونده تبعیض مذهبی سیستماتیک در بحرین برخورد کنند؛ به‌ویژه در شرایطی که مقامات همچنان این وقایع را انکار می‌کنند، در حالی که شواهد و شهادت‌های فزاینده، روایت رسمی آن‌ها را نقض می‌کند.