عصر قم - قم- استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت تقویت معرفت الهی گفت: شناخت خداوند زمانی به کمال می‌رسد که در رفتار، سبک زندگی و مسیر بندگی انسان جلوه‌گر شود.
به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین سید حسین مومنی در مراسم بزرگداشت هنرمند فقید کوروش زارعی که بعدازظهر چهارشنبه در مسجد امام حسن عسکری (ع) شهر قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه عقل در منظومه معارف اسلامی اظهار کرد: برای شناخت حقیقت عقل و رسیدن به مرتبه بندگی، باید سه موضوع اساسی را مورد توجه قرار داد که نخستین آن شناخت و معرفت نسبت به خداوند متعال است.
وی افزود: انسان برای پیمودن مسیر بندگی باید هم عواملی را که موجب فاصله گرفتن او از خداوند می‌شوند بشناسد و از زندگی خود کنار بگذارد و هم اسباب و عواملی را که زمینه نزدیکی به پروردگار را فراهم می‌کنند، مورد توجه قرار دهد.
مومنی با بیان اینکه معرفت الهی از مهم‌ترین عوامل آرامش روحی انسان است، تصریح کرد: هر اندازه شناخت انسان نسبت به خداوند عمیق‌تر باشد، اطمینان قلبی او نیز افزایش پیدا می‌کند و دیگر نگرانی‌های متعارف درباره آینده نمی‌تواند آرامش درونی او را به آسانی متزلزل کند.
وی با اشاره به ضرورت تقویت توکل در زندگی فردی و اجتماعی گفت: انسان مؤمن باید به جای گرفتار شدن در اضطراب نسبت به آینده، به قدرت و تدبیر الهی اعتماد داشته باشد و بداند که همه امور در قلمرو علم و اراده خداوند قرار دارد.
معرفت به خداوند آرامش می‌آورد
این استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به ماجرای حضرت موسی (ع) و مادر ایشان بیان کرد: هنگامی که مادر حضرت موسی به فرمان الهی فرزند خود را در رود نیل قرار داد، طبیعتاً شرایط دشوار و نگران‌کننده‌ای پیش روی او بود اما وعده و اطمینان الهی موجب شد قلب او آرام بگیرد و به تدبیر پروردگار اعتماد کند.
وی خاطرنشان کرد: تفاوت انسان برخوردار از معرفت الهی با دیگران در همین نقطه آشکار می‌شود که در شرایط دشوار نیز تکیه‌گاه خود را خداوند می‌داند و از نگرانی‌های فرساینده فاصله می‌گیرد.
مومنی با طرح این پرسش که چه عواملی انسان را از خداوند دور می‌کند، اظهار کرد: هر چیزی که میان انسان و پروردگار فاصله ایجاد کند، باید از زندگی او کنار گذاشته شود و انسان عاقل نباید به اموری دل ببندد که ماندگاری و بقای آن‌ها در اختیار خودش نیست.
وی با تشبیه زندگی دنیا به سفری اجتناب‌ناپذیر افزود: انسان برای یک سفر معمولی که تمام مراحل آن در اختیار خودش قرار دارد، از پیش برنامه‌ریزی می‌کند، هزینه‌ها را می‌سنجد و محل اقامت و وسیله رفت‌وآمد خود را مشخص می‌کند اما جای تعجب دارد که برای سفر بزرگ آخرت که بازگشتی از آن وجود ندارد، گاهی هیچ آمادگی و برنامه‌ای ندارد.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر ناپایداری موقعیت‌ها و داشته‌های دنیوی گفت: خوشی و ناخوشی، دارایی و فقر، جایگاه و موقعیت اجتماعی و همه آنچه انسان در این دنیا با آن مواجه می‌شود، سرانجام سپری خواهد شد و هیچ‌یک از این تعلقات با انسان به جهان آخرت منتقل نمی‌شود.
این هم می‌گذرد و دنیا ماندگار نیست
مومنی با اشاره به ضرورت صبر در برابر دشواری‌های زندگی بیان کرد: انسان باید بداند که شرایط سخت و آسان هر دو گذرا هستند و همان‌گونه که دوران دشواری به پایان می‌رسد، روزهای خوش نیز ماندگار نخواهند بود.
وی با نقل حکایتی درباره فردی که در شرایط دشوار زندگی با یادآوری گذرا بودن دنیا آرامش خود را حفظ می‌کرد، خاطرنشان کرد: نگاه انسان به حوادث زندگی نباید به گونه‌ای باشد که با هر اتفاقی دچار فروپاشی روحی شود، بلکه باید با صبر و اعتماد به خداوند از فراز و نشیب‌های زندگی عبور کند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه مرگ همه انسان‌ها را بدون توجه به موقعیت و عنوان دنیوی آنان در جایگاهی یکسان قرار می‌دهد، گفت: هنگامی که انسان از دنیا می‌رود، دیگر عنوان‌های اجتماعی، علمی، مدیریتی و اقتصادی او ملاک نیست و آنچه اهمیت دارد، حاصل اعمال و رفتار او در دوران زندگی است.
وی افزود: در آرامگاه‌ها و قبرستان‌ها انسان‌هایی با جایگاه‌ها و موقعیت‌های متفاوت در کنار یکدیگر آرمیده‌اند و این واقعیت یادآور آن است که هیچ‌کس با عنوان و منصب دنیوی خود از این مرحله عبور نمی‌کند و آنچه برای انسان باقی می‌ماند، عمل و توشه‌ای است که برای آخرت فراهم کرده است.
مومنی با تأکید بر اینکه دلبستگی افراطی به دنیا مانع حرکت انسان در مسیر الهی می‌شود، تصریح کرد: نباید ظاهر زندگی افراد را معیار قضاوت درباره وضعیت معنوی آنان قرار داد، چراکه ممکن است کسی از نگاه دیگران در شرایط مطلوبی نباشد اما در پیشگاه خداوند از جایگاه ارزشمندی برخوردار باشد.
انسان عاقل، شکرگزار نیکی دیگران است
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین نشانه‌های انسان عاقل پرداخت و اظهار کرد: یکی از معیارهای شناخت شخصیت افراد، اثری است که پس از یادآوری نام آنان در ذهن دیگران باقی می‌ماند و انسان باید به گونه‌ای زندگی کند که یاد و خاطره او با نیکی و خیرخواهی همراه باشد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به ویژگی‌های اخلاقی مرحوم کوروش زارعی خاطرنشان کرد: در ارزیابی شخصیت افراد، نباید تنها به موقعیت و شهرت آنان توجه کرد، بلکه باید دید رفتار و منش آن‌ها چه اثری بر اطرافیان گذاشته است و آیا یادآوری نامشان موجب تداعی خاطرات نیک می‌شود یا خیر.
مومنی با اشاره به ضرورت قدردانی از کسانی که به انسان محبت می‌کنند، گفت: شکرگزاری در برابر لطف و نیکی دیگران از بدیهی‌ترین وظایف اخلاقی است و انسان عاقل نباید خوبی‌های دیگران را فراموش کند.
وی ادامه داد: برخورداری از زیبایی، مال، امکانات و موقعیت‌های دنیوی به تنهایی امتیاز ماندگاری برای انسان محسوب نمی‌شود، بلکه ارزش حقیقی در نوع رفتار، رعایت حقوق دیگران و حفظ پیوندهای اخلاقی و انسانی آشکار می‌شود.
مومنی با اشاره به تجربه حضور خود در مراسم تدفین برخی شخصیت‌های برجسته کشور، از جمله شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، بر یکسان بودن سرانجام انسان‌ها در برابر مرگ تأکید کرد و گفت: همه انسان‌ها با هر میزان از مسئولیت و جایگاه اجتماعی، در نهایت باید پاسخگوی اعمال خود باشند و هیچ عنوانی جایگزین تقوا و عمل صالح نخواهد شد.
حتی در خلوت نیز مراقب رفتار خود باشید
این استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به ضرورت مراقبت از رفتار و کردار در حضور و غیاب دیگران بیان کرد: انسان مؤمن باید به مرتبه‌ای از ایمان برسد که حتی در خلوت نیز خود را در محضر خداوند ببیند و از انجام رفتار نادرست پرهیز کند.
وی با یادآوری این مضمون اخلاقی که نگاه یک کودک نیز می‌تواند موجب شرمندگی انسان از انجام رفتار ناشایست شود، اظهار کرد: وقتی انسان از اینکه دیگران شاهد رفتار خلاف ادب او باشند پرهیز می‌کند، شایسته است در برابر خداوندی که همواره ناظر بر اعمال انسان است، مراقبت بیشتری داشته باشد.
مومنی با تأکید بر اینکه حضور در محضر پروردگار باید در تمام لحظات زندگی احساس شود، افزود: کسی که خود را در مدار بندگی خداوند قرار می‌دهد، برای ارتکاب گناه به خود اجازه نمی‌دهد و مراقبت از رفتار را به زمان حضور دیگران محدود نمی‌کند.
وی با اشاره به برخی دیگر از نشانه‌های عقلانیت دینی، بر اهمیت توجه به انجام واجبات الهی، پرهیز از رفتارهای ناپسند و دوری از تحقیر و تمسخر دیگران تأکید کرد و گفت: مسخره کردن دیگران با شأن انسان مؤمن سازگار نیست و کسی که مدعی عقلانیت و دینداری است، باید در رفتار اجتماعی خود نیز این ویژگی را نشان دهد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اهمیت مسئولیت‌پذیری در برابر مردم خاطرنشان کرد: کسانی که مسئولیتی بر عهده می‌گیرند باید به جای بی‌توجهی به مشکلات مردم، برای رسیدگی به گرفتاری‌های آنان تلاش کنند و جایگاه مسئولیت را فرصتی برای خدمت بدانند.
برای روز قیامت آماده باشیم
مومنی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به ضرورت باور قلبی به آخرت و آمادگی برای روز قیامت اظهار کرد: یکی از نشانه‌های انسان عاقل آن است که مرگ و سرانجام زندگی را از یاد نمی‌برد و همواره برای مواجهه با این حقیقت آماده است.
وی با اشاره به تجربه حضور در آرامستان و تأمل در وضعیت انسان پس از مرگ افزود: انسان باید پیش از آنکه فرصت زندگی به پایان برسد، درباره توشه‌ای که برای جهان آخرت فراهم کرده است بیندیشد و از خود بپرسد که برای آن روز چه اندوخته‌ای دارد.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه صرف دانستن مطالب دینی برای رسیدن به سعادت کافی نیست، تصریح کرد: معرفت به خداوند زمانی در زندگی انسان اثرگذار خواهد بود که به رفتار و عمل تبدیل شود و انسان در مسیر بندگی، مراقبت از واجبات و دوری از گناه گام بردارد.
وی در ادامه با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا (س) و امیرالمؤمنین علی (ع) در معارف دینی، به بیان فرازهایی از سیره و مظلومیت حضرت زهرا (س) پرداخت و با اشاره به جایگاه ویژه امیرالمؤمنین (ع) در لحظات پایانی عمر ایشان، بر منزلت و فضیلت این پیوند معنوی تأکید کرد.