عصر قم - تبریز- امام جمعه اهر با تبیین ریشه‌های جهانی کاهش نرخ باروری، بر ضرورت بازتعریف نسبت میان تحصیلات و اشتغال زنان با نقش مقدس مادری تأکید کرد و خواستار تدوین سیاست‌های حمایتی خانواده‌محور شد.
حجت‌الاسلام جلیل جلیلی، امام جمعه شهرستان اهر، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، با اشاره به نتایج پژوهش اخیر خود در خصوص «تحلیل جهانی کاهش تمایل به فرزندآوری»، به تشریح چالش های پیش‌روی تحکیم بنیان خانواده در دنیای معاصر پرداخت.
تغییر اولویت‌ها در سایه توسعه نامتوازن
حجت‌الاسلام جلیلی با بیان اینکه داده‌های بین‌المللی نشان‌دهنده رابطه معناداری میان افزایش سطح تحصیلات زنان و کاهش نرخ باروری است، اظهار داشت: تحلیل اسناد بانک جهانی و یونسکو نشان می‌دهد که با افزایش آگاهی و مشارکت زنان در بازار کار، به دلیل نبود ساختارهای حمایتی متناسب، اولویت‌های زندگی از خانواده‌محوری به سمت اهداف حرفه‌ای تغییر یافته است.
وی افزود: زنان تحصیل‌کرده و شاغل، به دلیل تعارض میان الزامات شغلی و مسئولیت‌های مادری، اغلب ناگزیر به انتخاب یکی از این دو مسیر می‌شوند که این امر ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به ساختار جمعیتی و پیشرفت پایدار جامعه وارد می‌کند.
تعادل؛ منطق اسلام در مواجهه با اشتغال زنان
امام جمعه اهر با تأکید بر دیدگاه متعالی اسلام نسبت به جایگاه زن تصریح کرد: از منظر آموزه‌های اسلامی، تحصیل و اشتغال زنان نه تنها نفی نشده، بلکه در بسیاری از موارد مورد تأکید است، اما نکته کلیدی در «حفظ تعادل» نهفته است اسلام مادری را وظیفه‌ای مقدس و تمدن‌ساز معرفی می‌کند که نباید تحت‌الشعاع رقابت‌های حرفه‌ای قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: ازدواج بهنگام و فرزندآوری در منطق دینی، منشأ برکات فراوان مادی و معنوی برای خانواده است و باید تبیین شود که پیشرفت اجتماعی زنان در تضاد با شکوه مادری نیست، بلکه این دو بال باید در کنار هم موجب اعتلای جامعه شوند.
ضرورت عبور از شعار به سمت سیاست‌های حمایتی
حجت‌الاسلام جلیلی در ادامه این گفتگو به تجربیات موفق جهانی در حوزه سیاست‌گذاری جمعیت اشاره کرد و گفت: برای معکوس کردن روند کاهش باروری، دولت‌ها موظف به طراحی بسته‌های جامع حمایتی هستند مرخصی‌های زایمان طولانی‌مدت، حمایت‌های مالی مستقیم، افزایش دسترسی به مراکز مراقبت از کودکان و تسهیل شرایط کاری برای مادران، از جمله الزامات ضروری است.
راهکارهای عبور از بحران جمعیتی
این پژوهشگر حوزوی در پایان، راهکارهای عملیاتی برای برون‌رفت از وضعیت فعلی را چنین برشمرد: «طراحی مدل‌های اشتغال منعطف برای بانوان»، «ارتقای فرهنگ خانواده‌محوری در رسانه‌ها» و «تسهیل شرایط اقتصادی برای ازدواج جوانان» از مهم‌ترین گام‌هایی است که باید در دستور کار نهادهای حاکمیتی قرار گیرد.
وی تأکید کرد: اگر سیاست‌گذاری‌ها به سمت هماهنگی میان نقش‌های حرفه‌ای و خانوادگی زنان حرکت نکند، توسعه اجتماعی در بلندمدت با چالش‌های جدی زیست‌محیطی و اقتصادی ناشی از پیری جمعیت مواجه خواهد شد.
نویسنده: وحید نستوهی