عصر قم - پیوند تاریخی و علمی نجف و قم، فراتر از تفاوتهای روششناختی، یک ضرورت استراتژیک است. از حمایتهای حوزه قم در دوران سخت صدام تا ابراز ارادت با شکوه مردم به رهبر شهید و اقبال کنونی فضلا و مردم عراق به رهبری جدید ایران، نشاندهنده یک گسستناپذیری است.
به گزارش سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، رحلت حضرت آیتالله فیاض(ره)، ساختار رهبری مذهبی در نجف اشرف که پس از دوران حضرت آیتالله العظمی خویی (ره) بر محوریت چهار مرجع بزرگ (آیات عظام سیستانی، حکیم، نجفی و فیاض) استوار بود، وارد مرحلهای جدید از گذار شد. اکنون با باقی ماندن حضرت آیتالله العظمی سیستانی (مدظله العالی) و حضرت آیت الله العظمی بشیر نجفی (مدظلهالعالی) به عنوان بقیهالسلف از آن حلقه تاریخی، ضرورت بررسی شرایط ظهور نسل جدید مراجع در نجف بیش از پیش احساس میشود. در تحلیل آینده مرجعیت نجف، چهار محور راهبردی قابل شناسایی است:
۱_ضرورت نهادسازی در فرآیند؛ شناسایی و معرفی مراجع:
یکی از چالشهای پیش رو، فقدان یک ساختار نهادینه حوزوی و دینی برای شناسایی و معرفی مراجع آینده است. در مقایسه با «جامعه مدرسین» در قم که سازوکاری مشخص برای این امر دارد، نجف نیازمند تبیین فرایندی است که بتواند با تکیه بر اجماع علمی و پذیرش اجتماعی، مراجع آتی را شناسایی و معرفی کند تا از تشتت آراء و انحراف از مسیر علمی و متقن جلوگیری شود.
۲. تعامل با ساختارها و سرمایه اجتماعی:
مرجعیت در عراق صرفاً یک جایگاه فقهی نیست، بلکه با بافت پیچیده اجتماعی عراق (عشیرهمحوری، پیوندهای قبیلهای و تنوع های قومی و مذهبی) گره خورده است. تجربه نشان میدهد که مشروعیت مرجعیت در عراق، در گرو توانایی در مدیریت این سرمایههای اجتماعی و نفوذ در لایههای مردمی است.به ویژه ترکیب جمعیتی عراق که علاوه بر اکثریت شیعیان اقلیتی از عزیزان اهل سنت و غیر مسلمان هم در این کشور زیست دارند.
۳. پیوند مشروعیت مذهبی با پارادایم مقاومت:
در فضای سیاسی امروز عراق، موضعگیری در برابر تهدیدات خارجی (آمریکا و جریانهای تکفیری مانند داعش) به یک معیار تعیینکننده برای اقبال مردمی تبدیل شده است. تجربه تشکیل «حشدالشعبی» ثابت کرد که وقتی مرجعیت در کنار مقاومت ملی قرار میگیرد،بالاترین سطح از قدرت مذهبی و مردمی شکل می گیرد. لذا، موضع قاطع در برابر دشمن، یکی از ارکان اصلی پذیرش و تاثرگذاری مراجع جدید توسط تودههای مردم خواهد بود.
۴. بازسازی محور نجف-قم در افق آینده:
پیوند تاریخی و علمی نجف و قم، فراتر از تفاوتهای روششناختی، یک ضرورت استراتژیک است. از حمایتهای حوزه قم در دوران سخت صدام تا ابراز ارادت با شکوه مردم به رهبر شهید و اقبال کنونی فضلا و مردم عراق به رهبری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای (مدظله العالی)، نشاندهنده یک گسستناپذیری است در این راستا، برگزاری نشستهای هماندیشی میان علما و مدرسین دو حوزه برای تدوین چشمانداز آینده مرجعیت، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
حجت گنابادینژاد