دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵

فرهنگی

مدیر حوزه‌های علمیه خواهران:

کتابداران، «مرزبانان اطلاعات» و شتاب‌دهندگان رشد علمی هستند

کتابداران، «مرزبانان اطلاعات» و شتاب‌دهندگان رشد علمی هستند
عصر قم - مدیر حوزه‌های علمیه خواهران از تبدیل ۸۶ کتابخانه حوزوی به «خانه‌های رشد» و هشدار درباره خطر انحصار و تحریف میراث مکتوب بشری توسط کارتل‌های بزرگ هوش مصنوعی خبر داد.
  بزرگنمايي:

عصر قم - مدیر حوزه‌های علمیه خواهران از تبدیل ۸۶ کتابخانه حوزوی به «خانه‌های رشد» و هشدار درباره خطر انحصار و تحریف میراث مکتوب بشری توسط کارتل‌های بزرگ هوش مصنوعی خبر داد.

به گزارش سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، رویداد ملی «میثاق دانایی» به مناسبت گرامیداشت هفته کتاب و کتابخوانی fh حضور حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده، مدیر حوزه‌های علمیه خواهران کشور، معاونان مرکز مدیریت و جمعی از استادان، کتابداران و پژوهشگران، به‌صورت حضوری در سالن شهید سلیمانی مرکز مدیریت و به‌شکل مجازی در مدارس علمیه سراسر کشور برگزار شد. در این مراسم، ضمن تبریک هفته کتاب و گرامیداشت یاد مفسر کبیر قرآن، علامه طباطبایی(ره)، از فاز نخست طرح تحول کتابخانه‌های حوزه‌های علمیه خواهران با عنوان «خانه رشد» و کتاب «راهنمای جامع بهره‌گیری از هوش مصنوعی در پایان‌نامه‌ها و رساله‌های علمی» رونمایی شد .
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده در این نشست، هوش مصنوعی را امتداد طبیعی اهتمام بشر به فناوری‌های پیشرفته مدیریت اطلاعات دانست و بر ضرورت تسلط بر «سواد اطلاعاتی» و حفظ میراث مکتوب در برابر سلطه کارتل‌های جهانی تأکید کرد .
وی با مرور دوره‌های مختلف تاریخ تمدن که بر پایه ابزارهای مسلط نام‌گذاری شده‌اند ــ از عصر مفرغ، آهن و دیگ بخار تا عصر انفجار اطلاعات ــ گفت: فناوری‌های پرشتاب ارتباطات و اطلاعات، تحولات عظیمی را در عرصه‌های گوناگون رقم زده‌اند که پیشران اصلی همه آن‌ها، ساحت علم و معرفت است. امروز نیز در ادامه این مسیر فناوری پیشرفته مدیریت داده، به عرصه هوش مصنوعی رسیده‌ایم که حاصل امتداد طبیعی تکاپوی بشر برای انتقال و فناوری اطلاعات بوده است .
مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با اشاره به مقتضیات «سواد در هزاره سوم»، سواد اطلاعاتی را مهم‌ترین و حیاتی‌ترین ابزار برای اهل علم خواند و افزود: در گذشته، تحول در دانش هر چند هزار سال یک‌بار رخ می‌داد، اما امروز با شتاب سرسام‌آور تولید داده‌ها، حجم دانش بشری در کمتر از چند سال دو برابر می‌شود. در این سونامی بی‌پایان اطلاعات، اگر ابزارهای شناخت، رده‌بندی، اعتبارسنجی و بازیابی دقیق اطلاعات وجود نداشته باشد، پژوهشگر در انبوه داده‌ها گم خواهد شد. علاوه بر این، شیوع «اطلاعات زرد» و غیرمستند، ضرورت دستیابی به داده‌های پاک و سالم را دوچندان کرده است .
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده خاطرنشان کرد: میدان علم امروز، میدانی پیچیده است. پژوهش عمیق و فردی به‌تنهایی تضمین‌کننده جایگاه علمی نیست؛ بلکه زنجیره واسطه‌های نهاد علم، نظام‌های نمایه‌سازی، پایگاه‌های استنادی و نحوه بازنمایی و انتشار دانش، تعیین‌کننده اصلی قدرت علمی هستند. سازوکارهای ناعادلانه کنونی در جهان سبب شده است که بخش بزرگی از مجاهدت‌های علمی کشورهای جنوب در انحصار و هژمونی علمی کشورهای شمال نادیده بماند .
وی با تبیین تغییر نام رشته کتابداری به «دانش اطلاعات» در محافل دانشگاهی، جایگاه کتابداران را در معماری علمی امروز راهبردی خواند و با هشدار نسبت به تحولات نگران‌کننده جهانی تأکید کرد: امروزه با جریانی روبه‌رو هستیم که کتابخانه‌ها را به‌طور گسترده خریداری می‌کنند و منابع فیزیکی و کاغذی را از دسترس عموم خارج می‌سازند؛ روندی که در آن اسناد مکتوب بشری به انحصار کارتل‌ها و تراست‌های بزرگ هوش مصنوعی درمی‌آید و زمینه تحریف و دستبرد در میراث علمی فراهم می‌شود. کتابداران و فعالان حوزه اطلاعات باید با شناخت دقیق ابعاد این میدان پیچیده، خود را به سواد و مهارت‌های نوین مجهز کنند تا بتوانند با ایفای نقش تاریخی، کنشگرانه و دوران‌ساز خود، از انزوای اسناد اصیل جلوگیری کرده و مرجعیت علمی و معرفتی را تثبیت نمایند .
مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با تأکید بر اینکه کتابداری تنها نگهداری کتاب نیست، ادامه داد: بی‌تردید یکی از شتاب‌دهنده‌های جدی رشد، فردی است که در جایگاه کتابداری نشسته اما دانش‌دوست و پرسشگر است، دغدغه دارد و می‌کوشد به مرزهای دانش روز در تخصص خود دست یابد. چنین کتابداری می‌تواند با ارائه خدمات کم‌نظیر، مسیر و سرعت دسترسی پژوهشگران به اطلاعات صحیح، اسناد و مدارک تازه را هموار کند؛ آنان را هدایت و راهبری نماید و در عمل، سفره خدمات علمی را برای اهل پژوهش بگسترد .
وی تصریح کرد: کتابداران ما اگر جایگاه خطیر و دوران‌ساز خود را در عصر انفجار اطلاعات بشناسند و بدانند که «آچار فرانسه» حرکت درست در این فضا، سواد اطلاعاتی است، لحظه‌ای از به‌روزرسانی دانش خود فروگذار نخواهند کرد. در آن صورت، نظام پژوهش و مدیریت پژوهشی کشور باید پژوهشگران را به این «مرزبانان اطلاعات» ارجاع دهد و از ظرفیت حداکثری آنان بهره ببرد. این عزیزان را می‌توان از سربازان گمنام جبهه علم و فرهنگ دانست که چرخ‌دنده‌های تولید اندیشه را به حرکت درمی‌آورند .
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده با تبریک ایده مترقی تبدیل «انبار کتاب» به «میدان فعال تولید اندیشه» و گفت‌وگوی علمی، اعلام کرد: بحمدالله در فاز نخست، ۸۶ کتابخانه به این «خانه‌های رشد» تبدیل شدند و این حرکت، گامی پیشرو در سطح کشور است .
وی با اشاره به بازدیدهای میدانی خود از کتابخانه‌های مدارس علمیه استان بوشهر، گفت: در مدرسه علمیه برازجان و کنگان، شاهد فضاسازی چشم‌نواز و زیبایی‌شناختی بودیم که باید در همه مراکز مورد توجه قرار گیرد و از حداقل‌های تعریف‌شده کمتر نماند .
مدیر حوزه‌های علمیه خواهران در پایان، شبکه‌سازی را برنامه اصلی مرحله بعدی این طرح خواند و تأکید کرد: باید با پژوهش‌سراها، انجمن‌های علمی، استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی پیوند برقرار کنیم. طراحی باشگاه‌های کتاب محله، تفاهم‌نامه با مراکز علمی شهری، طراحی کارت عضویت افتخاری و برگزاری رویدادهای هدفمند، از اقداماتی است که «خانه‌های رشد» را به پاتوقی گرم و اثرگذار برای شکل‌دهی هویت فکری بانوان طلبه و رونق فضای تفکر دینی تبدیل خواهد کرد .


نظرات شما